ପ୍ରତିଦିନ ଯଦି ସମ୍ଭବ ଥାଏ, ଭକ୍ତ ମନେ ସ୍ନାନ୍ଦିନ୍ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଚନ୍ଦନ, କମ୍ଫର, କୁଙ୍କୁମ, ଅଗୁରୁ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ମୋର ଦେହକୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ। ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଘର୍ମଣ ହ୍ୟମ୍ନ, ମହାପୁରୁଷ ବିଦ୍ୟା, ପୌରୁଷ ସୂକ୍ତ ଓ ସାମନ୍ ନାମ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଭକ୍ତ ମନେ ସ୍ନେହ ଭରି ମୋତେ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ବସ୍ତ୍ର, ଜନ୍ତା, ଅଳଙ୍କାର, ପତ୍ରମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ତେଲ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ କରିବେ। ପଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ, ଆଚମନ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଅଖଣ୍ଡ ଅକ୍ଷତ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଭକ୍ତିଭାବରେ ମୋତେ ଦିଆଯିବ। ଯଦି ସମ୍ଭବ ଥାଏ, ଗୁଡ଼ ଭାତ, ଘୃତ, ତଳିତ ପିଠା, ଚିତ୍ରା, ମିଠା, ଦହି, ଶାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ମୋତେ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବ। ନିତ୍ୟ ଓ ପର୍ବଦିନରେ ତେଲ ଲଗାଇବା, ମାଲିଶ, ଦର୍ପଣ ଦେଖାଇବା, ଦନ୍ତଧାବନ, ସ୍ନାନ, ଭୋଜନ, ପାନ, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋମକୁଣ୍ଡ, ଦର୍ଭି, ଇଂଧନ ଓ ବେଦି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳନ କରାଯିବ। କୁଶ ଛାଡ଼ି, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଛିଟି, ନିୟମିତ ଭାବେ ନୈବେଦ୍ୟ ରଖି, ଅଗ୍ନି ସମ୍ମୁଖେ ଆସି ମୋତେ ହୋମ କରିବେ। ଏହି ସମୟରେ ଭକ୍ତ ମନେ ମୋତେ ସୁନ୍ଦର କନ୍ଚ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଚତୁର୍ଭୁଜ, ଶାନ୍ତ, କମଳ ରେଖା ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେହ ଭାବନା କରିବେ। ମୁକୁଟ, କଙ୍କଣ, କଟିସୂତ୍ର ଓ ଭୂଷଣର ଅଲଂକାର ଭିତରେ, ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଭୃଙ୍ଗାର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ମୋ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ଏପରି ଧ୍ୟାନ ଓ ଉପାସନା କରି, ଲକଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଓ ଘୃତ ଲଗାଇଦିଆ ପଦାର୍ଥ ହୋମ କରିବେ; ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଘୃତ ଭାଗ ଦେଇ, ପଛରେ ମୋ ପାଇଁ ଘୃତ ଦିଆ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବେ। ପୂଜା ଓ ପ୍ରଣାମ ପରେ, ସେ ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେବକମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ୟାନ କରି, ନାରାୟଣ ତତ୍ତ୍ୱ ମନେ ପକାଇଥାନ୍ତି। ଆଚମନ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ ପ୍ରସାଦ ଦେଇ, ସେ ସବୁକୁ ବିଷ୍ୱକ୍ଷେଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ପରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ପାନ ଓ ତାମ୍ବୁଳ ଦେଇ ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଗୀତ, ସ୍ତୁତି, ନୃତ୍ୟ, ମୋ ଲୀଳାବିବରଣ, କଥା କହିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସେ ମୋରେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଉଚ୍ଚ ଓ ନୀଚ ସ୍ତୁତି, ପୁରାଣ ଓ ସାଧାରଣ କଥା ଦ୍ୱାରା ସେ ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରି, "ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ" ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଓ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି। ମୁଣ୍ଡ ମୋ ପାଦ ତଳେ ରଖି, ବାହୁ ଚାପି, "ପ୍ରଭୁ! ମୁଁ ଭୟଭୀତ, ମୃତ୍ୟୁ ସାଗର ଓ ତାହାର ଫାନ୍ଦରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣାଗତ" ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି। ପୂଜା ଶେଷରେ ଯେଉଁ ଅବଶିଷ୍ଟ ମୁଁ ଦେଇଛି, ତାହା ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ମାଥାରେ ଧରି, ଦୀପକୁ ଫେରାଇ, ପରମ ଦୀପକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଭକ୍ତି ଓ ପୂଜା ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥାଏ, ସେଠି ମୋ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଆତ୍ମାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସବୁଠି ବିଦ୍ୟମାନ। ଏପରି ବେଦିକ ଓ ତାନ୍ତ୍ରିକ ବିଧି ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁଜଣ ମୋ ପୂଜା କରିଥାଏ, ସେ ଦୁଇପଥରେ ମଧ୍ୟ ଚାହିଦା ଫଳ ପାଇଥାଏ। ମୋର ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନା କରି, ଏକ ଦୃଢ଼ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପୂଜା ଓ ପର୍ବ ପାଇଁ ଫୁଲ ବାଗିଚା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ। ନିତ୍ୟ ଓ ବିଶେଷ ପର୍ବ ଦିନରେ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ଅବିରତ ଚାଲିଥିବା ପାଇଁ, କ୍ଷେତ୍ର, ବଜାର, ସହର, ଗାଁ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଅଧିକାରୀ ହୁଅନ୍ତି; ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ତିନି ଉପାୟରେ ସେ ମୋ ସମ ହୁଅନ୍ତି। ଏକାନ୍ତିକ ଭକ୍ତି ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେ କେବଳ ମୋକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏପରି ଯେଉଁ ମୋ ପୂଜା କରେ, ସେ ଭକ୍ତିର ମାର୍ଗକୁ ପାଇଁଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟେ ଯାହା ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ନେଉଛି, ସେ ଦଶ-ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଗୋମୟ ଭକ୍ଷୀ ହୁଏ। କର୍ତ୍ତା, ଉପଦେଷ୍ଟା ଓ ଅନୁମୋଦକଙ୍କ ପାଇଁ, ଯେଉଁମାନେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାହାର ଅଧିକ ଫଳ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ ରଖି, ନନ୍ଦ ମହାରାଜ ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ପୂଜା କଲେ; ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ସେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତେବେ ଏକ ଅସୁର, ଯେଉଁଠି ବରୁଣଙ୍କ ଦୂତ ଥିଲେ, ସେ ନନ୍ଦଙ୍କୁ ଧରି ବରୁଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖେ ନେଇଗଲେ, କାରଣ ସେ ରାତିରେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ଗୋପମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, "କୃଷ୍ଣ! ରାମ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଡାକ ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ, ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି, ବିଶ୍ୱପାଳକ ବରୁଣ ସମ୍ମାନ ଓ ମହୋତ୍ସବ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ବରୁଣ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ! ଆଜି ମୋ ଦେହ ଶାନ୍ତି ଲାଗିଛି, ଆଜି ମୋ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଆପଣଙ୍କ ପାଦାଶ୍ରିତ ଭକ୍ତମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ! ଆପଣ ପରମାତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମ, ଯେଉଁଠି ମାୟା ଓ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟି ଶୁଣାଯାଏ ନାହିଁ। ଅଜାଣି, ମୋର ମୂର୍ଖତା ଓ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଆପଣଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଦେଇଛି; ଦୟାକରି ମୋ ପାପକୁ ମାଫ କରନ୍ତୁ। ହେ କୃଷ୍ଣ! ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜାଣନ୍ତି, ମୋପରେ ମଧ୍ୟ କୃପା କରନ୍ତୁ। ଗୋବିନ୍ଦ, ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।" ଏପରି ନିବେଦନ ପରେ, କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ନେଇ, ଗୋପମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ନେଇଫେରିଲେ। ନନ୍ଦ, ବିଶ୍ୱପାଳକଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଶ୍ରୀ ଓ ତାଙ୍କର କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଆଦର ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ନିଜ ଜନମାନେ କୁହିଲେ। ସେଇ ଗୋପମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହି ପ୍ରଭୁ ଆମକୁ ନିଜ ଗୁପ୍ତ ଗତି ଦେଖାଇବେ କି?" କୃଷ୍ଣ, ନିଜ ଜନମାନଙ୍କ ମନ ଅନୁଭବି, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ କୃପାଭାବରେ ଏହି ବିଷୟ ଚିନ୍ତା କଲେ।