ଅକୃରୁର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରିତ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତାଙ୍କ ପାଦ ଜଳ ନିଜ ହାତରେ ଧୋଇଲେ। ଏହିପରି ନମ୍ରତାରେ ଭରିଥିବା ଅକୃରୁର କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଦୁଷ୍ଟ କଂସ ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନେ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହି ପରିବାର ବଡ଼ ଆପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇ ପୁନଃ ସୁସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଏହା ସବୁ ଆପଣମାନେଙ୍କ ଦୟାରେ। ଆପଣମାନେ ଦୁଇଜଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମ୍ସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ କାରଣ ଓ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ଆପଣମାନେଠାରୁ ବଡ଼ କିମ୍ବା ଛୋଟ କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଆପଣମାନେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି—ଶ୍ରବଣ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତି ହୁଏ। ଯେପରି ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ମାତୃଗର୍ଭରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ, ସେପରି ହେଉଛନ୍ତି ଆପଣ, ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିରେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ। ଆପଣ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ରଜ, ତମ, ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ ଓ ପାଳନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଗୁଣ ଓ କ୍ରିୟାରେ ଆପଣ ବନ୍ଧା ନୁହଁନ୍ତି, କାରଣ ଆପଣ ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ। ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବନ୍ଧନ ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ କେବଳ ଦେହ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାଧି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନୁହଁ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଧନ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ନାହିଁ—ଆମେ କେବେ ଆପଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭ୍ରମିତ ହେବା ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ପୁରାତନ ବେଦମାର୍ଗ ଅସତ୍ୟ ଓ କୁସୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଘ୍ନିତ ହୁଏ, ତେବେ ଆପଣ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଧାରଣ କରି ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି, ଭୂମିର ଭାର ହରିବାକୁ, ଶତଶଃ ଶତ୍ରୁ ରାଜାମାନଙ୍କ ସେନା ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଓ ଏହି ବଂଶର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଇବାକୁ, ଆଜି ଆପଣ ନିଜ ଅଂଶ ସହିତ ବସୁଦେବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଅବତରିଛନ୍ତି। ଆଜି ଆମ ଗୃହ ଧନ୍ୟ ହୋଇଛି, କାରଣ ଆପଣ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପିତୃ, ପ୍ରାଣୀ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ରୂପ, ଯାଙ୍କର ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଜଳ ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ସେହି ବିଶ୍ୱଗୁରୁ, ଅଧୋକ୍ଷଜ, ଆମ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଜେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଆପଣଙ୍କ ବିନା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶରଣ ଖୋଜିବେ? ଆପଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁହୃଦ୍ଦ, କୃତଜ୍ଞ, ଯିଏ ପୂଜାକାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭ ଓ ହାନି ସମାନ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆପଣ ଆଜି ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଦେବତା ଓ ଯୋଗେଶ୍ୱରମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଦୟାକରି, ଆମ ଉପରେ ଆପଣଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଜନ୍ମ, ପତ୍ନୀ, ସଂପତ୍ତି, ବାନ୍ଧବ, ଗୃହ, ଦେହ ଓ ଆଦିରେ ଆସକ୍ତିର ମୋହ ବନ୍ଧନକୁ ଛିନ୍ଦି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବେ ଅକୃରୁର ପୂଜା ଓ ଷ୍ଟୁତି ପରେ, ଭଗବାନ ହରି ହସିମୁଖରେ ଅକୃରୁରଙ୍କୁ ମନମୋହନ କଥା ରେ କହିଲେ— “ତୁମେ ଆମର ଗୁରୁ, ପିତୃବନ୍ଧୁ, ଏବଂ ସଦା ଆଦରଯୋଗ୍ୟ; ଆମେ ତୁମ ପାଳ୍ୟ, ପୋଷ୍ୟ ଓ ଦୟାପାତ୍ର, ତୁମେ ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କରିବା ଉଚିତ। ତୁମ୍ଭଳି ଯେପରି ଉତ୍ତମ ଓ ପୂଜ୍ୟ, ତେଉଁମାନେ ସ୍୵ର୍ଥ ନ ଦେଖି ଅନ୍ୟଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସେବନୀୟ; ଦେବତାମାନେ ନିଜ ସ୍୵ର୍ଥ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସାଧୁମାନେ ତେଣୁ ନୁହଁନ୍ତି। ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ନୁହଁ, ଦେବତାମାନେ କେବଳ ମୃତ୍ତିକା ଓ ପାଥରର ମୂର୍ତ୍ତି ନୁହଁ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରଷ୍ଟି ପତିତ ହେବାରେ ସାଧୁମାନେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ତୁମେ ଆମର ମଙ୍ଗଳକାମୀ, ଏହିପରି ଉପକୃତି କରିବାରେ ସମର୍ଥ; ତେଣୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜଣିବାକୁ ଏବେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଯାଅ। ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ, ତାଙ୍କର ପିତାର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମାଆ ସହିତ ନିଜ ସହରକୁ ରାଜା ଦ୍ୱାରା ଆଣାଯାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏଠି ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ନିଜ ଭାଇର ପୁଅମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ବିକାର ନୁହଁନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ, ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅର ଅନୁଗତିରେ ଚଳିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଯାଇ ତାଙ୍କର ଏବେର ଅବସ୍ଥା ଜଣିବା; ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଯାହା ହେଉ, ଜାଣିଲା ପରେ ଆମେ ମାନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଉପାୟ କରିବା। ଏପରି ଭାବେ ଅକୃରୁରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ଭଗବାନ ହରି, ସର୍ବାଧିପତି, ସଂକର୍ଷଣ ଓ ଉଦ୍ଧବ ସହିତ ନିଜ ନିବାସକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏଭଳି ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମାର୍ଧର ଅଠଚାଳିଶିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଶୁକଦେବ କହିଲେ— ଅକୃରୁର ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ପୌରବ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠାରେ ତିନି ଦେଖିଲେ ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ, ଵିଦୁର, ପୃଥା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନେ—ବାହ୍ଲୀକ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଭାରଦ୍ୱାଜ ଓ ଗୌତମ, କର୍ଣ୍ଣ, ସୁୟୋଧନ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମ୍ମିତି। ଗାନ୍ଦିନୀପୁତ୍ର ଅକୃରୁର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ନମସ୍କାର କଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଖବର ପଚାରିଲେ, ଅକୃରୁର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ। ସେଠାରେ କିଛି ମାସ ରହି, ଅକୃରୁର ରାଜାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଦେଖିଲେ; ରାଜା ଦୁଷ୍ଟ ପରାମର୍ଶରେ ଚଲୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମୂଳ ନଥିଲା। ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ତେଜ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରତାପ, ନମ୍ରତା ଓ ଲୋକପ୍ରେମ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନଥିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ କରିଥିବା ଦୁଷ୍ଟତା, ବିଷ ଦେବା ଓ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟାୟ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ପୃଥା ଓ ଵିଦୁର ଅକୃରୁରଙ୍କୁ କହିଦେଲେ। ପୃଥା, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଅକୃରୁରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜନ୍ମସ୍ଥଳ ସ୍ମରଣରେ ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ଭିଜା ହୋଇ, କହିଲେ— “ହେ ସୁମଧୁର, ଆମ ପିତାମାତା, ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ଭାଉଜ, ଭଉଣୀ, ମିତ୍ରମାନେ ଆମକୁ ମନେ ପକାନ୍ତି କି? ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ମୋର ମାମା, ଯିଏ ଭକ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଓ ପ୍ରିୟ, ବଳରାମ, କମଳନୟନ, ତେଁମାନେ ତାଙ୍କ ମାମାଘରର ପୁଅମାନଙ୍କୁ ମନେ ପକାନ୍ତି କି? ମୁଁ ମୋର ସହପତ୍ନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୃଗୀପରି ଦୁଃଖିତ, ସେ ମୋତେ ମଧୁର କଥାରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେବେ, ଏବଂ ମୋର ପୁଅମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପିତାହୀନ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବେ।