ଏହି ସମୟରେ, କିଛି ଲୋକମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭାବନାରେ ଏତେ ଅତିବ୍ୟସ୍ତ ହେଇଯାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ, ଏପରି ଅନୁଭୂତି ହେଉଥିଲା ଯେ, ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଭୁଲି ନିଜ ଅନ୍ତର୍ଜଗତ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଯାଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଗୋପୀମାନେ, ଶୌରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ସ্নେହଭରା ହସ ଓ ମୃଦୁ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ମନେ କରି, ତାଙ୍କର ମନ ଭାବେ ଓ ହୃଦୟ ଉପରେ ଅପାର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା। ଏହି ସ୍ମୃତି ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତିର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭାବି ପାରିବା ନଥିବା ଭାବରେ ଦେଇଥିଲା। ଗୋପୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଚାଲିବା ଶୈଳୀ, ହସି, ଦୃଷ୍ଟି, ହସ୍ୟ, ଖେଳା କ୍ରିୟା, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ଉପାୟ ଏବଂ ଚମତ୍କାର କ୍ରିୟାକଳାପକୁ ମନେ କରି, ଏକ ଅଭୟ ଓ ବିୟୋଗର ଭୟରେ ଏକଠା ହୋଇ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା। ଏହି ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଅଚ୍ୟୁତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିମ୍ନିବିଷ୍ଟ କରି, ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ କଥା କହୁଥିଲେ। ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ: “ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ବହୁତ ନିର୍ମମ! ତୁମେ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତା ଦେଇ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବିୟୋଗ କରିଦେଇଛ। ଏହା ଏପରି, ଯେପରି ଶିଶୁମାନଙ୍କର ଖେଳା ଦେଇ ବାପସ ନେଇ ନିଅ। ତୁମେ ଆମକୁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖାଇଲା—କଳା କେଶ, ମନୋହର ଗାଲ ଓ ଉତ୍ତଳ ନାକ, ହସର ଚିହ୍ନ ଥିବା ମୁହଁ—ଯାହା ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଆମରୁ ଦୂର କରିଦେଲା; ଏହା ଅନ୍ୟାୟ।” “ତୁମେ ନିର୍ମମ, ତୁମେ ଆକୃରୁର ନାମକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଧରିଛ! ଆମେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଚକ୍ଷୁ ଦେଲା, ଏବେ ତୁମେ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ନେଇ ନିଅ, ଏପରି ନିର୍ଦୟ ଅଧିପତି ଭଳି। ମଧୁର ଶତ୍ରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଏକାଠି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦେଖିଲୁ। ନନ୍ଦନ୍ଦନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ସ୍ନେହ ଏବେ ଅସ୍ଥାୟୀ; ସେ ଆମକୁ ଦେଖୁନାହିଁ। ଆମେ ଘର, ପରିବାର, ପତିମାନେ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ସେ ନୂତନ ପ୍ରିୟାମାନେ ପାଇଛନ୍ତି।” “ନିଶ୍ଚିତ, ଏହି ସହରର ନାରୀମାନେ ଏହି ରାତିକୁ ଖୁସିରେ ଅଟାଇବେ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ; କାରଣ, ସେମାନେ ବ୍ରଜର ନାଥଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖିବେ, ତାଙ୍କର ହସିଥିବା ଚାହିଁ ଦୃଷ୍ଟିର ଅମୃତ ପିବିବେ। ମୁକୁନ୍ଦ ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେ ଦୃଢ ଇଚ୍ଛାବଳୀ; ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଆମ ଗାଁର ଲଜ୍ଜାଭିନ୍ନ ଗୋପୀମାନେ ପ୍ରତି ଫେରିବେ କି?” “ଆଜି ଦଶାର୍ହ, ଭୋଜ, ଅନ୍ଧକ, ବୃଷ୍ଣି, ସାତ୍ୱତମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେବ; ରାସ୍ତାରେ ଥିବାମାନେ ଦେଖିବେ ଦେବକୀପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଆଶ୍ରୟ। ଆକୃରୁର ନାମ ଏପରି ନିର୍ମମ ଲୋକ ପାଇଁ ଯଥାର୍ଥ; ସେ ଆମ ଦୁଃଖରେ ଆମକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇନାହିଁ, ଆମ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁକୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଉଛି।” “ସେ ନିର୍ମମ ହୃଦୟରେ ରଥରେ ଚଢ଼ିଛି, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ତାଜି ଦେଉଛନ୍ତି; ଗୋପମାନେ ତାଙ୍କର ଦେଖାରେ ଚାଲିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟଦୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଭାଗ୍ୟ ଆମର ବିପକ୍ଷରେ ଆସିଛି। ଚଲି ମାଧବଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା; ଆମ ଜ୍ୟେଷ୍ଠମାନେ କି କରିପାରିବେ, ଯେତେବେଳେ ଆମ ହୃଦୟ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଅଧା ଚକ୍ଷୁପଟ ଦୂର ରହିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସହ୍ୟ?” “ଗୋପୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ହସ, ମନୋହର ଶବ୍ଦ, ଚାହିଁ ଦୃଷ୍ଟି, ଅଙ୍ଗଲାଗିବା, ରାସ ନୃତ୍ୟର ଆନନ୍ଦରେ ହୃଦୟ ଦେଇଥିଲେ—କିପରି ଏହି ବିୟୋଗର ଅନ୍ତହୀନ ଅନ୍ଧାରକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅଟାଇପାରିବେ?” “ସଂଧ୍ୟାବେଳେ, ଅନନ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଗୋପମାନେ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ତାଙ୍କର କେଶ ଗୋଧୂଳିରେ ଭରି, ଅଂଗୁରୀରେ ଫ୍ଲୁଟ୍ ଚାଲିବା, ହସିଥିବା ଚାହିଁ ଦୃଷ୍ଟି—ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ବିନା ଆମେ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିବା?” ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବରେ, ବ୍ରଜର ନାରୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭାବନାରେ ନିମ୍ନିବିଷ୍ଟ ଓ ବିୟୋଗରେ ପୀଡିତ, ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି ‘ଗୋବିନ୍ଦ! ଦାମୋଦର! ମାଧବ!’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି କାନ୍ଦିଲେ। ଏହିପରି ଗୋପୀମାନେ କାନ୍ଦିବା ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା; ଆକୃରୁର ତାଙ୍କର ମିତ୍ରତା ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରି, ରଥକୁ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେ ଗୋଉତ୍ପାଦି ଦ୍ରବ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା ନେଇ ରଥ ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଗୋପୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆଶା କରି ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ, ଗୋପୀମାନେ ଏତେ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଯଦୁମହାନ୍ତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସେମାନେକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, ଦୂତ ମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭାସ୍ତି ଦେଲେ—‘ମୁଁ ଫେରି ଆସିବି।’ ଯେଉଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଥର ପତାକା ଦେଖିବା ଯାଉଥିଲା ଓ ଧୂଳି ଦେଖିବା ଯାଉଥିଲା, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ହୃଦୟ ତାଙ୍କରେ ନିମ୍ନିବିଷ୍ଟ ରହି, ଚିତ୍ରରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଭଳି ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ଫେରିବା ଆଶା ହରାଇଗଲା, ସେମାନେ ଫେରି ଆସିଲେ; ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କର ଲୀଳା ଗାଇ ଦିନ ଅଟାଇଲେ। ଓ ରାଜା, ଏପରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଆକୃରୁର ରଥରେ ଯମୁନା ନଦୀ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ମୁଁହ ଧୋଇ, ଶୁଭ୍ର ଓ ମଣିମୟ ଜଳ ପିଇ, ଗଛର ଝୁପଡ଼ିକୁ ବଳରାମ ସହ ଯାଇ, ରଥକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଆକୃରୁର ନମସ୍କାର କରି, ଚାରିଏ ଦିଗରେ ବସି, ଯମୁନା ନଦୀର ତଳାଗତ ପୁଣ୍ୟସ୍ନାନ କଲେ। ଆକୃରୁର ନଦୀରେ ଡୁବି, ଶାଶ୍୵ତ ବ୍ରହ୍ମ ବାଚନା କରି, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକାଠି ଦେଖିଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ: ‘ଦେବକୀପୁତ୍ର ଚାରିଏ ଦିଗରେ ରଥରେ ଥିବା ଉଚିତ, ଏଠି ଜଳରେ କିପରି?’ ଉପରକୁ ଉଠି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ପୁନି ଆଗରୁ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ରଥରେ ବସିଛନ୍ତି; ପୁନି ଜଳରେ ଡୁବି, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଭ୍ରମ କି ନୁହେଁ ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ପୁନି ଦେଖିଲେ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁରମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ବାଦ୍ୟ ଚାଲାଇ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି।