यदा कदाचित् सनातनवेदमार्गः कुतर्कैः मिथ्यावादैश्च विघटितः स्यात्, तदा भगवतः सत्त्वगुणसमन्वितस्य जगद्धिताय स्वयमेव प्रादुर्भावः सञ्जायते। एवं स भगवान् अद्य वसुदेवगृहे स्वांशेनावतत्य, पृथिव्याः भारं संहरन्न्, शतशः प्रतिपक्षराजानां सेनाः विनाशयन्, अस्य वंशस्य कीर्तिं च प्रवर्धयन् अवतीर्णः। भगवन्, अद्य अस्माकं गृहानि धन्यत्वमागता, यतो युष्मान् सर्वदेवतापितृभूतमानुषस्वरूपम्, यस्य पादोदकं त्रैलोक्यं शुद्धयति, जगद्गुरुम् अधोक्षजं स्वयम् प्रविष्टवन्तम्। कः पण्डितः अन्यत्र शरणं यायात्, युष्मासु भक्तवत्सले, सत्यवाचि, सर्वसौहृदे, कृतज्ञे, भक्तानां सर्वकामदायके, स्वलाभहान्युपेक्षके च? भाग्येन जनार्दन, युष्मान् अस्माकं पुरतः प्राप्तवन्तम्, येषां योगेश्वरदुर्लभत्वं देवदुर्लभत्वं च; शीघ्रं नः मायामोहबन्धनानि—सुतदारधनबान्धवगृहदेहादिषु आसक्तिं—छिन्धि। एवं भगवति भक्तेन पूजितः स्तुतश्च हरिः सस्मितम् अक्रूरं वाक्यैः मोहयन्निव प्रत्युवाच। भगवानुवाच—भवान् अस्माकं आचार्यः पितृव्यः सदा पूज्यः स्वजनश्च; वयं च रक्ष्याः पोष्याश्च दयनीयाश्च भवता, यतो वयं भवतः परायणाः। ये महात्मानः, येषां श्रेयः कामयन्ति, तैः सदा सेवनीयाः; स्वार्थे देवाः प्रवर्तन्ते, साधवस्तु न तथा। तीर्थानि वारिणा न पाव्यन्ते, न देवाः मृन्मयशिलारूपेण; साधुसङ्गदर्शनमेव क्षणेन पावनं भवति। भवान् अस्माकं हितैषी, तस्मात् पाण्डवान् विषये विज्ञातुम् हस्तिनापुरं गच्छ। श्रुतं हि, पितुः निधनानन्तरं तान् बालान् सह मातृया स्वपुरीं नीत्वा राजा तत्र स्थापयामास, ते च महान्युपतापेन वर्तन्ते। तेषु च, अम्बिकासुतो राजा भ्रातृपुत्रेषु न समोऽस्ति; पापपुत्रवशे तस्य बुद्धिः संमूढा। तेषां स्थितिं शुभाशुभां च विज्ञाय, ततः वयं स्नेहितानां कल्याणाय यथोचितं करिष्यामः। एवं भगवतः आदेशान् अक्रूराय दत्त्वा, भगवान् हरिः संकर्षणेन उद्धवेन च सह स्वनिकेतनं प्रतस्थे। एवं दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे अष्टचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः, यः श्रीमद्भागवतमहापुराणे परमहंसशास्त्रे स्थितः। शुक उवाच—अक्रूरः हस्तिनापुरं पौरवश्रेष्ठं गत्वा, तत्र अम्बिकासुतं भीष्मं विदुरं पृथां च ददर्श। स बाहीकं तस्य पुत्रं, भारद्वाजं गौतमं कर्णं सुयोधनं अश्वत्थामानं पाण्डवान् मित्रांश्चान्यान् अपश्यत्। गान्दिनीसुतः स्वजनान् यथायोग्यं अभिगम्य, तेभ्यः स्वजनकुशलं पृष्टः, स्वयम् अपि तेषां कुशलं पप्रच्छ। स तत्र किञ्चिद् मासान् स्थित्वा, राज्ञः दुर्बुद्धेः, हीनसारस्य, पापेष्टस्य च आचरणं ज्ञातुम् इच्छन्, सर्वम् अन्वपश्यत्। स दृष्टवान् यत् राजा पृथापुत्रेषु तेजः बलं शौर्यं विनयं प्रजाजनानुरागं च द्रष्टुं न इच्छति। धृतराष्ट्रपुत्रैः यानि विषदानंादिकानि दुष्कृत्यानि कृतानि, तानि पृथया विदुरेण च सम्यक् अक्रूराय निवेदितानि। पृथाऽपि भ्रातरं अक्रूरं समुपस्थितं दृष्ट्वा, स्वजनस्थानस्मरणेन अश्रुपूर्णलोचना, तम् इदं उवाच— "सौम्य, कच्चित् पितरौ भ्रातरः भगिन्यः पौत्राः स्नुषाः सुहृदश्च स्मरन्ति वा अस्मान्? श्रीकृष्णः मम स्वजनः भक्तनां शरण्यः प्रियः, रामश्च पद्मलोचनः, मातुलपुत्रान् स्मरन्ति वा? पतिसमाप्त्युपरि दुःखिता पत्नीसङ्घे मृगीव शृगालमध्ये स्थित्वा, स मां सान्त्वयिष्यति, पुत्रांश्च मम शोकितान् सान्त्वयिष्यति। कृष्ण, कृष्ण, महायोगिन्, विश्वात्मन्, जगत्कर्तः, त्वां शरणं प्रपन्नां मां सुतैः सह निमज्जन्तीं पालय गोविन्द। त्वदङ्घ्रिपद्माद् अन्यत्र लोकस्य न शरणमस्ति, यः जन्ममृत्युभयार्णवात् उद्धरति। नमः कृष्णाय शुद्धाय परात्मने योगेश्वराय योगमूर्तये, त्वां शरणं प्रपन्ना अस्मि।" एवं स्वबान्धवान् कृष्णं च स्मरन्ती, दुःखार्ता तव प्रपितामही शोकदग्धा जगन्नाथं प्रत्युपास्ते स्म। तां तु विदुरः समबुद्धिः कीर्तिमान् अक्रूरश्च, पुत्रोत्पत्तिसम्बन्धेन युक्तयुक्तं सान्त्वयामासतुः। अथ अक्रूरः गन्तुम् उद्यतः सन्, स्वजनमध्यस्थं स्वपक्षपातीं राजानं उपगम्य, स्नेहात् इदं वचनम् अब्रवीत्—"हे विचित्रवीर्यनन्दन, कुरुवंशस्य कीर्तिवर्धन, भ्राता पाण्डुः गतः, त्वं राज्यं पालयसि। धर्मेण पृथिवीं पालयन्, प्रजाः धर्मेण तुष्ट्वा, स्वेषु समो भूत्वा, श्रीं कीर्तिं च प्राप्स्यसि। अन्यथा चेत्, निन्दां तमश्च प्राप्स्यसि; तस्मात् पाण्डवेषु स्वपुत्रेषु च समो भव। इह लोके कस्यापि कस्यापि स्थायित्वं नास्ति, स्वदेहेऽपि न, किमुत पत्नीसुतादिषु। एक एव जन्यते, एक एव म्रियते, एक एव पुण्यपापफलानि अनुभवति। अधर्मेण प्राप्तं धनं मूढैः परैः हर्यते, यथा जले जलेषिका स्नेहदर्शिना। यः मूढः स्वमतिना अन्यान् अधर्मेण पालयति, तं जीवनं धनं पुत्रादयः अपूर्यं परित्यजन्ति। स पापं स्वीकृत्य, येषां कृते धनं नीतवान् तैः परित्यक्तः, स्वधर्मात् अपगम्य, कृतार्थत्वं न प्राप्य, अन्धतमः प्रविशति।" "तस्मात् राजन्, स्वप्नमायामृगत्रिष्णिकावत् इमं लोकं दृष्ट्वा, आत्मनात्मानं विद्धि, समबुद्धिः शान्तश्च भव।