ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਜ਼ਨਾਣੇ ਜੋਤਸੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸੇ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਨਭਸ, ਆਸ਼ਵਿਨ, ਊਰਜਾ ਤੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ—ਇਹ ਮਹੀਨੇ ਸ੍ਰੋਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਮੇਂ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਥਾ ਹੋਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਉਣ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਹਰਿ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਅਚੁਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਹ ਨਿਰਲੇਪ ਵੈਸ਼ਣਵ ਜੋ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਭੇਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲਿਖਤੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਤਸੰਗ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਬੜੀ ਵਿਰਲ੍ਹ ਘੜੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕਥਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਨਵੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੋ ਭੀ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਭਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਆ ਜਾਣ। ਜੇ ਕਦੇ ਥਾਂ ਘੱਟ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੋਵੇ—ਇੱਥੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਵਿਰਲ੍ਹ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਭ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਉਖਤ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਇਹ ਕਥਾ ਤੀਰਥ, ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਸੁਣਨਾ ਸਦਾ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਓਥੇ ਇਹ ਕਥਾ ਕਰਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਤਦੋਂ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਫਾਈ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲੇਪ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਛਤਰੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰੋ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੰਡਪ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਤਿਆਗੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੈਠਣ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਲਗਾਓ, ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਨਕਾਰੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਦਿਵ੍ਯ ਆਸਨ ਬਣਾਓ। ਵਿਆਖਿਆਨਕਾਰੀ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਬੈਠੇ, ਤੇ ਸ੍ਰੋਤਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ। ਜਾਂ, ਜੇ ਵਿਆਖਿਆਨਕਾਰੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸ੍ਰੋਤਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ। ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕਥਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਵਿਆਖਿਆਨਕਾਰੀ ਇੱਕ ਨਿਰਲੇਪ, ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬੇਕਾਰ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਰਹਿਤ ਵੈਸ਼ਣਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਤਾ-ਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਕੁਸੰਗਤੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ—even learned—ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਗ੍ਰੰਥ-ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੇ। ਵਿਆਖਿਆਨਕਾਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰੇ। ਕਥਾਵਾਚਕ sunrise ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਡਨ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਸੰਧਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕਰਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰੇ, ਮੰਡਲ ਬਣਾਏ ਤੇ ਉਥੇ ਹਰਿ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਵਿਧੀਵਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਤੇ ਸਾਸਟੰਗ ਦੰਡਵਤ ਕਰਕੇ ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ। ਦਿਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰੇ—"ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਇਸ ਭਵਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ।" ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰੀਅਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਗਾਵੇ। "ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਹੈ।" "ਮੇਰੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਘਨ ਦੇ, ਇਹ ਕਾਰਜ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਆਖਿਆਨਕਾਰੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ, ਉਸਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੋ। "ਹੇ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ, ਜਾਗਰੂਕ, ਸਭ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਸ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸਤਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰੋ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ। ਪੰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੁਣੋ ਤਾਂ ਜੋ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਾ ਆਵੇ, ਉਹ ਹਰਿ ਦਾ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਜਪਦੇ ਰਹਿਣ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਬੈਠੋ। ਧਨ, ਵਸਤੂ, ਘਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਉੱਚਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ sunrise ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਸਥਿਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ, ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਲਈ ਕਥਾ ਰੋਕੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਰਤਨ ਕਰਵਾਓ। ਸਰੀਰਕ ਸੰਯਮ ਲਈ, ਹਲਕਾ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਭੋਜਨ ਕਰੋ; ਜੋ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹਵਿਸ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰੇ। ਜੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁਣੋ, ਜਾਂ ਘਿਉ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਨਮਰਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।