ମୁଁ ଡ୍ରାବିଡ଼ ଦେଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲି, କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ବଢ଼ିଲି ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଗୁର୍ଜର ଅଞ୍ଚଳରେ ବେଶି ବୟସ୍କ ହେଇଗଲି. କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ କଳିର ଭୟାନକ ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ପାଖରେ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ ଏବଂ ମୁଁ ଏବଂ ମୋର ପୁଅମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲୁ. ପରେ, ମୁଁ ଭୃନ୍ଦାବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲି, ଏଠାରେ ମୁଁ ପୁନର୍ବା ଯୁବତୀ ହେଇ, ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଦେଖାଗଲା. ତଥାପି, ଏଠାରେ ମୋର ଦୁଇ ପୁଅ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି; ଏଠାରୁ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛି. ତାଙ୍କମାନେ ବୟସ୍କ ହେଇଗଲେ ଏବଂ ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖି ମୋ ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭରିଯାଇଛି; ମୁଁ ଯୁବତୀ ହେଲେ କି, କିପରି ମୋ ପୁଅମାନେ ଏତେ ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ବୟସ୍କ ହେଇଯାଇଛନ୍ତି? ଆମେ ସଦା ସଙ୍ଗରେ ରହୁଥିବା ଚାଲି ଏହି ବିପରୀତ ଅବସ୍ଥା କିପରି ଆସିଲା? ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ମା ନିଜେ ବୟସ୍କ ହେବେ ଏବଂ ପୁଅମାନେ ଯୁବ ହେବେ. ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ନିଜ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛି, ମୋ ମନ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଯାଇଛି; ଏହି ଅବସ୍ଥାର କାରଣ କଣ, ମୋତେ କହ, ହେ ଯୋଗର ଧନ, ହେ ଜ୍ଞାନୀ? ତେବେ ନାରଦ କହିଲେ: ହେ ପାପହୀନ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାକୁ ଆତ୍ମାରେ ଦେଖୁଛି; ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ହରି ତୁମେ ଉପରେ ଶୁଭ ଆଣିବେ. ସୂତ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି ନାରଦ ବଡ଼ ଋଷି ତତ୍କ୍ଷଣାତ ବିବେକରେ କଥା କହିଲେ. ନାରଦ କହିଲେ: ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଶୁଣ, ଏହି କଳି ଯୁଗର ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଯୋଗର ଅଭାବରେ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ, ଯୋଗ ଓ ତପସ୍ୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି. ଲୋକମାନେ ଅଘାସୁର ଭଳି ଚଳାକି ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ସଜ୍ଜନମାନେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଅସଜ୍ଜନମାନେ ଆନନ୍ଦିତ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖିଥାନ୍ତି ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଜ୍ଞାନୀ. ଅସ୍ପୃଶ୍ୟମାନେ ଦେଖି ଏହି ପୃଥିବୀ ଭାର ବହୁଛି; ବର୍ଷେ ବର୍ଷେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ. ଏବେ କେହି ତୁମେ ଓ ତୁମ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଏକାଠି ଦେଖୁନାହାନ୍ତି; ଲୋକମାନେ ମୋହରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଅନ୍ୟଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛନ୍ତି, ତୁମେ ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଅବହେଳିତ ହେଇ ପଡ଼ିଛ. ଭୃନ୍ଦାବନ ସହିତ ଏକତା ପାଇ ତୁମେ ପୁନର୍ବା ଯୁବତୀ ଓ ତଜା ହେଇଗଲେ; ଭୃନ୍ଦାବନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନ୍ୟ, ଏଠାରେ ଭକ୍ତି ନୃତ୍ୟ କରେ. କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ଲୋକ ନଥିବାରୁ ଏହି ଦୁଇଜଣ ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଛାଡ଼ି ନାହିଁ; ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ଆତ୍ମତୃପ୍ତିରେ ସେମାନେ ନିଜକୁ ବିଶ୍ରାମ ଭାବେ ଭାବୁଛନ୍ତି. ଭକ୍ତି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: କଳି କିପରି ପରିକ୍ଷିତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା? କଳି ଆସିବା ସହିତ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ମୂଳ କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲା? ଦୟାଳୁ ହରି ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ କିପରି ଅଧର୍ମ ଦେଖାଯାଉଛି? ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର; ତେବେ ମୁଁ ଉତ୍ସାହିତ ହେବି. ନାରଦ କହିଲେ: ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣ; ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା କହିବି, ତୁମର ଭ୍ରମ ଦୂର ହେବ. ଯେତେବେଳେ ମୁକୁନ୍ଦ ଭଗବାନ ଭୂମିକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଧାମକୁ ଚାଲିଗଲେ, ସେହି ଦିନରୁ କଳି ଆସିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଉପାୟକୁ ବାଧା ଦେଲା. ରାଜା ଦିଗ୍ବିଜୟ କରିବା ବେଳେ କଳି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶରଣ ନେଲା; ମୁଁ ମଧୁ ଚାଷ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭଳି ମଧୁମକୁ ମାରି ନଥିବା ଭଳି, ତାକୁ ମାରି ନାହିଁ. ତପସ୍ୟା, ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳୁନାହିଁ, କଳିରେ କେଶବଙ୍କ ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ସେହି ଫଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଳିଯାଏ. କଳିକୁ ଏକାକାର, ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି, ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁରାତା ତାଙ୍କୁ କଳି ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ କଲେ. ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ଏବେ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଚାଲିଗଲା; ପୃଥିବୀରେ ବସ୍ତୁମାନେ ମାନ୍ୟା ଭଳି ରହିଛି. ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭାଗବତ ଶିକ୍ଷା ଘର ଘର ଏବଂ ଲୋକ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣା ଲୋଭରେ କଥାର ତତ୍ତ୍ୱ ଚାଲିଗଲା. ଅତି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ନାସ୍ତିକ, ନରକୀୟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରହୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନର ତତ୍ତ୍ୱ ଅପହୃତ ହୋଇଗଲା. ମନ ଅତି ଅଭିଳାଷା, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଲୋକ ତପସ୍ୟାର ତତ୍ତ୍ୱ ହରାଇବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି. ମନ ହାରିବା, ଲୋଭ, ଢୋଙ୍ଗ ଓ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗୀରେ ଏବଂ କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ର ପଠିବାରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗର ଫଳ ଚାଲିଗଲା. ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜନ୍ମ ଦେବାରେ ଦକ୍ଷ, କିନ୍ତୁ ମୋକ୍ଷ ପାଇବାରେ ଅଦକ୍ଷ; ସେମାନେ ଗୋରୁ ଭଳି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଛନ୍ତି. ଏବେ କୌଣସି ସଠିକ୍ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ, ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ତତ୍ତ୍ୱ ସମସ୍ତ ଠାରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି. କିନ୍ତୁ ଏହି ଯୁଗର ଏହି ଧର୍ମ; କିଏ ଦୋଷ ଦେବ? ଏହି କାରଣରୁ ପଦ୍ମନୟନ ଭଗବାନ ସହି, ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଛନ୍ତି. ସୂତ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଗଲେ. ଭକ୍ତି ପୁନି କହିଲେ, "ହେ ଶୌନକ, ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।" ଭକ୍ତି କହିଲେ: "ହେ ଦେବମୁନି, ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନ୍ୟ, ମୋର ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଆସିଛ; ଏହି ଜଗତରେ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଦେଇଥାଏ. ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ମାୟାର ଆଧାର, ଯାହା ଏକ କଥାରେ ସମସ୍ତ ବାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଜୟ ହେଉ! ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଧ୍ରୁବ ନିତ୍ୟ ପଦ ପାଇଥିଲେ. ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ଶୁଭର ଧାରକ ନାରଦଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି." ଏବେ ଏହି ଭାଗବତର ମହିମା ଅଧ୍ୟାୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା. ନାରଦ ଭକ୍ତିର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ. ନାରଦ କହିଲେ: "ପୁତ୍ରୀ, କାହିଁକି ତୁମେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଛ? ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦ୍ମପାଦ ସ୍ମରଣ କର; ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେବ." "ସେ ଦିନ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ କୌରବ ଦୁର୍ଘଟନାରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ ଏବଂ ଗୋପିମାନେ ଉପରେ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି କୃଷ୍ଣ କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲେ?