ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਕਮਣੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨੈਣ ਮੂੰਦ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੂਲੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ران, ਬਾਂਹ ਤੇ ਅੱਖ—ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ, ਚੇਤੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸਦੇ ਸੁਯੰਵਰ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਜੇ-ਗਜੇ, ਵਾਜੇ-ਬਾਜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਹਦ, ਦੁੱਧ, ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਭਰਾ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਯਥਾ-ਯੋਗ ਆਤਿਥਿ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਲ, ਉਮਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਧਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਵਿਦਰਭਾ ਨਗਰੀ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਆ ਕੇ, ਹੱਥ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ—ਰੁਕਮਣੀ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਸਲ ਦੂਲਨ ਬਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਅਦੂਸ਼ਿਤ, ਉਚਿਤ ਵਰ ਹੈ। "ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਭਲਾਈ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਹਨ; ਅਚਯੁਤ ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ, ਵਿਦਰਭਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਦਰੋਂ ਕੁਆਰੀ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਸੈਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੀ। ਉਹ ਪੈਦਲ ਹੀ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਕੋਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਨਿਕਲੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਚਿੱਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਸਖੀਆਂ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਰਾਜਸੀ ਸਿਪਾਹੀ, ਜੋ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵਾਰਧਾਰੀਆਂ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਖੜੇ ਸਨ। ਡੌਲ, ਸ਼ੰਖ, ਝੰਜ, ਨਫੀਰੀਆਂ, ਤੇ ਨਗਾੜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਟਾਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਅਤਰ, ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪੰਡਤਾਂ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਗਾਇਕ ਤੇ ਵਾਦਕ, ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਆਰੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ; ਚਰਿਤ੍ਰਕਾਰ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਵਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਧਨ-ਧਾਨ ਵਾਲੀ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ! ਫਿਰ-ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ; ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।" ਅਤੇ ਫਿਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਵਸਤੂਆਂ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਧੂਪ, ਕੱਪੜੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਗਹਿਣੇ, ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਭੇਟਾਂ, ਭੋਜਨ, ਤੇ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲਗੀਆਂ ਦੀਵੀਆਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਮਕ, ਪਕਵਾਨ, ਪਾਨ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਫਲ ਤੇ ਗੰਨੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ। ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਫਿਰ, ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈ, ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਨਗ ਰਤਨ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ, ਕਮਰ ਤੇ ਰਤਨ-ਮਣੀ ਦੀ ਕੰਘਣੀ, ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ ਉਰ, ਤੇ ਕੁਰਲਾਏ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਓਹਲੇ ਹੋਈਆਂ—ਉਹ ਦੇਵੀ ਮਾਇਆ ਵਾਂਗ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਸੁਚੱਜੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਹੋਠਾਂ, ਚੰਬੇ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦੰਦ, ਤੇ ਹੰਸਣੀ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ, ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਦੀ ਮਧੁਰ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਨਮ੍ਰ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਲਜਾਲੂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਛੱਡ ਬੈਠੇ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਹਾਥੀ, ਰਥ, ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਰੁਕਮਣੀ, ਜੋ ਇਸ ਸ਼ੋਭਾ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਭਾਣੇ, ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਹਰਿ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦੀ, ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਆਉਣ ਵੱਲ ਨਜ਼ਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਓਲੇ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਆਏ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਰਥ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਐਸਾ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਗਿਦੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਚਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਰਾਜੇ, ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਗੁਆਉਣ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਰਾਸੰਧ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ—ਚੀਕ ਪਏ, "ਹਾਏ! ਸਾਡੀ ਤਾਂ ਨਾਕ ਕੱਟ ਗਈ! ਅਸੀਂ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ, ਗੋਪਾਲਿਆਂ ਹੱਥੋਂ ਲੁੱਟੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਿਰਣ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ, ਤੇ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ, ਤਣਾਓ ਵਾਲੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਯਾਦਵ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਤਣੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰਿਸ਼ ਵਾਂਗ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਪਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਲਜਜਤ ਭਰੀ, ਡਰਾਏ ਹੋਏ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਡਰੋ ਨਾ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ! ਇਹ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਜਣਾਂ ਹੱਥੋਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਦੇ ਹੋਏ, ਗਦਾ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਹੋਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਤੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ। ਰਥਚਾਲਕਾਂ, ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ, ਤੇ ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰ, ਜੋ ਕਣੀਆਂ, ਮੁਕੁਟਾਂ ਤੇ ਪੱਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਤਲਵਾਰਾਂ, ਗਦਿਆਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, رانਾਂ, ਪੈਰਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਖਚਰਾਂ, ਊਠਾਂ, ਬੈਲਾਂ, ਗਧਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ...