ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି। ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ତୁଳସୀ, ବସନ୍ତ ଋତୁ ଓ ସ୍ୱୟଂ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୂଳତଃ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖିନାହାନ୍ତି; ଏହି ତିନିଟିରେ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟତା ଅଛି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଦିନ ଓ ରାତି ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ପଢନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଯଦି କେହି ଅର୍ଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପଢନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଭାଗବତ ପଠନ, ହରିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ, ତୁଳସୀ ପୋଷଣ ଓ ଗାଁ ର ସେବା—ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଫଳଦାୟୀ। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯଦି କେହି ଶୁକଦେବ ମୁନିଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ର ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି, ଗୋବିନ୍ଦ ସେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଭାଗବତକୁ ସୁନ୍ଦର ଶିଂହାସନ ଉପରେ ବସାଇ ଯଦି କେହି ଏକ ଭୈଷ୍ଣବକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ କୃଷ୍ଣ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଜନ୍ମରୁ ଚିତ୍ତର ଚାଳାକି ସହିତ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଶ୍ରବଣ କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଗଧା ସମାନ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ, ମାତାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଫଳହୀନ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ପାପୀ, ଏକ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁନିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପୃଥିବୀର ଭାର ଅଟୁଟ ଜୀବ, ଜୀବନ୍ତ ଶବ ଭାବରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି; ଏହି ମତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଏହି କଥା ଏହି ଜଗତରେ ଦୁର୍ଲଭ; ଏହା କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟ ଫଳରେ ମିଳିଥାଏ। ତେଣୁ, ଜ୍ଞାନୀ, ଏହି ଯୋଗର ଧନକୁ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ; ଦିନର କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ—ସମୟ ସମୟରେ ଶୁଣିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ସହିତ ସମୟ ସମୟରେ ଏହା ଶୁଣିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ କଳିରେ ଅସମ୍ଭବତା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏଠାରେ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଚିତ୍ତକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଦୀକ୍ଷା ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ; ତେଣୁ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଲୋକ ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ବିଶେଷ କରି ମାଘ ମାସରେ, ସେମାନେ ଶୁକଦେବଙ୍କ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଚିତ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିପାରିବାର ଅସମ୍ଭବତା, ରୋଗ, ଜନମାୟୁର ହ୍ରାସ ଓ କଳିର ଅଧିକ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଫଳ ତପ, ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମିଳିନାହିଁ, ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା, ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ, ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଏହି ପଥରେ ଅତିକ୍ରମ ହୁଏ; ଏହାର ମହିମା କଣ କହିବୁ? ପୁନିପୁନି ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଏହାର ଅଦ୍ଭୁତତା ଦେଖି ସୌନକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ଏହି କଥା ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ପଛକୁ ରଖି, କିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା? ଏହା କିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ପଥ ଦେଖାଏ? ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ, ଏଗାର ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଣିଲେ, ଉଦ୍ଧବ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ: "ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ତୁମ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଲାଗି କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି ପୃଥିବୀ ଛାଡିବାକୁ ଯାଉଛ; ମୋର ଚିନ୍ତା ଶୁଣି, ମୋତେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ।" "ଏବେ ଭୟଙ୍କର କଳି ଯୁଗ ଆସିଛି; ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବେ, ଶୁଭ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂଗରେ ଭୟାନକ ହେବେ। ପୃଥିବୀ ଭାରି ହେଇ ଗାଁ ର ରୂପ ନେଇ ଶରଣ ନେବେ; ମଣିମନ୍ଦ ନୟନ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଛାଡି ଦେବା ନାହିଁ।" "ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଲାଗି ତୁମେ ଗୁଣମୟ ରୂପ ନେଇଛ, ଯଦିଓ ତୁମେ ନିର୍ଗୁଣ ଓ ଚେତନ। ତୁମ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଭକ୍ତମାନେ କିପରି ରହିବେ? ନିରାକାର ଉପାସନା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ; କିଛି ବିଚାର କର।" ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହରି ପ୍ରଭାସ ରେ ଚିନ୍ତା କଲେ: "ମୋ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଲାଗି କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିବି?" ସେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ତେଜ କୁ ଭାଗବତ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ନିଜକୁ ଲୁଚେଇ, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ପବିତ୍ର ସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତେଣୁ, ଏହି ଶବ୍ଦମୟ ରୂପ ଭାଗବତ ହରିଙ୍କ ନିଜ ରୂପ ହେଇ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଏହାକୁ ସେବା, ଶ୍ରବଣ, ପାଠ କିମ୍ବା ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହିପରି, ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣକୁ ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଛି; ଏହି ଧର୍ମ କଳି ଯୁଗ ପାଇଁ ପ୍ରକାଶିତ। ଏହି ଧର୍ମ କଳିର ଦୁଃଖ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଅପମୃତ୍ୟୁ, ପାପ ଓ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ ଦୂର କରିବାର ଲାଗି ଘୋଷିତ। ଏହି ଭୈଷ୍ଣବ ମାୟାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଛାଡିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ସାଧାରଣ ଲୋକ କିପରି ଛାଡିବେ? ତେଣୁ, ସପ୍ତାହିକ ପାଠ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି ନାଗଶ୍ରବଣ ମଣ୍ଡଳୀରେ ମୁନିମାନେ ଏହି ଧର୍ମ ଉପଦେଶ କରୁଥିଲେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା—ଶୌନକ, ଶୁଣ। ଭକ୍ତି ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଯୁବକ ପୁଅଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ବେଗରେ ଆସିଗଲେ; ସେ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମର ରୂପ ଧରି, ଆପଣାପେ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ, ହରେ, ମୁରାରି, ନାଥ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। ସମ୍ମିଳନୀ ଦେଖିଲେ, ଭକ୍ତି ଭାଗବତର ଅର୍ଥ ର ଅଲଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଭଲ ଭାବରେ ପରିଧାନ କରି, ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ—ଏଠାରେ କିପରି ଆସିଲେ? ସେ ସମୟରେ କୁମାରମାନେ କହିଲେ, "ସେ ଏହି କଥାର ଏସେନ୍ସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଛନ୍ତି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭକ୍ତି ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ବିନୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଭକ୍ତି କହିଲେ: "ଆଜି ଆପଣମାନେ ମୋତେ ଉପଚାର କଲେ, ମୁଁ କଳିରେ ଅନାଶ୍ରିତ ହୋଇଥିଲି, ଏହି କଥାର ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ପୋଷିତ ହେଲି। ଏବେ କେଉଁଠି ରହିବି? ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହନ୍ତୁ।" "ଭକ୍ତି, ତୁମେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋବିନ୍ଦର ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ପ୍ରେମକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କର, ଭବ ବ୍ୟାଧି ଦୂର କର; ତେଣୁ, ଭୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସଦା ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟରେ ରହ।