ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೆನೆದು ಗೋಪಿಯರು ತೀವ್ರವಾದ ವಿರಹದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಆತನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದರು; ಈ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಷಯಗಳೇ ಮರೆತು, ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ಮಹಿಳೆಯರು ಶೌರಿಯ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ನಗುವನ್ನು, ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನೆದು ಮನಸ್ಸು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಆತನ ಮನಮೋಹಕ ನುಡಿಗಳು ಅವರ ಹೃದಯವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅವರೆಲ್ಲರು ಗಾಬರಿಗೊಂಡರು. ಅವರು ಆತನ ಸೊಗಸಾದ ನಡೆ, ಸುಂದರ ಹಸ್ತಚೇಷ್ಟೆಗಳು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಗುವು, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀಡಿದ ಸನ್ನಿಹಿತ ದೃಷ್ಟಿಗಳು, ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಹಾಸ್ಯ, ಮತ್ತು ಆಟವಾಡಿದ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡರು. ಮುಕುಂದನನ್ನು ನೆನೆದು, ಈ ವಿರಹದಿಂದ ಭಯಭೀತರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಸೇರಿ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಓ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತಾ, ನೀನು ಎಷ್ಟು ಕ್ರೂರ! ದೇಹಧಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಅವರ ಆಸೆಗಳೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗದ ಮುನ್ನ ಅವರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತೀಯಲ್ಲ, ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಆಟವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವರಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗಿದೆ. ನೀನು ನಮಗೆ ಮುಕುಂದನ ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದೆ, ಆ ಕಪ್ಪು ಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿರುವ, ಸುಂದರ ಕಪೋಲ, ಎತ್ತಿದ ಮೂಗು, ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಗುವಿನಿಂದ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಈಗ ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ; ಇದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕ್ರೂರ, ಅಕ್ರೂರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕವನೇ! ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಈಗ ಅದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನ ಮೂಲಕವೇ ನಾವು ಮಧುವಿನ ಶತ್ರುವಾದ ಆ ಭಗವಂತನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡೆವು, ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ. ನಂದನಂದನನ ಪ್ರೀತಿ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ; ಈಗ ಅವನು ನಮ್ಮತ್ತ ನೋಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನೆ, ಕುಟುಂಬ, ಗಂಡರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಅವನ ಸೇವೆಗೆ ಬಂದೆವು, ಆದರೆ ಅವನು ಈಗ ಹೊಸ ಪ್ರಿಯೆಯರನ್ನು ಹುಡುಕಿದ್ದಾನೆ. ಆ ನಗರದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆ ರಾತ್ರಿ ಸುಖದಿಂದ ಕಳೆಯಿತು, ಅವರ ಆಶೆಗಳೆಲ್ಲ ಪೂರ್ತಿಯಾದವು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ವ್ರಜಾಧಿಪತಿಯ ಮುಖವನ್ನು, ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಅವನ ಪಾರ್ಶ್ವ ನಗುವಿನ ಅಮೃತದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯುವರು. ಮುಕುಂದನು ಅವರ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಈಗ ಅವರ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಬಲಶಾಲಿಯಾದರೂ, ನಮ್ಮಂಥ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದೇನು ಸಾಧ್ಯ? ಇಂದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ದಾಶಾರ್ಹ, ಭೋಜ, ಅಂಧಕ, ವೃಷ್ಣಿ, ಸಾತ್ವತ ವಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದು ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯಲಿದೆ; ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವವರು ದೇವಕೀಪುತ್ರನಾದ ಆ ಸೌಂದರ್ಯಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡುವರು. ಅಕ್ರೂರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇಂಥ ಕ್ರೂರನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು! ನಮ್ಮ ಆಳವಾದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ಹೇಳದೆ, ನಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಎಷ್ಟು ನಿರ್ದಯ! ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕರುಣೆ ಇಲ್ಲ; ಅವನು ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಬೇಗನೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಗೋಪಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಿರಿಯರು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಗಾಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಇಂದು ವಿಧಿಯೇ ನಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಹೋಗಿ ಮಾಧವನನ್ನು ತಡೆಯೋಣ! ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು, ಬಂಧುಗಳು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು, ನಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳು ಮುಕುಂದನಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ದೂರವಿರಲಾರದೆ ಈಗ ಭಗ್ನವಾಗಿವೆ. ನಾವು ಗೋಪಿಯರು, ಅವನ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ನಗುವು, ಮನಮೋಹಕ ಮಾತುಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳ ಆಟ, ಅಲಿಂಗನ, ರಾಸಕ್ರೀಡೆಯ ಆನಂದ—ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಹೋಯಿತು; ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಈ ವಿರಹದ ಅನಂತ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಹೇಗೆ ದಾಟಬಹುದು? ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನಂತನ ಸ್ನೇಹಿತನು, ಗೋವಿನ ಮಕ್ಕಳ ಮಧ್ಯೆ, ಅವರ ಗುಡಿಸಿಲುಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೂದಲು ಮಸುಕಾದಂತೆ, ಬಾಸುರಿಯನ್ನೂ ಊದುತ್ತಾ, ನಗುವಿನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬಹುದು? ಶುಕ ಮಹರ್ಷಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರು, ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ವಿರಹದಲ್ಲಿ ಬೇದನಗೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, 'ಗೋವಿಂದ! ದಾಮೋದರ! ಮಾಧವ!' ಎಂದು ಅಳಲುಹಾಕಿದರು. ಅವರು ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಯಿತು. ಅಕ್ರೂರನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ರಥವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಾಯಿಸಿದನು. ನಂದ ಮುಂತಾದವರು ತಮ್ಮ ಹಂದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಲವಾರು ಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತುಂಬಿದ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಗಳಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಗೋಪಿಯರು, ಪ್ರಿಯ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ತೊಡಗಿಸಿ, ಅವನಿಂದ ಒಂದು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೀಗೆ ದುಃಖದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯಾದವರ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಂತ್ವನದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ದೂತರ ಮೂಲಕ 'ನಾನು ಮರಳಿ ಬರುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು. ರಥದ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಧೂಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವರೆಗೂ, ಗೋಪಿಯರು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಆತನಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿದ್ದಂತೆ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿರುವವರಂತೆ. ಗೋವಿಂದನು ಮರಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿದರು; ದುಃಖವನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಪ್ರಿಯನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಓ ರಾಜನೇ, ರಾಘವ ಮತ್ತು ಅಕ್ರೂರನೊಂದಿಗೆ ರಥದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ಭಗವಂತನು ಪವಿತ್ರ ಯಮುನಾತೀರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಟಿಕದಂತೆ ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು, ಮುಖವನ್ನು ತೊಳೆಯಿತು, ನಂತರ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಮರದ ತೊಟ್ಟಿಲಿಗೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು; ಅಕ್ರೂರನು ಅವರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ರಥದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಯಮುನಾ ತೀರದ ಕುಂಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನಾಚರಣೆ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನು ಆ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೋಡಿದನು. 'ದೇವಕೀಪುತ್ರರು ರಥದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ?' ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಯೋಚಿಸಿದನು. ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವುದು ಕಂಡಿತು. ಆಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯ ಸತ್ಯವೋ ಅಸತ್ಯವೋ ಎಂದು ಆತನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಅವನು ಮಹಾಪ್ರಭುವನ್ನು, ಸಿದ್ಧ, ಚರಣ, ಗಂಧರ್ವ, ಅಸುರರು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ, ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಶಿರಸ್ಸು, ಸಾವಿರ ಹೂಡುಗಳೊಡನೆ, ನೀಲಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಹಿಮಶಿಖರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದಿವ್ಯ ರೂಪದ ಅನಂತನೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ, ಮೇಘದಂತೆ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ, ಪೀತಾಂಬರ ಧರಿಸಿದ, ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳಿರುವ, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ, ಕಮಲದಂತೆ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣಿನ ಭಗವಂತನು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಮುಖ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು, ನಗುವಿನ ಚಲನೆಯಿಂದ ಕಂಠಭಂಗಿಯಾಗಿತ್ತು; ಭ್ರೂ, ಮೂಗು, ಕಿವಿ, ಕಪೋಲ, ತುಟಿ—all ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದಿಂದ ಮಿಂಚುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವನ ಭುಜಗಳು ದೀರ್ಘ, ಸೊಂಟ ವಿಶಾಲ, ಕಂಠವು ಶಂಖದಂತೆ, ನಾಭಿ ಆಳವಾದ, ಹೊಟ್ಟಿ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳಂತೆ ಮಡಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವನ ಸೊಂಟ, ತೊಡೆಗಳು ವಿಶಾಲ, ಕೈ, ಮೊಣಕಾಲುಗಳು ಸುಂದರ, ಕಾಲುಗಳು ರೂಪವಂತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವನ ಗುಂಡಿಗಳು ಎತ್ತರ, ನೇಲ್ಗಳು ಕೆಂಪು, ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅವನ ಪಾದಗಳು ಕಮಲದಂತೆ, ಒಂಬತ್ತು ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಬೆರಳಿನಂತೆ ರೂಪವಂತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವನಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳು: ಕಿರೀಟ, ಕಂಕಣ, ಭುಜಬಂದ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ಕಡಗ, ಹಾರ, ನೂಪುರ್, ಕುಂಡಲ—all ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು. ಅವನ ಕಮಲದಂತೆ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದನು; ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕೌಸ್ತುಭ ಮಾಣಿಕ್ಯ, ಮತ್ತು ವನವಲಯ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಸುನಂದ, ನಂದ ಮುಂತಾದ ಸೇವಕರು, ಸನಕ ಮುಂತಾದ ಋಷಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರು, ಒಂಬತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು. ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ನಾರದ, ವಸು ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತರು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭಾವದಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರ ಹೃದಯಗಳು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿದ್ದವು. ಅವನಿಗೆ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ), ಪುಷ್ಟಿ, ವಾಕ್ಶಕ್ತಿ, ತೇಜಸ್ಸು, ಕೀರ್ತಿ, ತೃಪ್ತಿ, ಲಯ, ಜಯ, ಜ್ಞಾನ, ಅಜ್ಞಾನ, ಶಕ್ತಿ, ಮಾಯೆ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೀಗೆ, ಅಕ್ರೂರನು ಆ ದಿವ್ಯ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದನು.