ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ନିଜେ ନିଜର ଆଶ୍ରୟ। ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଆପଣ ନିଜର ମାୟାଦ୍ୱାରା ତିନି ଗୁଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ସେହି ଗୁଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରିଥାନ୍ତି। ଏହିପରି, ଧରାର ଭାର ହରିବାକୁ—ଅସୁର, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ଓ ସାଧୁମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ—ଆପଣ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଆପଣ ଖେଳକ୍ରୀଡ଼ାରେ ଏହି ଅଶ୍ୱାକାର ଦାନବକୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାର ହିନ୍ହିନାଟି ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ନିଦ୍ରାହୀନ ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ, ଆସନ୍ତା କାଲି କିମ୍ବା ପରଦିନ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚାଣୂର, ମୁଷ୍ଟିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଲ୍ଲ, ହାତୀ ଓ କଂସଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଦେଖିବି। ଏହା ପରେ ଶଂଖ, ଯବନ, ମୁରା, ନରକ ଓ ପାରିଜାତ ଚୁରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରାଜୟ ଦେଖିବି। ଏହିପରି, ଆପଣ ଯେଉଁ ସାହସିକ କୌମାରୀମାନଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଦ୍ୱାରକାରେ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ରାଜା ନୃଗଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିଲେ; ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୃତ ପୁତ୍ରକୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ଧାମରୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ। ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବଧ, କାଶୀ ନଗର ଦାହ, ଦନ୍ତବକ୍ର ନାଶ ଓ ମହାଯଜ୍ଞରେ ଶିଶୁପାଳ ବଧ ପରି ଅନେକ ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିବି, ଯାହା ପୃଥିବୀର କବିମାନେ ଗାନ୍ତି। ଏହିବେଳେ, ଏହି ସମସ୍ତ ସେନାମାନଙ୍କ ନାଶକୁ ମୁଁ ଦେଖିବି, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱୟଂ କାଳର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ଓ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ରଥୀ। ଆମେ ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ, ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ନିର୍ମଳ, ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ବିରାଜିତ, ଯାହାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କେବେ ବିଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ, ନିଜ ତେଜସ୍ୱୀ ଉପରେ ମାୟାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଓ ଗୁଣମାନଙ୍କ ଧାରାର ମୂଳ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ନିଜ ମାୟାରେ ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା, ଲୀଳା କରିବା ପାଇଁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଯଦୁ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ସାତ୍ୱତ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଏଭଳି ଭାବରେ ଯଦୁମୁଖ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମୁନି, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବିଦାୟ ନେଲେ। ଏଉଁବେଳେ, ଶ୍ରୀଗୋବିନ୍ଦ, କେଶି ଦାନବକୁ ବଧ କରି, ଅନନ୍ଦିତ ଗୋପମାନେ ସହ ଗୋବୃନ୍ଦାକୁ ଚରାଇ, ବ୍ରଜକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଲେ। ଏକ ଦିନ, ଗୋପମାନେ ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୋବୃନ୍ଦାକୁ ଚରାଉଥିବାବେଳେ ଝିଅଖେଳ ଖେଳୁଥିଲେ—କିଏ ଚୋର, କିଏ ରକ୍ଷକ, କିଏ ମେଷ ଭାବେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ଭୟହୀନ ଓ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ଖେଳୁଥିଲେ। ଏହିଠାରେ, ମାୟାସୁର ନାମକ ବିଶାଳ ମାୟାବୀ ଦାନବ ବେଶ ବଦଳି ଗୋପ ଭାବେ ଆସି, ମେଷମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରି, ଅନେକ ‘ଚୋର’ ଭୂମିକାରେ ଖେଳୁଥିବା ଶିଶୁମାନେକୁ ନେଇଗଲା। ସେ ଏମିତି କରି, ସେମାନେକୁ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଦେଇ, ଚାରି ପାଞ୍ଚ ଛାଡ଼ି, ମୁହଁ ଉପରେ ପାଥର ରଖି ଦେଲା। କୃଷ୍ଣ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରି, ଧର୍ମଜନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟଦାତା ଥିବା ସେ, ଦାନବକୁ ଧରିଲେ—ଯେପରି ଏକ ସିଂହ ଏକ ମୃଗକୁ ଧରେ। ଦାନବ ତାଙ୍କ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପାହାଡ଼ ପରି ବିଶାଳ ହୋଇ ଓ ଶକ୍ତିଦର୍ଶନ କଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ସେ ମୁକ୍ତି ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ। ଅଚ୍ୟୁତ ନିଜ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଦାନବକୁ ଦଳି, ଭୂମିରେ ପତିତ କରି, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଦେବମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଗୋବଧକୁ ବଧ କଲେ। ତା’ପରେ ଗୁହା ମୁହଁ ଭାଙ୍ଗି, ଗୋପମାନେକୁ ଅତି କଷ୍ଟରେ ବାହାର କରି, ଦେବମାନେ ଓ ଗୋପମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, ଆପଣ ନିଜ ବ୍ରଜକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧର ସତତି ସପ୍ତତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ‘ଭ୍ୟୋମାସୁର ବଧ’ ଶୀର୍ଷକରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ସମାପ୍ତି ହେଲା। ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏହିପରି, ଅକୃରା ନାମକ ଧୀର ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ମଥୁରାରେ ସେଇ ରାତି କାଟି, ପ୍ରଭାତେ ରଥ ଚଢ଼ି, ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳକୁ ଯାଇଁଥିଲେ। ଯାତ୍ରା ପଥରେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅକୃରାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଭଗବାନ ଲୋଟସ୍ନେତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଗାରିଲା। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—ମୁଁ କଣ ଏମିତି କୌଣସି ଶୁଭ କର୍ମ କରିଛି, କିମ୍ବା କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଛି, କିମ୍ବା କୌଣସି ଦାନ ଦେଇଛି, ଯାହାର ଫଳରେ ଏଇ ଦିନ ମୁଁ କେଶବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇବି? ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଯେପରି ଏକ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖରେ ଲୀନ ଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମନାଦ ଦୁର୍ଲଭ। ମୋ ପରି ଅପତ୍ରାପ ଲୋକ ପାଇଁ କ୍ଷଣେ କ୍ଷଣେ ଏହି ଦର୍ଶନ ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; କେବେ କେବେ ସମୟ ନଦୀରେ ଭାସୁଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସେପାରି ତୀରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଆଜି ମୋ ଅଭାଗ୍ୟ ଦୂର ହେଲା, ମୋ ଜୀବନ ଫଳପ୍ରଦ ହେଲା, କାରଣ ମୁଁ ଯେଉଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚିତ ପଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରିବି, ଯାହା ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। କଂସ ଆଜି ମୋତେ ଅତିଶୟ କୃପା କରିଛନ୍ତି, କାରଣ ମୁଁ ହରିଙ୍କ ଲୋଟସ୍ପଦ ଦେଖିବି, ଯିଏ ଅବତାର ନେଇଛନ୍ତି, ଯାହାର ପାଦନଖ ରଜସ୍ବଳ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିଲା, ଯାହା ଆଦିକାଳରେ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଥିଲେ ନାହିଁ। ସେହି ପାଦ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଅନ୍ୟ ଦେବ, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ, ଋଷିମାନେ ଓ ସାତ୍ୱତମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ମଣ୍ଡ ତଳେ ଗୋପମାନେ ସହ ଚରାଇଁଥିବା, ଯାହା ଗୋପୀମାନଙ୍କ ବକୁଳ ଗନ୍ଧରେ ରଙ୍ଗିତ। ନିଶ୍ଚିତ ଆଜି ମୁଁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବି, ଯେଉଁଥିରେ ରୂପବନ୍ତ ଗଣ୍ଡ, ନାସା, ହସିଥିବା ଚାହାଁ, ରକ୍ତାଭ ପଦ୍ମ ନୟନ, କୁନ୍ଦଳିତ କେଶ ଓ ଚାରିପାଖରେ ହରିଣ ଘୂରୁଛି। ଶାୟଦ ଆଜି ମୋ ଚକ୍ଷୁ ଏହି ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଭୂଭାର ହରଣକାରୀ, ସମସ୍ତ ରୂପର ଆଧାର ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦର୍ଶନର ଫଳ ଲାଗି ପାରିବ। ଯିଏ ଅହଂକାର ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ, ନିଜ ତେଜରେ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି, ମାୟାଦ୍ୱାରା ସେ ଜୀବମାନଙ୍କ ଗୃହରେ, ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବୁଦ୍ଧି ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକଟ।