ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਆਪਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਨਗਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਰਚੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਜੋ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਸਨ—ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ! ਤੇਰਾ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿੰਨਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ! ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਆਓ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੀਏ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜੋ ਤਪ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਰਿਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਜੀਵ ਰਚ ਲਏ। ਹਰ ਇਕ ਜੀਵ ਨੂੰ, ਉਸ ਅਜਨਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ—ਇਹ ਕੀ ਸੀ? ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸਫਲਤਾ, ਤਪ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਤਝੜ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਜਲ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਮਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਚ੍ਯੁਤ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਆਪਣੇ ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ, ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ, ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੀਤ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਗੜ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਕਹਿ ਨਾ ਸਕੀਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੋਰ ਪੰਖੀ ਦਾ ਮੁਕੁਟ ਪਹਿਨੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਰਤਕ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਣਿਕਾਰ ਫੁੱਲ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰਾਂ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਆਪਣੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਨਾਲ ਵਾਂਸਲੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਛੇਦ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ, ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਦੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਇਹ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸਖੀਓ, ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ—ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵ੍ਰਜਪਤੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ, ਵਾਂਸਲੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਚਿਹਰੇ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ।" ਆਮ, ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ, ਮੋਰ ਪੰਖੀਆਂ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਕੁਮੁਦ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗਵਾਲ-ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਨਾਚਦੇ ਹੋਏ ਨਿਪੁੰਨ ਨਰਤਕਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। "ਇਹ ਵਾਂਸਲੀ ਕਿੰਨੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸਖੀਓ! ਇਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਦਾਮੋਦਰ ਦੇ ਹੋਠਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਚੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤਾ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈ। ਦਰਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਬਚੇ-ਕੁਚੇ ਰਸ ਨੂੰ ਚੱਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਕੰਬਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਵੱਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਸਖੀ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚਰਨ-ਜਲ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਸਤ ਮੋਰ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਸਾਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣ ਵੀ ਧੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਪੋਸ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ, ਆਪਣੇ ਕਾਲੇ-ਹਿਰਣ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣਦੇ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਦਾਓਂ ਅਤੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਮਿਠੀ, ਨਿੱਜੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ, ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਢਲਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਢੀਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਗਾਵਾਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਕੰਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਨੂੰ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਕ ਜਗ੍ਹਾ ਖੜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਹੈ, ਵੀ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।" "ਮਾਂ, ਇਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਧੰਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਮੂੰਦ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਦਰਿਆ, ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਧਾਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੁਰਾਰੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਰੱਖ਼ਤ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਫੁੱਲਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਛਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਮਿਲੇ।" "ਪੁਲਿੰਦਾ ਜਾਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਲਾਲੀ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਠੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਣ।" "ਇਹ ਪਹਾੜ ਵੀ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨ-ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਢਲਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ, ਨਰਮ ਘਾਹ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗਵਾਲ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹਿਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਜੀਵ ਵੀ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦਰੱਖ਼ਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਖੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਲੀਲਾ-ਕਥਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਇਕਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਉੱਚੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਲਈ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧੌਂਕਣ ਵਾਲਾ ਧੌਂਕਣ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ-ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਵਾਈ ਸੁਆਦ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਲੈ ਲਵੇ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਮਨ-ਮੌਜਾਂ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਹਿਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅੰਧਕਾਰ-ਭਰੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਅਸਮਝੀ ਅਤੇ ਭਟਕੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਫਲ-ਫੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੇਦ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜਿਹੜੇ ਕਾਮੀ, ਦਇਆਯੋਗ ਅਤੇ ਲਾਲਚੀ ਹਨ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਫਲ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। "ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਨ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਣ।" ਮੇਰੀ ਪਰੋਕਸ਼ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੇ ਉਹ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯਜਨਾ ਵੀ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਨਿਰਦਈ, ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਅਸਲ ਧਨ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਰਜ, ਸਤ ਅਤੇ ਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ: "ਅਸੀਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਭੋਗਾਂਗੇ," ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਜਨਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਫੁੱਲਦਾਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਲਾਲਚੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ਨਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਇਹ ਵੇਦ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀ ਪਰੋਕਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਰੋਕਸ਼ ਬੋਲਣ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਗਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਣ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਅੰਤ, ਅਥਾਹ, ਡੂੰਘਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪਾਰ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।