अक्रूरः भगवतः दिव्यं स्वरूपं साक्षात् दृष्ट्वा, तस्य दीर्घबाहुं, पूर्णबाहुं, विशालवक्षसम्, शोभमानं शङ्खकण्ठं, गम्भीरनाभिं, कोमलपत्ररेखाभिः अंकितं उदरं च निरीक्ष्य, तस्य विशालस्फिक्, उरू, सुगठितकरजङ्घा, मनोज्ञपादं च अपश्यत्। तस्य उच्चगुल्फः, रक्तमणिनखः, नौङ्गुलिपदः, कमलसदृशपादः, रश्मिभिः दीप्तः, शोभायमानः आसीत्। तं पुरुषं अनमोलरत्नैः—मुकुटेन, कङ्कणैः, बाजुबन्धैः, यज्ञोपवीतेन, मेखलया, हारैः, नूपुरैः, कुण्डलैः च भूषितम् अपश्यत्। तस्य पद्मकरः शङ्खचक्रगदायुक्तः उज्ज्वलः आसीत्; वक्षः श्रीवत्सचिह्नेन, कौस्तुभमणिना, वनमालया च शोभितम् आसीत्। सः भगवन् सुนัน्दनानन्दादिभिः पार्षदैः, सनकादिसिद्धैः, ब्रह्मरुद्रादिदेवैः, नवप्रमुखद्विजैः च सेवितः आसीत्। प्रह्लादनारदवास्वादिभिः भक्तैः, स्वस्वभावेन स्तुत्य, निर्मलहृदयैः च प्रशंसितः आसीत्। श्रीः, पुष्टि, वाक्, तेजः, कीर्ति, तुष्टि, लयः, जयः, ज्ञानम्, अज्ञानम्, शक्ति, माया च तं सेवमानाः आसन्। अक्रूरः भगवत्साक्षात्कारात् अतिविह्वलः, परमभक्तिपूर्णः, रोमाञ्चिताङ्गः, भावस्निग्धहृदयः, अश्रुपूर्णनेत्रः, कण्ठविक्लवः, सात्त्विकस्थितः, शिरसा दण्डवत् प्रणम्य, अञ्जलिपुटेन, शनैः शनैः सस्नेहं स्तोतुं प्रारब्धवान्। अक्रूरः उवाच—नारायणाय, सर्वकारणभूताय, आदिपुरुषाय, अव्ययाय, यस्य नाभिकमलात् ब्रह्मा उत्पन्नः, यस्मात् जगत् प्रवृत्तम्, तस्मै नमः। पृथिवी, आपः, अनलः, अनिलः, आकाशः, महाभूतानि, अव्यक्तस्य कारणम्, मनः, इन्द्रियाणि, विषयाः, देवाः च—एते तव जगत्संग्रहः। तथापि, अव्यक्ताद्याः तव स्वरूपं न जानन्ति, आत्मनः परिग्रहेण; अजातः गुणैः बन्धितः, गुणातीतं केवलं जानाति, न तव रूपम्। योगिनः त्वां परमं पुरुषं, भगवन्तं, आत्मतत्त्वेन, जीवेषु, देवेषु च उपासते। केचित् द्विजाः वैदिकमार्गनिष्ठाः, त्रैविध्यवेदेन, नानारूपयज्ञैः तव आराधनं कुर्वन्ति। अन्ये, सर्वकर्मपरित्यागात्, शान्तचित्ताः, ज्ञानयज्ञेन तव उपासना कुर्वन्ति। अन्ये, मनःशुद्ध्याः, विधिपूर्वकं, सर्वरूपेण एकरूपेण च त्वां उपासन्ति। अन्ये, शिवमार्गानुसारिणः, शिवरूपेण, नानाचार्योपदिष्टमार्गेण तव आराधनं कुर्वन्ति। सर्वे देवाः तव आश्रयः; अन्यदेवताभक्ताः अपि, तव पूजां कुर्वन्ति, यद्यपि मनः अन्यत्र स्थितम्। यथा पर्वतसम्भूताः नद्यः, वर्षेण पूरिताः, सर्वतः समुद्रं प्रविशन्ति, तथा सर्वमार्गाः अन्ते त्वां गच्छन्ति। सत्त्वं, रजः, तमः—एते तव प्रकृतिगुणाः; ब्रह्माद्यः स्थावरान्तः सर्वे एषु गुणेषु तव तन्तुः। नमः तुभ्यं, निर्लेपदृष्टये, सर्वात्मने, सर्वचेतनसाक्षिणे; गुणप्रवाहः, अज्ञानसम्भूतः, देवमनुष्यपशुषु विचरति। अग्निः तव मुखम्, पृथिवी तव पादः, सूर्यः तव नेत्रम्, आकाशः तव नाभिः, रथः तव हृदयम्, दिशः तव कर्णौ, दिवः तव शिरः, इन्द्रः देवाः तव भुजौ, समुद्रः तव उदरम्, वायुः तव श्वासः, बलं तव ऊर्जा। वृक्षौषधयः तव रोमाणि, शिरोरजः तव वनस्पतिः, मेघः तव अस्थिनखः, पर्वतः तव दन्तः, निमीलनं तव दिनरात्रे, प्रजापतिः तव मनः, वर्षा तव जननाङ्गम्, वीर्यं तव मत्वम्। तव अक्षरे आत्मनि, लोकपालाः, जीवसमूहः, जलचराणि जलमिव, तिन्दुकवृक्षे यथा कीटाः, मनसि यथा विचाराः, स्थिताः। याः याः रूपाणि त्वं लीला हेतुना धारयसि, तैः रूपैः, विमलितजगतः, हर्षपूर्णं तव कीर्तिं गायन्ति। नमः मत्स्यरूपाय, प्रलयजलगताय; हयशीर्षाय, मधुकैटभवधाय। नमः कूर्मरूपाय, अनन्ताश्रयाय, मन्दरधारणाय; वराहरूपाय, भूमि उद्धरणाय। नमः सिंहरूपाय, सतां भयापनुदाय; वामनरूपाय, त्रिलोकविचरणाय। नमः भृगुनाथाय, क्षत्रियदर्पनाशाय; रघुकुलश्रेष्ठाय, रावणविनाशाय। नमः वासुदेवाय, नमः सन्कर्षणाय, प्रद्युम्नाय, अनिरुद्धाय, सात्वतनाथाय। नमः बुद्धरूपाय, शुद्धाय, दैत्यदानवमोहाय; कल्किरूपाय, दुष्टराजविनाशाय। भगवन्, तव मायया जीवजगत् मोहितम्, अहं मम इति भ्रान्त्या, कर्ममार्गे भ्रमन्ति। अहं अपि देहपुत्रगृहधनबन्धुषु, तत्त्वाभावे, स्वप्नवद्, सत्यरूपेण भ्रमामि। द्वन्द्वग्रस्तचित्तः, तमसि मग्नः, आत्मप्रियं न जानामि, अनित्ये, अनात्मनि, दुःखे, आसक्तः। यथा मूढः, तृणैः आच्छादितं जलं त्यक्त्वा, मरीचिकां धावति, तथा अहं, त्वां परित्यज्य, माया विषयान् अनुधावामि। अहं दीनमनाः, कामकर्मनिपीडितः, मनः इन्द्रियैः दुरुपरैः इह तत्र नीयमानं नियन्तुं न शक्नोमि। एवं तव चरणं प्राप्तवान्, अयोग्यस्य दुर्लभम्; एतदपि तव कृपया इति मन्ये। जन्ममृत्युप्रसङ्गात् मोक्षः तस्य भवति, यस्य मनः तव यथायोग्यपूजायां स्थिरं भवति, हे पद्मनाभ। नमः शुद्धचेतनाय, सर्वनिश्चयहेतवे, पुरुषप्रधनाधिपाय, अनन्तशक्तिब्रह्मणे। एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे, दशमस्कन्धे, प्रथमभागे, अक्रूरस्य प्रत्यागमनं नाम त्र्योनचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः।