ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਮਾਹਰ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਜਾਂ ਪੱਖਪਾਤੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰੇਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—even ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਇਨਸਾਨ ਜਨਮ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਵੀ ਇਕੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਵੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਧਨ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਨ ਅਕਲ-ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੋਂਕਾਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਚੁੰਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਅਕਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਪਾਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਅਕਲਮੰਦੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ, ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਭਰਮ ਵਾਂਗ ਵੇਖ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁਦ ਸਮਝ, ਅਤੇ ਸਮ-ਭਾਵ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਦਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਵਚਨਾਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਣਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।” ਪਰ, ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਟਿਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੋਹ-ਵਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਹਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਦੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, “ਕੌਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇਛਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਜੋ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਆਇਆ ਹੈ।” ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਜੋਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਰਚਦਾ, ਗੁਣ ਵੰਡਦਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਯਾਦਵ, ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਮੁੜ ਕੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉਨਚਾਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਂਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਅਸਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਘਰ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਖੁਦ ਵੀ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ। ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ।" ਉਹ ਵੀਹ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਫੌਜਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਮਥੁਰਾ—ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ—ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਹ ਫੌਜ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘਿਰਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਲੋਕ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਹਰਿ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼, ਸਮਾਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੋਚਿਆ, “ਮੈਂ ਇਸ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਕ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਹਾਥੀ—all ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਏਗਾ।" “ਇਹ ਮੇਰੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ—ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ। ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜਦ ਅਧਰਮ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਜਦ ਗੋਵਿੰਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਦੋ ਰਥ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਪੂਰੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆ ਗਏ। ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਦਿਵਿਆ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਹਾਨ, ਯਾਦਵਾਂ 'ਤੇ ਆਈ ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਵੇਖੋ; ਹੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਤਰੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਡਾ ਰਥ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਹਥਿਆਰ ਆ ਗਏ ਹਨ।” “ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ, ਜੋ ਤੇਈ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹਟਾਉ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਨੋ ਦਸ਼ਹਰਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਛੋਟੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨਾਲ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲੇ। ਹਰੀ, ਦਰੂਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਕੇ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ; ਇਸ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਡਰ ਅਤੇ ਕੰਪਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕਟ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲਾਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੜਾਂਗਾ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ—ਤੂੰ ਨਿਕਟ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੜਾਂਗਾ ਨਹੀਂ।” “ਪਰ ਤੂੰ, ਰਾਮ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੌਰਿਆ ਦਿਖਾ; ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ, ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ।” ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸੱਚਮੁੱਚ, ਵੀਰ ਕਦੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਸ਼ੌਰਿਆ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਜੋ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੋ ਮਾਧਵਾਂ ਵੱਲ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਧੂੜ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦੋ ਰਥ, ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਮਹਿਲਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਡਰ ਤੇ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੀ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ—ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ—ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ-ਵਰਸ਼ਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਗੱਜਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੂਣੀ ਤੋਂ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵਿਛੁੜਦਾ ਨਹੀਂ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਟੱਕੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਘੋੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਰਦਨਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਥ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਝੰਡਿਆਂ, ਸਾਰਥੀਆਂ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੱਟ, ਤੇ ਗਲਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਖੋਪੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਕੱਚੂਆ ਵਾਂਗ ਧੜਾਂ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜਲ-ਜੰਞ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਭਵਰੇ ਘੁੰਮਦੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਤਨ, ਮੋਤੀ, ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਦੀ ਹੌਲਨਾਕਤਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਵਤਾਰ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ।