ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଏକ ଅନ୍ୟ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେହି ସ୍ୱୟଂ ଏବଂ ପରମାତ୍ମା ଦୁହିଁ ମୋର ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଅତୀତରେ ଦେଖାଯାଏ—ଯେଉଁମାନେ ଅବିନାଶୀ ସତ୍ୟକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଗୁପ୍ତତାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏପରି ଆତ୍ମସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା, ଗୋପୀମାନେ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସ୍ବ-ଚେତନାକୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅରବିନ୍ଦପଦ ଯୋଗୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ସଂସାର ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତିର ଆଧାର, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଆମେ ଘରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଆମ ମନରେ ବିରାଜିତୁ।” ଏହିପରି ଭାବରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର “ବୃଷ୍ଣି ଓ ଗୋପମାନଙ୍କ ମିଳନ” ନାମକ ବିରାଟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏହାପରେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଏଭଳି ଗୋପୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ଶରଣ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇ, ସେମାନେ ଅନନ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, କାରଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣଦର୍ଶନରେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଏ ମହାପ୍ରଭୁ! ଆପଣଙ୍କ ଅରବିନ୍ଦପଦର ଅମୃତ ଧାରା, ଯାହା ମୁଖରୁ ଝରେ, ଶ୍ରବଣର ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାନ କରି, ଦେହୀ ଜନମ ଓ ଦେହ ଭ୍ରମକୁ ଛେଦ କରାଯାଏ। ଆମେ ତିନିପ୍ରକାରର ଆତ୍ମଭାବ ତ୍ୟାଗ କରି, ସମସ୍ତ କର୍ମରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଆନନ୍ଦ ଓ ଜ୍ଞାନ ଅନୁଭବ କରୁଛୁ। ଶାସ୍ତ୍ର ଓ କାଳ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଯୋଗରେ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ମାୟାମୟ ଦେହରେ ପରମହଂସ ପଥକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।” ଏଭଳି, ଅନ୍ଧକ ଓ କୌରବ ଗୋତ୍ରର ମହିଳାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତି ଅଛି, ସେଉଁଠି ମୁକୁଟମଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଗାଇଲେ। ଏହି ଚରିତ୍ର ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି। ଏବେ ଦ୍ରୌପଦୀ କହିଲେ, “ହେ ବୈଦର୍ଭୀ, ଭଦ୍ରା, ଜାମ୍ବବତୀ, କୌଶଳା, ସତ୍ୟଭାମା, କାଳିନ୍ଦୀ, ଶୈବ୍ୟା, ରୋହିଣୀ, ଲକ୍ଷ୍ମଣା! ହେ କୃଷ୍ଣପତ୍ନୀମାନେ, ଦୟାକରି କହ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କିପରି ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲୋକର ଚାଳ ଅନୁକରଣ କରି, ନିଜେ ତୁମକୁ ବିବାହ କଲେ?” ତେଣୁ ରୁକ୍ମିଣୀ କହିଲେ, “ଯେତେବେଳେ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମୋତେ ଚେଦିରାଜାଙ୍କୁ ଦେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ସେଉଁଠି ସେଇ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠାରେ ରଣସେନା ତାଙ୍କ ଚରଣର ଧୂଳିକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଥିଲେ, ସେ ଶିଂହ ଭଳି ଛାଗା ଝୁଣ୍ଡରୁ ନିଜ ଶିକାର ନେଉଥିବା ପରି ମୋତେ ହରି ନେଲେ। ସେଇ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ଚରଣମେଘେ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେଇଛି।” ସତ୍ୟଭାମା କହିଲେ, “ମୋ ସହଧର୍ମିଣୀଙ୍କ ଶାପକୁ ଦୂର କରିବାକୁ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଭୂମିପତିଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ, ମଣି ଆଣିଲେ, ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ଅନ୍ୟକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲି ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋତେ ନିଜେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।” ଜାମ୍ବବତୀ କହିଲେ, “ତାଙ୍କୁ ଦେହ ନିର୍ମାତା ଓ ମୋ ଭାଗ୍ୟର ପତି ଭାବି, ମୋ ପିତା ସଂଘର୍ଷ କଲେ; ବିଶି ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ, ତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରି, ପିତା ମୋତେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚରଣ ଧରି, ନିଜକୁ ସେବିକା କଲି।” କାଳିନ୍ଦୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲି, ସେ ପ୍ରଭୁ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଆସି, ମୋତେ ହାତ ଧରି ନେଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଘର ସଫା କରିବାର ଅଧିକାର ପାଇଲି।” ମିତ୍ରବିନ୍ଦା କହିଲେ, “ମୋର ସ୍ୱୟଂବରକୁ ଆସି, ସେ କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ହରାଇ, ହାତୀ ନିଜ ସାଥୀକୁ ନେଉଥିବା ପରି ମୋତେ ନେଲେ, ଭାଇମାନେ ଅବରୋଧ କଲେ, ତଥାପି ସେ ମୋତେ ନିଜ ସଂପଦ ନଗରକୁ ନେଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚରଣସେବାକୁ ଚାହେଁ।” ସତ୍ୟା କହିଲେ, “ମୋ ପିତା ସେବାକୁ ଇଛା କରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ସାତଟି ଦୁଷ୍ଟ ବୃଷଙ୍କୁ ରଖିଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ସହଜରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଶ କଲେ, ଶିଶୁ ମାନେ ବଛା ଆଁଧିବା ପରି। ସେଉଁଠି ମୋତେ, ଦାସୀ ଓ ସେନା ସହିତ, ରାଜାମାନେ ରାସ୍ତାରେ ହରାଇ, ସେ ଅନ୍ତେ ମୋତେ ବିବାହ କଲେ।” ଭଦ୍ରା କହିଲେ, “ମୋ ପିତା, ମୋ ମାମାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ମୋତେ ଶ୍ୟାମ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ସେ ମନେ ମୋ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଥିଲେ, ସେନା ଓ ସାଥୀମାନେ ସହିତ। ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କ ଚରଣସ୍ପର୍ଶ ଚାହେଁ, କାରଣ ଏହି ପାଦସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।” ଲକ୍ଷ୍ମଣା କହିଲେ, “ନାରଦଙ୍କ ମୁଖରୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କୌତୁକ ଶୁଣି, ମୋର ମନ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଆସକ୍ତ ହେଲା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆକର୍ଷଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଜାଣି, ମୋ ପିତା ବୃହତ୍ସେନ ମୋ ବିବାହ ପାଇଁ ବିଶେଷ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ଯଥା ପୂର୍ବେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବରରେ ମାଛ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା, ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମାଛ ଜଳରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦିଗର ରାଜାମାନେ, ଶସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଆସିଲେ। ପିତା ସେମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଓ ବୟସ୍ଯାନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ବରଣ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ସେମାନେ ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ଶର ଧରି, ଲକ୍ଷ୍ୟ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। କିନ୍ତୁ କେତେକ ଧନୁଷ ଚଢ଼ାଇପାରିଲେ ନାହିଁ, କେତେକ ଧନୁଷ ତାଣି, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ଆଘାତ ପାଇ, ପଡିଗଲେ। ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଶୂରବୀର, ମଗଧ, ଅମ୍ବଷ୍ଠ, ଚେଦିରାଜ, ଭୀମ, ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଧନୁଷ ଚଢ଼ାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କୁଞ୍ଜି ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଅର୍ଜୁନ ଜଳରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖି, ସାବଧାନରେ ଶର ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ କାଟିଲେ ନାହିଁ, କେବଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ରାଜାମାନେ ଏଠାରୁ ବାହାରିଗଲେ, ତାଙ୍କ ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ ହେଲା। ତେବେ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଧନୁଷ ଧରି, ସହଜରେ ଚଢ଼ାଇଲେ। ସେ ମାଛକୁ ଜଳରେ ଏକଥର ଦେଖି, ଶର ଛାଡ଼ି, ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ କାଟି ଫେଲିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଳେ ଥିଲା।