ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਝੰਡਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਖੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸ਼ੰਖ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਗਰਿਕ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਥੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਤਿਰਸਠਵੀਂ ਅਧਿਆਇ "ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਲਿਆਉਣੀ" ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀਓ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪ੍ਰਭੂ ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਰਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।" ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਗੌਆਲ ਅਤੇ ਗੌਆਲਣਾਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਚਿਰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਾਲ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਾ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਗੌਆਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਮਿਤਰਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਗੌਆਲ ਪੁੱਰਸ਼ ਹੱਸਣ, ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੁੰਦ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਗੌਆਲ ਪੁੱਰਸ਼ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਰਾਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਠੀਕ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ, ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ?" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਟ ਕਂਸ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋ।" ਗੌਆਲਣਾਂ, ਜੋ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੱਸ ਕੇ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹਨ, ਕੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਨੇ?" "ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਣਗੇ? ਜਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?" ਉਹ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ, "ਕਿਸ ਲਈ, ਹੇ ਦਾਸਾਰ੍ਹਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਭਰਾ, ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਤੱਕ, ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ?" "ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜਕੇ ਅਚਾਨਕ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?" "ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਮਝਦਾਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ, ਇਕ ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਮੁਸਕਾਨਾਂ, ਨਿਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਭਾਵਾਂ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਗੌਆਲਣਾਂ, ਹੁਣ ਉਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਕੀ ਲਾਭ? ਆਓ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਣਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਉਹਦਾ ਵੀ ਲੰਘਦਾ ਹੋਵੇ।" ਜਦ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਚਲਾਕੀ ਭਰੇ ਬਚਨ, ਸੁੰਦਰ ਨਿਗਾਹਾਂ, ਚਲਣ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਹੰਝੂ ਵਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਦ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ—ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਭਰੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਉਥੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ—ਮਧੁ ਅਤੇ ਮਾਧਵ—ਵਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਨ ਚੰਦਨੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦ ਰਾਤ-ਖਿਲਾਰੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਵਾਰੁਣੀ ਦੇਵੀ ਇਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੋਲ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਮਧੁ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਮਧੁ ਪੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ, ਹਸਤੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਾਂਗ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਗਾੜੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਫੁੱਲ ਵਰਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਮੁਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗੋਪੀਆਂ ਗਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਲਾਯੁਧ (ਬਲਰਾਮ) ਰਸ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਲਵਲਵਾਉਂਦੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਾਲਾ, ਇਕ ਕੰਨ ਦਾ ਬਾਲਾ, ਵੈਜਯੰਤੀ ਹਾਰ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਹੱਸਦੀ ਕਮਲ ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਜਦ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਸਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਚਨ ਨਜਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਯਮੁਨਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਲ ਦੀ ਫਲ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪਾਪਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਲ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਾਂਟ ਸੁਣ ਕੇ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਯਮੁਨਾ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ। ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਈ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਉਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਸਤੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੇਡ-ਮਸਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹਸਤੀ ਵਾਂਗ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਥੇ-ਜਿਥੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ, ਉਹ ਰਾਹ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਅਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੰਦ ਵ੍ਰਜ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਕਰੂਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕੋਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਨ। ਦੂਤ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਾਂ।'" ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬੱਚੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅਵਤਰਿਤ ਹੋਏ ਹੋ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਜੈ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਆਤਮਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।