भगवान् हरिः, सर्वशक्तिमान्, अक्रूरं प्रति स्नेहपूर्वकं इदं आज्ञापयत्—“त्वं अस्माकं हितैषी, सर्वथा समर्थः च असि। अतः पाण्डवानां विषये ज्ञातुम्, हस्तिनापुरं गच्छ। तत्र गत्वा तेषां स्थितिं पृच्छ।” तत्र वृष्णिवंशे भगवतः प्रियजनाः शुश्रुवुः—पितरि पाण्डौ निधनमुपगते, तस्य पुत्राः मातरं सह नगरं स्वं राजा आनयत्; तत्र एव ते दुःखिताः निवसन्ति। तत्र राजा, अम्बिकाया पुत्रः, भ्रातृपुत्रेषु न निष्पक्षः; तस्य दुष्टपुत्रस्य प्रभावेण तस्य दृष्टिः मोहिता अस्ति। अतः अक्रूरः तत्र गत्वा तेषां स्थितिं शुभाशुभां विचिन्त्य, यथायोग्यं मित्राणां हितं साधयेम। एवं अक्रूरं उपदिश्य, भगवान् हरिः सङ्कर्षणेन उद्धवेन च सह स्वं गृहम् अगच्छत्। अक्रूरः हस्तिनापुरं, यशस्वतीं पौरवेषु, आगत्य तत्र अम्बिकापुत्रं, भीष्मं, विदुरं, पृथां च अपश्यत्। बह्लीकं तस्य पुत्रं, भारद्वाजं गौतमं, कर्णं, सुयोधनं, अश्वत्थामानं, पाण्डवान्, अन्यान् च मित्रान् अपि ददर्श। गान्दिनीपुत्रः स्वजनान् यथायोग्यं उपसंगम्य, तैः मित्राणां कुशलं पृष्टः, स्वयम् अपि तेषां कुशलं पप्रच्छ। स अत्र किञ्चित् मासान् स्थित्वा, राज्ञः आचारं ज्ञातुम् इच्छन्, तं दुष्टप्रवृत्तं, सारहीनं, दुष्टेषु अनुवर्तिनं च निरीक्ष्य। सः अपश्यत्—राजा पृथापुत्रेषु दीप्तिं, बलं, शौर्यं, विनयं, गुणान् च, जनस्य तेषु स्नेहं च द्रष्टुम् इच्छति न। धृतराष्ट्रपुत्रैः यानि दुष्कृत्यानि—विषप्रयोगादि—तानि सर्वाणि पृथा विदुरः च अक्रूराय विस्तरेण कथयामासत्। पृथा, भ्रातृम् अक्रूरम् आगतम् दृष्ट्वा, स्वगृहं स्मृत्वा अश्रुपूर्णलोचनाः सन्निकर्षमागत्या उवाच—“सौम्य, मम मातरः, भ्रातरः, भगिन्यः, भृश्या, श्वश्रूः, मित्राणि च, अपि स्मरन्ति नः? श्रीकृष्णः, मम भ्रातृपुत्रः, भक्तजनानां आश्रयः प्रियः च, रामः पद्मलोचनः, अपि स्वजनान् स्मरन्ति? पतिसम्मितानां मध्ये, मृगीव व्याघ्रेषु दुःखिता, सः मां वचनैः सान्त्वयिष्यति; पुत्रान् अपि अनाथान् सान्त्वयिष्यति। कृष्ण! कृष्ण! महायोगिन्! विश्वात्मन्! जगत्कर्तः! गोविन्द! त्वां शरणं गता अस्मि, पुत्रैः सह निमज्जन्ती; रक्ष। तव पदकमलम् विना, जनानां अन्यः कोऽपि नास्ति शरणम्, जन्ममृत्युसागरात् उद्धर्तुं। नमः श्रीकृष्णाय, शुद्धाय, परमात्मने, योगेश्वराय, योगमूर्तये; त्वां शरणं गता अस्मि।” एवं पृथा, स्वबान्धवान् कृष्णं च स्मृत्वा, दुःखार्ता, प्रार्थनां आरब्धवती। विदुरः, सुखदुःखेषु समः, अक्रूरः च यशस्वी, तां कुन्तीम् उत्तमजन्मसम्बन्धैः सान्त्वयामासत्। अक्रूरः, गन्तुं उद्यतः, राजा धृतराष्ट्रम्, स्वपुत्रेषु पक्षपातीं, स्नेहबन्धुभिः मध्ये समीपमागत्या, हितैषिणा प्रेरितः, उवाच— “विचित्रवीर्यवंशज, कुरुवंशस्य कीर्तिवर्धन! भ्राता पाण्डुः गतः, त्वं राज्यं प्राप्य अधिष्ठितः। धर्मेन भूमिं पालयन्, जनान् धर्मेण तुष्ट्वा, स्वेषु निष्पक्षः च, त्वं श्रीं कीर्तिं च प्राप्स्यसि। अन्यथा, यदि भिन्नं आचरिष्यसि, निन्दितः, तमसि पतिष्यसि; अतः पाण्डवेषु स्वपुत्रेषु च निष्पक्षः भव। अस्मिन् लोके, न कश्चित् कस्यचित् नित्यसंबन्धी; स्वदेहः अपि नित्यः न, किं पुनः पत्नीपुत्रादिषु? जीवः एकाकी जायते, एकाकी म्रियते; एकाकी शुभकृत् फलम् उपभुङ्क्ते, एकाकी च अशुभम्। अधर्मेण प्राप्तं धनं मूढैः परैः हर्यते, मित्ररूपेण जलेचका इव। यो मूढः स्वमतिना अन्यान् अधर्मेण पालयति, तस्य जीवितं, धनं, पुत्रादयः अपाकृत्य, तं अनवाप्तार्थं त्यजन्ति। सः पापं गृह्य, येषां हितार्थं न बुद्ध्या धनं व्ययस्य, तैः परित्यक्तः, स्वधर्मात् विमुखः, अन्धं तमः प्रविशति। अतः, राजन्, अस्य जगतः स्वप्नमाया-विलासं दृष्ट्वा, आत्मानम् आत्मना ज्ञात्वा, समचित्तः शान्तः भव।” धृतराष्ट्रः प्रत्युवाच—“दानाधिप, यथा त्वं शुभं वदसि, तथा अहं तैः वचोभिः तृप्तः न, यथा अमृतं लब्ध्वा मर्त्यः तृप्तः न। तथापि, सौम्य, मधुराणि वचनानि अपि, हृदयस्थायिनि न, यथा विद्युत् आकाशे स्थायिनी न, पुत्रस्नेहविषेण चञ्चलं हृदयम्। भगवतः इच्छा कोऽपि परिवर्तयितुं न शक्नोति; यः यदुवंशे अवतरन् भूमिभारहरणाय। यः स्वमायया जगत् सृजति, गुणान् विभजति, तत्र प्रविश्य, तस्य, लीला अगम्या, संसारचक्रे विचरन्तं परमेश्वरं नमामि।” शुकः पुनः उवाच—एवं राज्ञः अभिप्रायं विज्ञाय, अक्रूरः, स्वजनैः अनुमोदितः, पुनः यदुनगरं प्रतिगच्छत्। तत्र सः रामकृष्णयोः समक्षं, धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु यत् कृतं, यदर्थम् प्रेषितः, सर्वं निवेदयामास। एवं अष्टचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः प्रथमभागे दशमस्कन्धे श्रीमद्भागवते महापुराणे, परमहंसशास्त्रे, समाप्तः। शुकः पुनः उवाच—हे भारतश्रेष्ठ, कंसस्य पत्न्यौ अस्ति प्राप्ती च, पतिस्मरणदुःखिता, पितृगृहं जग्मतुः। तत्र, मगधराजस्य जरासन्धस्य, दुःखितस्य, तौ सर्वं प्रकटयतुः, विधवात्वहेतुं च। एवं एकनवत्युत्तमोऽध्यायः प्रथमभागे दशमस्कन्धे श्रीमद्भागवते महापुराणे, परमहंसशास्त्रे, समाप्तः।