मगधराजः तयोः दृष्ट्वा कृष्णं संबोध्य अवदत्—“हे कृष्ण, अधमः पुरुषेषु, त्वया सह युद्धं कर्तुं न इच्छामि, बालकः असि, लज्जया; न च तव, येनान्येषु पृष्ठगः असि, मूढः, युद्धं करिष्ये। गच्छ, स्वबन्धुहन्तर्, न ते युद्धं करिष्यामि।” ततो रामं प्रति वदति—“त्वं चेत् श्रद्धालः, युद्धं कुरु, वीर्यं दर्शय। बाणैः मया छिन्नः शरीरं त्यजित्वा स्वर्गं गच्छ, अथवा मां हनिष्यसि।” भगवान् उवाच—“सत्यं, वीराः न गर्वं कुर्वन्ति, केवलं स्ववीर्यं दर्शयन्ति। मृत्युं संप्राप्तः दुःखितस्य वचनं न श्रूयते, हे राजन्।” ततः शुकः कथयति—जरासंधपुत्रः बलवद्भिः सैन्यैः, रथैः, गजैः, अश्वैः, ध्वजैः युक्तः, कृष्णं रामं च समन्तात् आक्रामन्, यथा वायुः सूर्यं अग्निं च धूलिपुञ्जैः आच्छादयति। युद्धसमीपे हरिरामयोः रथौ, गरुडचिह्नितं तथा तालवृक्षचिह्नितं दृष्ट्वा, स्त्रियः पुरातनस्तम्भेषु, प्रासादेषु, द्वारेषु शरणं गत्वा, शोकविह्वलाः अभवन्। हरिः स्वसैन्यं, देवदानवैर् पूजितं, शत्रुसैन्यस्य तीक्ष्णबाणवर्षेण पुनःपुनः पीडितं दृष्ट्वा, शार्ङ्गधनुषः गर्जितं निनादयन्। सः कर्णात् बाणान् आहरन्, तान् शरं कृत्वा, तीक्ष्णान् बाणान् विमोचयन्, रथान्, गजान्, अश्वान्, पदातीन् च निपातयन्, चक्रं च हस्तात् नापसृतम्। गजाः भग्नदन्ताः बहवः पतिताः, अश्वाः छिन्नग्रीवाः, रथाः हताश्वध्वजसारथिप्रधानाः, पदातयः छिन्नबाहुघटनग्रीवाः क्षिप्ताः। गजाश्वपुरुषाङ्गानि छिन्नानि, शतशः रक्तनद्यः प्रवहन्ति, तत्र बाहुः, अश्वशीर्षम्, मनुष्यकपालम्, कूर्मवत् कटिः, मृतगजाश्ववीरैः पूर्णम्। तासां नदीनां तरङ्गाः बाहवः, जलमूलानि केशाः, प्रवाहाः धनुः, शस्त्रसमूहैः अवरुद्धाः, भयङ्करवर्तुलानि परिघैः, रत्नमुक्ताफलाभरणशिलाभिः दीप्यमानम्। युद्धे संकर्षणः, अपरिमेयतेजाः, गदया गर्वितान् शत्रून् हत्वा, भीरूणां भीतिः, वीराणां हर्षः, यथा वीराः अन्योन्यं नाशयन्ति। सा सेना, अग्निसमुद्रवत् भीषणा, मगधराजेन रक्षितम्, दुर्गमवत्, वासुदेवपुत्राभ्यां, विश्वे उत्तमक्रीडया, सर्वथा विनष्टा। यस्मिन् भगवतः अनन्तगुणशक्तिः, त्रिलोक्याः सृष्टिस्थितिलयः स्वलीलया क्रियते, शत्रुनिग्रहः तस्य न विस्मयः; तु मर्त्येषु हेतोः वर्ण्यते। तत्र रामः जरासंधं, महाबलिनं, रथभङ्गे सैन्ये नष्टे, सिंहः अन्यं सिंहं यथा, बलात् गृहीत्वा। गोविन्दः, शत्रुहते, तं मानववरुणपाशैः बन्धनं न करवन्, किञ्चित् कार्यं साधयितुम्। लोकनाथाभ्यां मुक्तः, वीरमणिः, लज्जितः, तपस्यां नियतः, राजभिः मार्गे निरुद्धः। शुद्धार्थवाक्यैः, सामान्यदृष्टिभिः, तस्य पराभवः यदुवंशात् स्वकर्मफलात् अभवत्। सैन्ये नष्टे, बर्हद्रथवंशराजः भगवता तिरस्कृतः, मगधं प्रत्यगच्छत्, मनसि विह्वलः। मुकुन्दः, बलं अक्षतं, शत्रुसैन्यसमुद्रं तीर्त्वा, देवैः पुष्पवृष्टिः, स्तुतिः च। मथुरावासिनः, दुःखरहिताः, हर्षपूर्णचित्ताः, तं समीपं आगमन्; रथकाराः, सूताः, बंदिनः च तस्य विजयम् गीतवन्तः। शङ्खाः, मृदङ्गाः, तुर्याणि, भेरीः, वीणाः, वंशीः, नगरे प्रविष्टे भगवति, घोषयन्ति। मार्गाः सिक्ताः, जनाः हृष्टाः, ध्वजैः भूषिताः, वेदध्वनिभिः निनादिताः, सुमण्डितद्वारैः शोभिताः। स्त्रियः माल्य, दधि, अंकुरितधान्यैः पूजिताः, प्रेमपूर्णदृष्ट्या ईक्षिताः। युद्धे प्राप्तं, अनन्तम्, वीराभरणैः भूषितं धनं, भगवान् यदुपतये अर्पितवान्। एवं मगधराजः, सप्तदशाक्षौहिणीबलसमेतः, कृष्णरक्षितैः यदुभिः पुनःपुनः युद्धम् अकरोत्। वृष्णयः कृष्णतेजसा, तं बलं सर्वं नाशयन्ति; तस्य स्वसैन्ये हते, मित्रैः परित्यक्तः, निर्गतः। अष्टादशे युद्धे, नारददूतः वीरः, यवनः, मध्ये आगतः। स विदेशी, त्रिमिलियनबलसमेतः, मथुरां वेष्टयन्, मनुष्यो मध्ये अतुलः, वृष्णीन् श्रुत्वा, स्वसमानान्। तं दृष्ट्वा, कृष्णः संकर्षणसहितः, चिन्तयामास—“हन्त, यदुभ्यः द्वाभ्यः पक्षाभ्यः महद् आपद् आगता।” “अयं यवनः, अतिबलवान्, अद्य अस्मान् वेष्टयति; मगधराजः अद्य, श्वः, वा परश्वः आगमिष्यति। यदि जरासंधः युद्धे अस्माकं व्यस्ते आगच्छेत्, सः वयं वा हन्ति, अथवा बलात् स्वनगरं नयति। अतः अद्य दुर्गं निर्मास्यामः, यत्र मनुष्यैः दुर्गमम्; तत्र स्वबन्धून् स्थापयित्वा, यवनं नाशयिष्यामः।” एवं यथायोग्यं विचिन्त्य, भगवान्, द्वादशयोजनविस्तीर्णं दुर्गं, अद्भुतं नगरं समुद्रे निर्मितवान्। तत्र त्वष्टुः कौशलं दृष्टं—विशारदशिल्पं, मार्गचतुरस्राणि, गलीः, यथावास्तुशास्त्रं रचितानि। दिव्यवृक्षैः, उद्यानैः, अद्भुतवनैः, सुवर्णमीनप्रासादैः, स्फटिकमन्दिरैः, द्वारैः शोभितम्। रजतसुवर्णकूटैः, सुवर्णघटैः भूषितकोष्ठैः, रत्नशिखरगृहैः, महापन्नगरत्नमण्डपैः। दिशिपालगृहैः, प्रियतमानां नारीणां निवासैः, चतुर्वर्णजनैः, यदुदेवगृहैः शोभितम्। सुधर्मा, पारिजातवृक्षः, इन्द्रेण तत्र प्रेषितः, यत्र मर्त्याः अपि अमर्त्यधर्मरहिताः। वरुणः कृष्णवर्णान्, मनःसमानवेगान्, श्वेतान् अश्वान् दत्तवान्; निधिपः अष्टनिधीन् दत्तवान्; लोकपालाः स्वसंपदः दत्तवन्तः। यद् भगवता स्वसंपूर्णार्थं प्रदत्तं, तद् सर्वं, भगवत् पृथिव्यां अवतरति, हरये पुनः समर्पितम्। एवं भगवतः लीला, शौर्यं, कृपा, नगरनिर्माणं, युद्धविजयः, सर्वं शुकः कथयति।