ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਾਸਾ ਦੀ ਮੌਜ-ਮਸਤ ਵਿੱਚ ਥੱਕ ਚੁੱਕੀ ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਆਪਣੀ ਕਲੀ ਉਤਰੀ ਹੋਈ ਬਾਂਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੂੜੀ ਅਤੇ ਚੰਬੇ ਦੀ ਵਣੀ ਢਿੱਲੀ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਮੂਲਧਾਰੀ, ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਦੇ ਕੰਧੇ ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਗੋਪੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਬਾਂਹ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਕਵਲ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰਮ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਗਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਚਦੇ ਹੋਏ ਕੁੰਡਲ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਗਲ੍ਹਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚਬਾਏ ਹੋਏ ਪਾਨ ਦਾ ਤੋਹਫਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੋਪੀ, ਨੱਚਦੀ ਤੇ ਗਾਉਂਦੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੈਜਬੀ ਤੇ ਕਮਰਬੰਦ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਥਕਾਵਟ ਵਿੱਚ, ਅਚੂਤ ਦੇ ਕਵਲ-ਹੱਥ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਨੇ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਆਰਾਮ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਚੂਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਥੀ ਪਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲ੍ਹਾ ਲਾ ਕੇ, ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਡੇ ਕਵਲ-ਕੁੰਡਲ, ਵਾਲ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਗਲ੍ਹੇ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਤੇਜ, ਅਤੇ ਚੂੜੀਆਂ-ਪੈਜਬੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰ, ਢਿੱਲੀਆਂ ਫੁੱਲ-ਵਣੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿੱਚ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਗਲ੍ਹਾ-ਲਗਾਵਟ, ਹੱਥ-ਫੇਰ, ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ, ਖੇਡ-ਮਹਿਕ, ਹਾਸੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਪਰਛਾਂਵੇ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਦ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਵਾਲ, ਕਪੜੇ ਜਾਂ ਸਤਨ-ਬੰਦ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਪਏ ਹੋਏ ਫੁੱਲ-ਗਹਿਣੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ, ਹੇ ਕੁਰੂ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਖੇਡ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵ-ਔਰਤਾਂ ਹੇਰਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਜਿੰਨੀ ਗੋਪੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ, ਤੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਖੇਡ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਖੇਡ-ਮੌਜ ਵਿੱਚ ਥੱਕ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਨੇ, ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪੁੰਝੇ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ। ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ੍ਹੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਕਵਲ-ਹੱਥ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ੍ਹੇ-ਵਣੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਤਨ ਦੀ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਥ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਥੀ, ਡੈਮ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਦਾਂ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਇਆ, ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਪਿਆਰ ਤੇ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ, ਉਹ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਦਾਂ ਨਾਲ, ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਨਿਕਰਦੇ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਉਹ, ਆਪਣੇ ਰਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਕੇ, ਸ਼ਰਦ-ਰੁੱਤ ਦੇ ਕਵਿਤਾ-ਰਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਸਵੈ-ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ਕ, ਕਰਤਾ ਤੇ ਰਕਸ਼ਕ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਵੈ-ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਨਿੰਦਤ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਸੀ? ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਸਾਡਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਰਮ-ਲੰਘਣ ਅਤੇ ਨਿਰਭੀਤ ਕਰਤਬ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਈ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੇ, ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਉਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਾਇਆ। ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੱਚੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਵੀ; ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਮੰਨੇ ਜੋ ਤਰਕ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਨਹੀਂ; ਤੇ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਲਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਮਾਨਵ, ਦੇਵ—ਜੋ ਸ਼ਾਸਿਤ ਤੇ ਸ਼ਾਸਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਵਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਮ-ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਵਿਘਟਿਤ ਕਰ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਸਨਤਾਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜਦ ਉਹ ਸਰੀਰ ਧਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ। ਉਹ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ—ਗੋਪੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ embodied ਜੀਵ—ਉਹ ਨਿਗਰਾਨ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਐਸੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹੀ ਸਮਝਦੇ। ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਾਤ ਖਤਮ ਹੋਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਚਾਹਣ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਇਹ ਲੀਲਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਕਾਮ-ਰੋਗ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਤਸਵ ਮੌਕੇ, ਗੋਪਾਲ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਆਪਣੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ-ਵਨ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਉਥੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭੇਟਾਂ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਸੋਨਾ, ਕਪੜੇ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲੈਣ।" ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੰਦ, ਸੁਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਹ ਰਾਤ ਉਥੇ ਗੁਜ਼ਾਰੀ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਬਹੁਤ ਭੁੱਖਾ ਸੱਪ, ਯਾਦ-ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੌਂਦੇ ਪਏ ਸਨ, ਫੜ ਲਿਆ। ਸੱਪ ਦੇ ਚੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਚੀਖ ਪਏ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਹੈ! ਪਿਤਾ, ਸੱਪ ਮੈਨੂੰ ਨਿਗਲ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਬਚਾਓ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ!" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੀਖ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਵਾਲੇ ਜਾਗ ਪਏ; ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਵੇਖ, ਹੇਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਪ ਨੂੰ ਲਾਠੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ। ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸੱਪ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਆਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੱਪ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਸੱਪ ਦਾ ਅੱਤ-ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਆਪਣਾ ਸੱਪ-ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ, ਜੋ ਉਥੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਣੀ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।