ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശോണിത എന്ന മനോഹരമായ നഗരത്തിൽ ബാണൻ രാജാവായി ഭരിച്ചു. ശംഭുവിന്റെ കൃപയാൽ അവന്റെ സേവകർ അമരന്മാരെപ്പോലെയായിരുന്നു. ആയിരം ഭുജങ്ങളുമായി ബാണൻ താൻഡവനൃത്തത്തിനിടെ സംഗീതം അർപ്പിച്ച് രുദ്രനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. എല്ലാ ജീവികളുടെ യജമാനനും ഭക്തജനങ്ങളുടെ പ്രിയനും ആശ്രയസ്ഥാനവുമായ ഭഗവാൻ അവനോട് ഇഷ്ടവരമൊന്ന് ചോദിക്കാൻ സമ്മതം നൽകി. ബാണൻ തന്റെ നഗരത്തിന് ശിവൻ രക്ഷകനാകണമെന്ന് വേണമെന്നു ചോദിച്ചു. ഒരിക്കൽ, തന്റെ ശക്തിയിൽ ഉന്മാദത്തോടെ, അടുത്തുള്ള ഗിരിശനെ സമീപിച്ച്, സൂര്യനെപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന കിരീടം ധരിച്ച് അവന്റെ കമലപാദങ്ങളെ സ്പർശിച്ചു. “മഹാദേവാ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവും നാഥനുമാണ് നിങ്ങൾ. ഇച്ഛകൾ നിറവേറ്റാത്തവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നവനും, അമരന്മാർപോലും പാദപൂജ ചെയ്യുന്നവനുമാണ് നിങ്ങൾ. നിങ്ങൾ തന്ന ഈ ആയിരം ഭുജങ്ങൾ എനിക്ക് വലിയ ഭാരമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എനിക്ക് സമരത്തിനായി തുല്യനായവൻ ഒരുവനും കാണുന്നില്ല, നിങ്ങൾ ഒഴികെ,” എന്നു പറഞ്ഞു. യുദ്ധാഭിലാഷത്തോടെ, തന്റെ നിയന്ത്രിതമായ ഭുജങ്ങൾ കൊണ്ട് താനെത്തന്നെ ചുരണ്ടി, ദിക്കുകളുടെ ആനകളുമായി യുദ്ധം നടത്തി, പർവ്വതങ്ങൾ തകർത്തു. എന്നാൽ ആ ആനകളും ഭയപ്പെട്ടു ഓടി. ഇത് കേട്ട ഭഗവാൻ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: “നിന്റെ കൊടി തകർക്കപ്പെടുന്ന ദിവസം, നീ യുദ്ധത്തിൽ തുല്യനായവനെ കാണും; അവൻ നിന്റെ അഹങ്കാരം തകർക്കും.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, അവൻ അതി സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, ഗിരിശന്റെ ആജ്ഞ കാത്തിരുന്നു, അജ്ഞാനത്താൽ സ്വന്തം ശക്തിയുടെ നാശം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്. ബാണനു ഉഷാ എന്നൊരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൾ സ്വപ്നത്തിൽ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതും കേട്ടിട്ടില്ലാത്തതുമായ പ്രദ്യുമ്നന്റെ മകനുമായ ഒരു മനോഹര യുവാവിനൊപ്പം ഐക്യമായ അനുഭവം നേടി. അവനെ അവിടെയില്ലെന്ന് കണ്ടു ഉഷാ, സുഹൃത്തുക്കളുമധ്യേ, ഉണർന്ന്, ആകുലതയും ലജ്ജയുംകൊണ്ട്, “എവിടെയാണ് നീ, പ്രിയനേ?” എന്ന് വിളിച്ചു. ബാണന്റെ മന്ത്രിയായിരുന്ന കുംബാണ്ഡയുടെ മകൾ ചിത്രലേഖ, ഉഷയുടെ സുഹൃത്ത്, അവളോടു കൗതുകത്തോടെ ചോദിച്ചു: “ആരെയാണ് നീ അന്വേഷിക്കുന്നത്, ഭംഗിയുള്ള കന്യാകേ? എങ്ങനെയുള്ള പുരുഷനാണ് നിന്റെ മനസ്സിൽ നിറയുന്നത്? രാജകുമാരിയെ, നിന്റെ കൈ പിടിച്ചവനെ ഞാൻ ഇതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ല.” ഉഷാ പറഞ്ഞു: “ഞാൻ സ്വപ്നത്തിൽ ഒരു പുരുഷനെ കണ്ടു—കറുത്ത, കമലനയനൻ, പീതാംബരം ധരിച്ച, വലിയ ഭുജങ്ങളുള്ളവൻ—സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്നവൻ. അവൻ എന്റെ അധരങ്ങളിൽ നിന്ന് അമൃതം പാനിപ്പിച്ചവൻ; എന്നിട്ട് എന്നെ ആഗ്രഹിച്ചു, എവിടെയോ അപ്രത്യക്ഷനായി, ദു:ഖസാഗരത്തിൽ എന്നെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ആ പ്രിയനെയാണ് ഞാൻ അന്വേഷിക്കുന്നത്.” ചിത്രലേഖ പറഞ്ഞു: “മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിന്നെ ബാധിക്കുന്ന ദു:ഖം വിധിയാണെങ്കിൽ പോലും ഞാൻ അതു നീക്കി തരാം. ആ മനോഹരൻ ആരെന്നു പറയൂ; ഞാൻ അവനെ നിനക്കു കൊണ്ടുവന്നു തരാം.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും ചാരണന്മാരുടെയും പാമ്പുകളുടെയും അസുരന്മാരുടെയും വിദ്യാധരന്മാരുടെയും യക്ഷന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും രൂപങ്ങൾ വരച്ചു. മനുഷ്യരിൽ, വൃഷ്ണികൾ, ശൂര, അനകദുന്ദുഭി എന്നിവരെയും വരച്ചപ്പോൾ, പ്രദ്യുമ്നനെ വരയ്ക്കുമ്പോൾ രാമനും കൃഷ്ണനെയും വരയ്ക്കുമ്പോൾ അവൾ ലജ്ജിച്ചു. അനിരുദ്ധനെ വരയ്ക്കുമ്പോൾ ഉഷാ തലകുനിഞ് ലജ്ജയോടെ ചിരിച്ചു; “ഇവനാണ്, ഇവനാണ്,” എന്നു പറഞ്ഞു. ഇത് മനസ്സിലാക്കി, യോഗിനിയായ ചിത്രലേഖ, കൃഷ്ണന്റെ മകനായ അനിരുദ്ധനെ കണ്ടെത്താനായി ആകാശമാർഗം വഴി ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി. അവിടെ, യോഗശക്തിയാൽ അനിരുദ്ധൻ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന മനോഹരമായ ശയ്യയിൽ നിന്ന് അവനെ എടുത്തു ശോണിതപുരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു, സുഹൃത്തിനായി കാണിച്ചു. ആ മനോഹരനായ വീരനെ കണ്ടു ഉഷാ ആനന്ദപൂർവം അവനോടൊപ്പം സ്വന്തം ഗൃഹത്തിൽ, മറ്റാർക്കും പ്രവേശിക്കാൻ പ്രയാസമായ ആ സ്ഥലത്ത്, സുഖമായി കഴിഞ്ഞു. അനിരുദ്ധനെ ഉത്തമവസ്ത്രങ്ങൾ, മാലകൾ, സുഗന്ധങ്ങൾ, ധൂപം, ദീപങ്ങൾ, ഇരിപ്പിടം, പാനീയം, ഭക്ഷണം, വിഭവങ്ങൾ, സേവാഭാവമുള്ള വാക്കുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് ആദരിച്ചു. കന്യാഗൃഹത്തിൽ, ഉഷയുടെ പ്രേമത്തിൽ അകപ്പെട്ടു, അനിരുദ്ധൻ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നത് പോലും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല. യാദു വീരനായ അനിരുദ്ധൻ ഉഷയെ സുഖിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അവളുടെ വ്രതം ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായി, കാവലാക്കാർ സൂക്ഷ്മസൂചനകളിൽ നിന്നു മനസ്സിലാക്കി സന്തോഷിച്ചു. അവർ രാജാവിനോട് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു: “നാം കന്യയെ കാത്തിരുന്നിട്ടും, അവളുടെ ഭവനത്തിൽ അവൾക്ക് സമീപിക്കാൻ പ്രയാസമായിട്ടും, ഒരു പുരുഷൻ അവളെ ദുഷിച്ചിരിക്കുന്നു.” ബാണൻ, മകളുടെ അപമാനം കേട്ട് വിഷമത്തോടെ, വേഗത്തിൽ കന്യാഗൃഹത്തിലേക്ക് ചെന്നു. അവിടെ യാദു വംശത്തിലെ രാജകുമാരനായ അനിരുദ്ധനെ കണ്ടു. മനോഹരനായ, കറുത്ത നിറമുള്ള, പീതാംബരം ധരിച്ച, കമലനയനനായ, വിശാലഭുജനായ, കുണ്ദലങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന, വളഞ്ഞ മുടിയുള്ള, ചിരിയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മുഖമുള്ള അനിരുദ്ധനായിരുന്നു അവൻ. അവൻ തന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം പാശുരികം കളിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു; ഉഷയുടെ ദേഹത്ത് അവളുടെ കുങ്കുമം കലർന്ന മാലയുണ്ടായിരുന്നു; അനിരുദ്ധൻ ജാസ്മിൻപൂക്കളുടെ മാല കൈവശം പിടിച്ചു ഇരുന്നു. അവനെ അവളുടെ അരികിൽ ഇരിക്കുന്നതും കണ്ട ബാണൻ അതിശയിച്ചു. ശത്രുക്കളായ കാവലാളുകളും സൈന്യവും ചുറ്റി നിൽക്കുന്നത് കണ്ട അനിരുദ്ധൻ, ഗദയുയർത്തി, യമധർമ്മരാജാവിനെപ്പോലെ, കൊല്ലാൻ തയ്യാറായി നിന്നു. അവനെ പിടിക്കാൻ ചുറ്റുമുതൽ ഓടിയവരെ അനിരുദ്ധൻ, നായകളെ വധിക്കുന്ന കാട്ടുപന്നിയുടെ നായകനെപ്പോലെ, തകർത്ത് വീഴ്ത്തി; അവരുടെ തലയും തുണ്ടുകളും ഭുജങ്ങളും തകർന്ന അവസ്ഥയിൽ അവർ രക്ഷപ്പെടാൻ ഓടി. അപ്പോൾ ബാണന്റെ ശക്തനായ മകൻ, പാമ്പുപാശം ഉപയോഗിച്ച്, തന്റെ സൈന്യത്തെ കോപത്തിൽ വധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അനിരുദ്ധനെ ബന്ധിച്ചു. അനിരുദ്ധൻ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടതും കണ്ട ഉഷാ, ദു:ഖവും സങ്കടവുമോടെ കണ്ണീരോടെ കരഞ്ഞു. ഇതോടെ 'അനിരുദ്ധന്റെ ബന്ധനം' എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ഭാരതവംശജാ, അനിരുദ്ധനും ബന്ധുക്കളും കാണാതായ നാലു മാസം, അവർക്കു ദു:ഖത്തിൽ മങ്ങിപ്പോയി. അനിരുദ്ധൻ തടവിൽ ആണെന്ന വാർത്തയും സംഭവങ്ങളുമെല്ലാം നാരദൻ അറിയിച്ചു. കൃഷ്ണഭക്തരായ വൃഷ്ണികൾ അനിരുദ്ധനെ രക്ഷിക്കാൻ ശോണിതപുരത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു. പ്രദ്യുമ്നൻ, യുയുധാനൻ, ഗദ, സാമ്ബ, സാരണ, നന്ദ, ഉപനന്ദ, ഭദ്ര തുടങ്ങിയവർ, രാമനും കൃഷ്ണനുമൊപ്പമുള്ളവരും, പന്ത്രണ്ടു അക്ഷൗഹിണി സൈന്യവുമായി ബാണന്റെ നഗരത്തെ ചുറ്റി വളഞ്ഞു. തന്റെ ഉദ്യാനങ്ങളും കോട്ടയും ഗോപുരങ്ങളും വാതിലുകളും നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ട ബാണൻ, കോപത്തോടെ തുല്യമായ സൈന്യവുമായി യുദ്ധത്തിനിറങ്ങി. ബാണന്റെ വേണ്ടി, ഭാഗ്യശാലിയായ രുദ്രൻ, തന്റെ പുത്രനെയും പ്രമഥഗണങ്ങളെയും കൂടെക്കൊണ്ടു, നന്ദിയെന്ന കാളയുടെ മേൽ കയറി, രാമനും കൃഷ്ണനുമൊക്കെ യുദ്ധം ചെയ്തു. അപ്പോൾ കൃഷ്ണനും ശങ്കരനും തമ്മിൽ, പ്രദ്യുമ്നനും ഗുഹയും തമ്മിൽ, അത്ഭുതകരമായ, രോമാഞ്ചം നിറച്ച, വലിയ യുദ്ധം അരങ്ങേറി.