ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಆಕರ್ಷಿತಳಾಗಿ, ಆ ಯುವತಿಯು ಕಾಲವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಳು. ಅವಳು ಗೋವಿಂದನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜನೇ, ಅವಳ ಎಡದ ತೊಡೆಯು, ಭುಜವು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣು—ಅವುಗಳು ಶುಭವಾದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ—ಕಂಪಿತವಾಗಿದವು. ಆ ವೇಳೆ, ಕೃಷ್ಣನ ಆದೇಶದಂತೆ, ಆ ಮುಖ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅರಮನೆಯ ಒಳಗಣ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಆಕೆ ಸಂತೋಷಭರಿತ ಮುಖದಿಂದ, ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾಗಿ, ಶುದ್ಧ ನಗುವಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯದುಕುಲದ ಪುತ್ರನು ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ, ಸ್ವಯಂವರದ ಕುರಿತು ನಿಜವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಅವನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಾಗ, ವಿಧರ್ಭರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವನತ್ತ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಆಗಮನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಮಂಗಳವಾದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಾ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರು ತೇನು, ಹಾಲು, ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ತಂದರು; ಯೋಗ್ಯ ವಿಧಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು ಇಬ್ಬರಿಗೂ, ಅವರ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಸೇವಕರಿಗೂ ಭವ್ಯವಾದ ವಾಸಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ, ಸೇರಿದ್ದ ರಾಜರಿಗೆ ಅವರ ಶೌರ್ಯ, ವಯಸ್ಸು, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಬೇಕಾದ ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ, ವಿಧರ್ಭನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕೈಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಕಮಲಮುಖವನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ನೋಡಲು ಬಂದರು. "ಈ ರುಕ್ಮಿಣಿಯೇ ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪತ್ನಿ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ; ಅವನು ಕೂಡ ದೋಷರಹಿತನು, ಭೀಷ್ಮನ ಪುತ್ರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವರನು," ಎಂದು ಜನರು ಹೇಳಿದರು. "ನಾವು ಯಾವ ಸ್ವಲ್ಪ ಪುಣ್ಯ ಮಾಡಿದೇವೋ, ಅದರಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಅಚ್ಯುತನು ವಿಧರ್ಭರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯ ಕೈವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಪ್ರೇಮದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾದ ನಗರಸ್ಥರು ಮಾತನಾಡಿದರು; ಆ ಯುವತಿ ಒಳಗಣ ಕೊಠಡಿಗಳಿಂದ ಅಂಬಿಕೆಯ ದೇವಾಲಯದತ್ತ ಸೇನಾಪಾಳಕರಿಂದ ರಕ್ಷಿತಳಾಗಿ ಹೊರಟಳು. ಅವಳು ಭವಾನಿಯ কোমಲ ಪಾದಗಳನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟಾಗ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕುಂದನ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಾಯಂದಿರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಶೂರವಾದ ರಾಜಸೈನಿಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಡೊಳ್ಳು, ಶಂಖ, ಜೇನು, ಭೇರಿ, ನಗಾರಿ ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳು ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಾವಿರಾರು ಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ವಿವಿಧ ಬಲಿ, ಹೂಮಾಲೆ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ, ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಪೂಜಾರಿಗಳಿಗೆ ತಂದರು. ಗಾಯಕರು, ವಾದ್ಯಗಾರರು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಹೊಗಳುತ್ತಾ, ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು; ಪೌರಾಣಿಕರು, ಕುಲವೃತ್ತಾಂತಗಾರರು, ಘೋಷಕರು ಅವರ ಜೊತೆ ಇದ್ದರು. ಅವಳು ದೇವಿಯ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಕೈ ಕಾಲು ತೊಳೆದು, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಶಾಂತವಾಗಿ ಅಂಬಿಕಾದ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. ಹಿರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತ್ರೀಯರು, ಭವಾನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಭವಪತ್ನಿಯನ್ನು, ಐಶ್ವರ್ಯಯುತಳಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. "ಅಂಬಿಕೆ, ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಶುಭಕರಳಾದ ನೀನು, ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ; ನನ್ನ ಪತಿ ಪುಣ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನಾಗಲಿ; ನೀನು ಸಂತೋಷವಾಗಿರು" ಎಂದು ಆಕೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ, ಅಕ್ಷತೆ, ಧೂಪ, ವಸ್ತ್ರ, ಹೂಮಾಲೆ, ಆಭರಣ, ವಿವಿಧ ಬಲಿ, ಅನ್ನ, ದೀಪಗಳ ಸಾಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಸರೊಂದಿಗೆ, ಉಪ್ಪು, ಅಪ್ಪೆ, ವೀಳೆದೆಲೆ, ಹಾರ, ಹಣ್ಣು, ಸಕ್ಕರೆಕಬ್ಬುಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ನೀಡಿ, ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು; ಅವಳೂ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವಶೇಷವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು. ನಂತರ, ಮಾಉನ ವ್ರತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅಂಬಿಕೆಯ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟಳು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಆ ಕೈಗೆ ರತ್ನವಳಯ ತೊಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಕೆಳಗಿನ ದೇಹ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ, ಗಾಢ ವರ್ಣದ ಚರ್ಮ, ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ರತ್ನಮಯ ಕಡಗ, ಉನ್ನತ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ, ಕುಂತಲುಗಳಿಂದ ಮರೆಮಾಡಿದ ದೃಷ್ಟಿ—ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕೆ ದೇವತೆಗಳ ಮಾಯೆಯಂತೆ ಪ್ರಭೆ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಶುದ್ಧ ನಗು, ಬಿಂಬಫಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ತುಟಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನಂತೆ ಹಲ್ಲು, ಹಂಸಿಯ ನಡಿಗೆ, ಗಂಟುಗಳ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ಮೃದುವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಸೇರುವ ರಾಜವೀರರು ಹೆಸರಾಂತರು, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಳಾಗಿ, ಅಚೇತನರಾದರು; ಅವಳ ನಗುವಿನಿಂದ, ಮುಜುಗರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕದ್ದ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಿಸುಟಿದರು. ಆ ಹೆಸರಾಂತ ರಾಜರು, ಗಜ, ರಥ, ಅಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಭ್ರಮಿತರಾದರು; procession ಎಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಕಂಠವನ್ನು ಹರಿಯನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು; ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳು ಪ್ರಭುವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಎಡಗೈ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಕೂದಲನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಬದಿಗೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ಬಂದ ರಾಜರನ್ನು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ನೋಡಿದಳು; ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಕಂಡಳು. ರಾಜಕುಮಾರಿ ರಥಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ಎದುರಾಳಿಗಳ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೇ ಅವಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು. ಅವಳನ್ನು ಗರುಡದ ಗುರುತು ಇರುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿರಿಸಿ, ಮಾಧವನು ರಾಜರ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ರಾಮನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸಿಂಹವು ಶೃಗಾಲಗಳ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮಾಂಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ಆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ರಾಜರು, ತಮ್ಮ ಸೋಲು, ಮಾನಹಾನಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜರಾಸಂಧ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಿತ್ರರು—"ಅಯ್ಯೋ, ನಮಗೆ ಲಜ್ಜೆ! ನಾವು ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಗೋವಾಲರು ನಮ್ಮನ್ನು ದೋಚಿದರು; ಸಿಂಹಗಳು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತೆ," ಎಂದು ಕೂಗಿದರು. ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ಆ ಎಲ್ಲ ರಾಜರು ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಏರಿ, ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಧಾವಿಸಿದರು. ಅವರ ಬರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಯಾದವ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕರು ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಳೆದು, ಅವರ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತರು, ರಾಜನೇ. ಶಸ್ತ್ರಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದವರು, ಕುದುರೆ, ಗಜ, ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಗುಂಡುಮಳೆ ಸುರಿಯುವ ಮೋಡಗಳಂತೆ, ಬಾಣಗಳ ಸುರಿಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಸೇನೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಣ್ಣ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳ ಆ ಯುವತಿ ಲಜ್ಜೆಯ, ಭಯಭೀತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದಳು. ಪ್ರಭು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: "ಭಯಪಡಬೇಡ, ಕಮಲನಯನೇ; ಈ ಶತ್ರುಸೇನೆ ಈಗ ನಿನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ಮೂಲಕ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ." ಅವರ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ, ಗದ, ಸಂಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ಇತರ ವೀರರು ಕುದುರೆ, ಗಜ, ರಥಗಳನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು. ರಥಸಾರಥಿಗಳು, ಕುದುರೆಸವಾರರು, ಗಜಸವಾರರು—ಇವರ ತಲೆಗಳು ಕುಂಡಲ, ಕಿರೀಟ, ಪಾಗಡಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದವು.