କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଯେତେବେଳେ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚର ଦ୍ୱାର ପାଖକୁ ଆସିଲେ, ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ଭୟଙ୍କର କୁଵଳୟାପୀଡ଼ ହାତୀଟିକୁ ହାତୀର ରକ୍ଷକ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି। ଶୌରି କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କର କମର ଡୋରି ଟାଇଁ ନିଜ ଚୁଲିକୁ ଏକପଟେ ହଟାଇ, ଘନ ମେଘ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ ହାତୀର ରକ୍ଷକଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ହାତୀର ରକ୍ଷକ, ଆମକୁ ଚାଲିବାକୁ ଦିଅ, ବିଳମ୍ବ କରନି। ନଚେତ, ଆଜି ତୁମେ ଓ ତୁମ ହାତୀ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଯିବ।" ଏହିପରି କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ହାତୀର ରକ୍ଷକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ୱରୂପୀ ଏହି ଭୟଙ୍କର କୁଵଳୟାପୀଡ଼ ହାତୀକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ରାଜସିକ ହାତୀ ଦୃତ ଗତିରେ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ଶୁଣ୍ଡରେ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ତାହାର ଗ୍ରାସରୁ ଦୂରେ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ତାକୁ ଆଘାତ କରି, ହାତୀର ପାଦ ତଳକୁ ଚଳିଗଲେ। କ୍ରୋଧିତ ହାତୀ ତାଙ୍କୁ ଶୁଣ୍ଡରେ ଛୁଇଁଲା, ତଥାପି କୃଷ୍ଣ ତାହାର ଗ୍ରାସରୁ ପୁଣି ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ। ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ହାତୀର ପୁଛ ଧରି, ଏକ ଗରୁଡ଼ ଯେପରି ନାଗକୁ ଟାଣେ, ସେପରି ପ୍ରବଳ ହାତୀଟିକୁ ପଚିଶ ଧନୁଷ ଦୂର ଟାଣିନେଲେ। ଏଉଁପରି, ଅଚ୍ୟୁତ କୃଷ୍ଣ ହାତୀଟିକୁ ଡାହାଣ ବାମାଣ ଦିଗକୁ ଘୁରାଇ, ଏକ ଶିଶୁ ଯେପରି ବଛାକୁ ଘୁରାଏ, ସେପରି ହାତୀକୁ ଖେଳ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ମୁହାଁମୁହିଁ ଯାଇ, ନିଜ ହାତରେ ହାତୀକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଯାହାରେ ହାତୀ ଡାଗମାଗି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ହାତୀ ଖେଳ ଭାବେ ତୁରନ୍ତ ଉଠିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା, ନିଜକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛି ଭାବି, କ୍ରୋଧରେ ତାହାର ଦନ୍ତରେ ଭୂମିକୁ ଆଘାତ କଲା। ଏପରି ଭାବେ ଶକ୍ତି ହରାଇ, ହାତୀଟି ରକ୍ଷକଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ପୁଣି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟିଲା। ଗତିଶୀଳ ହାତୀ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ମଧୁସୂଦନ କୃଷ୍ଣ ତାହାର ଶୁଣ୍ଡକୁ ଧରି ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ। ପଡ଼ିଥିବା ହାତୀର ଉପରେ ସିଂହ ଯେପରି ଖେଳ କରେ, ସେପରି ପଦ ରଖି, ଏକ ଦନ୍ତ ଉଖିଡ଼ି ତାହାର ଦ୍ୱାରା ହାତୀର ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ମୃତ ହାତୀକୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ି, ଏହି ଦନ୍ତକୁ କାନ୍ଧରେ ରଖି, ରକ୍ତ ଓ ମଦର ଚିହ୍ନ ଲାଗିଥିବା, ଅଳ୍ପ ପସିନାରେ ମନ୍ଦାରୁଣ ମୁଖମଣ୍ଡଳରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଚମକ ସହିତ କୃଷ୍ଣ ଅଭ୍ୟନ୍ତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କିଛି ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହ, ବଳରାମ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ହାତୀର ଦନ୍ତ ହାତରେ ଧରି ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମାଲ ବିଶ୍ୱରେ, କୃଷ୍ଣ ମାଲବୀର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାମଦେବ ସ୍ୱରୂପ, ଗୋପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଧୁ, ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସକ, ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶିଶୁ, ରାଜା ଭୋଜଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱରୂପ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମତତ୍ତ୍ୱ, ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମେଶ୍ୱର ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ବଡ଼ଭାଇ ବଳରାମ ସହ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ହେ ରାଜନ, କୁଵଳୟାପୀଡ଼ ହାତୀଙ୍କ ନିଧନ ଦେଖି, ଏହି ଅଜୟ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦୃଢ଼ ମନ କଂସ ମଧ୍ୟ ବିଆକୁଳ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ଅଭିନୟ କୁଶଳ ନଟମାନେ ଯେପରି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରି ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ, ମଞ୍ଚରେ ବସିଥିବା, ଏହି ଦୁଇଜଣ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦରେ ଚମକୁଥିବା ଚକ୍ଷୁ ଓ ମୁହଁରେ ତାଙ୍କୁ ତକି ରହିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାରେ ଏକାଘାତ ହେଉନଥିଲେ। ଏହା ଦେଖିବାରେ ଏମିତି ଲାଗୁଥିଲା ଯେ, ସେମାନେ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ପିଉଛନ୍ତି, ଜିଭା ଦ୍ୱାରା ଚାଟୁଛନ୍ତି, ନାସିକା ଦ୍ୱାରା ଘ୍ରାଣ କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ କଥା ହେଉଥିଲେ, ଦେଖିଥିବା ଓ ଶୁଣିଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ରୂପ, ଗୁଣ, ମାଧୁର୍ୟ ଓ ଦୃଢତାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ମନେ ପକାଉଥିଲେ। କେହି କହୁଥିଲେ, “ଏହି ଦୁଇଜଣ ନିଶ୍ଚୟ ହରି ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ ଭାବେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି କୃଷ୍ଣ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଗୋକୁଳକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଏତିକି ଦିନ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରେ ବଢ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁତନା ନିଧନ, ଚକ୍ରବତ୍ ଦେମନ ମୃତ୍ୟୁ, ଅର୍ଜୁନ ଗୁହ୍ୟକ, କେଶୀ, ଧେନୁକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେମନମାନେ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାଈ ଓ ଗୋପମାନେ ଅଗ୍ନିଦାହରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଛନ୍ତି, କାଳିୟ ନାଗ ଦମିତ ହୋଇଛି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି। ସେ ଏକ ହାତରେ ସାତ ଦିନ ଧରି ବୃହତ୍ ପର୍ବତକୁ ଧାରଣ କରି, ଗୋକୁଳକୁ ବର୍ଷା, ପବନ ଓ ବିଜୁଳିରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ହସିଥିବା ମୁହଁ ଓ ଚାହାଁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଦୁଃଖକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ। କହୁଛନ୍ତି, ଏହି ଶ୍ରୀୟୁତ ଯଦୁବଂଶ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ସମୃଦ୍ଧି, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ଲାଭ କରିବ। ଏହି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇ, ଶ୍ରୀବଳରାମ, କମଳନୟନ, ଯିଏ ପ୍ରଲମ୍ବ, ବତ୍ସକ, ବକ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେମନମାନେ ନିହତ କରିଛନ୍ତି। ଏପରି ଲୋକମାନେ କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ ଓ ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଚାଣୂର କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ, “ହେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ, ହେ ବଳରାମ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ବୀର ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ, କୁସଳ ମଲବୀର ଭାବେ ରାଜାଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ। ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲେ, ଲୋକମାନେ ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ତାହାର ବିପରୀତ ଅନ୍ୟଥା ହୁଏ। ଗୋପ ଓ ଗୋପାଳମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଅରଣ୍ୟରେ ଗୋଚରଣ କରିବା ସମୟରେ ମଲଖେଳ ଖେଳୁଥିଲେ। ତେଣୁ, ମିତ୍ରମାନେ, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି କୃଷ୍ଣ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଉଚିତ କଥା କହି, ମଲଖେଳର ଆହ୍ୱାନକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜେ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ।