विदर्भराजकन्या रुक्मिणी स्वस्य हृदयस्य गूढभावं ब्राह्मणं प्रति प्रकटयति। सा मनसा चिन्तयति—यदि सर्वेश्वरः गदाग्रजः मम दानयज्ञव्रतहोमदेवब्राह्मणवृद्धसेवया तुष्टो जातः स्यात्, तर्हि स एव मम हस्तं गृह्णातु, न तु दमघोषसुतो वा अन्यः कश्चन। सा भगवंतं सम्बोध्य निवेदयति—हे अजित! श्वः त्वं सेनापतिभिः सहितः, गुप्तरूपेण विदर्भं आगम्य, चेदिमगधसेनां पराजित्य, राक्षसरीत्या वीर्यं प्रदर्श्य, मां बलात् अपहृत्य विवाहं कुरु। यदि त्वं चिन्तयसि—कथं मया अन्तःपुरे स्थितया, बन्धुभिः रक्षितया, विवाहः कर्तुं शक्यः? तर्हि उपायं शृणु—पूर्वदिने कुलदेव्याः पूजार्थं नववधूः बहिः निर्गच्छति, गिरिजां पूजयितुं। ये महात्मानः तव पदकमलधूलिं स्नातुम् इच्छन्ति, यथा उमापतिः स्वस्य तमः नाशयितुं, हे कमललोचन! यदि तव अनुग्रहं न लभे, तर्हि शतजन्मानि व्रतैः कृशा, जीवनं त्यजामि। एवं यदुकुलकन्यायाः गूढसन्देशं ब्राह्मणः समर्प्य, यदुपतिं प्रति—'यथायोग्यं विचार्य, ततः कार्यं कुरु'—इति उक्तवान्। ततः शुकः उवाच—विदर्भराजकन्यायाः सन्देशं श्रुत्वा, यदुनन्दनः ब्राह्मणं हस्ते गृहीत्वा, स्मितं कृत्वा, इदं प्रोवाच। भगवान् उवाच—'अहं अपि रात्रौ निद्रां न लभे, मनः तस्यां लीनम् अस्ति। रुक्मिण्याः विवाहः मम सह विघ्नितः, तस्य भ्रातुः वैरभावेन। अहं तां राजसभायां समरे अपहृत्य आनयिष्यामि, या मयि अनन्या, रूपेण निरुपमा, यथा यज्ञाग्नेः शोभा।' शुकः पुनः उवाच—रुक्मिण्याः विवाहसमीचीनं कालं ज्ञात्वा, मधुसूदनः दारुकं रथारोहणाय शीघ्रं रथं योजयितुं आज्ञापयत्। दारुकः शैब्य, सुग्रीव, मेघपुष्प, बलाहक इति नाम्ना अश्वान् युक्त्वा, रथं समारोप्य, भगवतः सम्मुखे अञ्जलिं कृत्वा स्थितः। शौरिः रथं आरोह्य ब्राह्मणं तत्र स्थापयित्वा, शीघ्रगामिभिः अश्वैः आनर्तात् विदर्भं एकरात्रे आगच्छत्। कुंडिनराजः पुत्रे स्नेहातिशयेन, रुक्मिण्याः विवाहाय शिशुपालाय सर्वं आयोजनं आरभत्। नगरं सम्यक् शुद्धीकृतं, मार्गाः, वीथ्यः, चौराः, पताकापट्टतोरणैः समलङ्कृताः। तत्र पुरुषाः स्त्रियः च निर्मलवस्त्रधारिणः, माल्यगन्धपुष्पाभरणैः शोभिताः, गृहाणि अगुरुधूपगन्धयुक्तानि। राजा पितृदेवताब्राह्मणान् विधिवत् पूज्य, तान् यथाक्रमं भोजयित्वा, शुभमन्त्राः पाठिताः। कन्या स्नानं कृत्वा, शुभकर्मार्थं अलङ्कृता, उत्तमवस्त्राभरणैः भूषिता। श्रेष्ठब्राह्मणाः साम, ऋग्, यजुः मन्त्रैः कन्यायाः रक्षाकर्म आचरन्ति; मुख्यपुरोहितः अथर्ववेदविद् ग्रहशान्त्यर्थं हविः समर्पयति। राजा विधिप्रियः सुवर्णरजतवस्त्रतिलगुडगौरदानं ब्राह्मणेभ्यः दत्तवान्। दामघोषः चेदिनाथः पुत्राय संपत्त्यर्थं, मन्त्रविद्भिः सर्वं आयोजनं कृतवान्। मदोन्मत्तगजैः, सुवर्णरथैः, पदातिस्वनाश्वसेनाभिः, कुंडिनं प्रति प्रस्थितः। विदर्भराजः तं अभ्यागतं सत्कारं कृत्वा, सन्निहिते स्थाने हर्षेण स्थापितवान्। तत्र शाल्वः, जरासन्धः, दन्तवक्त्रः, विदुरथः, चेदिपौण्ड्रसहस्रसंघाः आगच्छन्। ये कृष्णरमयोः शत्रवः, चेदिप्रसूतपुत्राय कन्यां दातुम् इच्छन्ति, कृष्णः यदुभिः सह आगच्छेद् चेत्, युद्धाय सज्जा अभवन्। सर्वे राजानः सेनारथादिभिः सहिताः, तं युद्धाय एकत्रिताः। प्रतिपक्षराजानां प्रयासं श्रुत्वा, भगवान् रामः, संगरभीतः, ज्ञातवान्—कृष्णः एकाकी कन्यां हरितुं गतः। भ्रातृस्नेहात्, गजाश्वरथपदातिसेनया शीघ्रं कुंडिनं प्रति प्रस्थितः। भिष्मकराजकन्या, उत्तमवपुषः, हरिं आगन्तुं आकाङ्क्षन्ती, तस्य आगमनचिह्नं न दृष्टी, ब्राह्मणवचनं चिन्तयन्ती। 'हन्त! त्रिरात्रं विवाहात् गतं, अहं निर्दोषा, कमललोचनः न आगच्छति, कारणं न जानामि। ब्राह्मणः अपि आज्य दिनं न प्रत्यागतः।' 'सर्वदोषरहितः, मयि किमपि दोषं दृष्ट्वा, हस्तग्रहणं संकोचयति, यद्यपि तेन निश्चितं कृतम्।' 'मम भाग्यं दारुणं, सृष्टा न अनुकूलः, न महेश्वरः, न गौरी, न रुद्राणी, न गिरिजा, न सती।' एवं नवयौवना, गोविन्दे मनः आकृष्टं, कालं चिन्तयन्ती, अश्रुपूर्णनेत्रे निमील्य। सा गोविन्दस्य आगमनं प्रतीक्षन्ती, राजन्, वामोरूः, बाहुः, नेत्रं च, शुभवाक्यप्रियं, कम्पितम्। ततः कृष्णस्य आज्ञया, स ब्राह्मणः, तां कन्यां अन्तःपुरे विचरन्तीं ददर्श। सा तं हर्षपूर्णमुखं, स्थिरचित्तं, लक्षणज्ञा, साक्षात् दृष्ट्वा, शुद्धस्मितेन पृष्टवती। स ब्राह्मणः यदुकुलसुतः आगतः इति ताम् उक्तवान्, स्वयम्बरसम्बन्धी सत्यवचनं प्रकटयत्। तस्य आगमनं ज्ञात्वा, विदर्भकन्या, हर्षपूर्णहृदया, ब्राह्मणं न अपश्यत्, स ह्यन्यथा तस्य प्रियः। रामकृष्णयोः आगमनं श्रुत्वा, विवाहदर्शनाय उत्सुकः, राजा, वाद्यनिनादैः, यथायोग्यं सत्कारं कृत्वा, मधुक्षीरं, शुद्धवस्त्रं, इच्छितदानं च समर्प्य, विधिपूर्वकं पूजितवान्। बुद्धिमान् राजा तयोः सेनायाः सह, उत्तमं निवासं रचयित्वा, यथायोग्यं आतिथ्यं कृतवान्। एवं, समवेतराज्ञः, वीर्यवयःबलधनानुसारं, सर्वेषां इच्छितदानं दत्त्वा, सत्कृतवान्। एवं विदर्भे रुक्मिण्याः विवाहोत्सवे, भगवतः आगमनं, राज्ञां समागमं, विवाहायोजनं, सर्वं विधिपूर्वकं सम्पन्नम्।