विदर्भराजः तं ब्राह्मणं समीपमागतं सन्मान्य, हर्षपूर्णः, सुविहिते स्थले सम्यक् स्थापयामास। तत्र शाल्वः, जरासन्धः, दन्तवक्त्रः, विदुरथः, चेदीपौण्ड्रसम्बद्धानां सहस्राणि च, समागच्छन्। ते सर्वे कृष्णरामयोः शत्रवः, चेदीराजकुमाराय कन्यां प्राप्तुम् दृढनिश्चयाः, संगृहीताः, यदि कृष्णः यादवैः सह तां कन्यां नेतुम् आगच्छेत्, तदा युद्धाय उद्युक्ताः अभवन्। सर्वे राजानः स्वसैन्यवाहनैः सहिताः, तं समागत्य, युद्धे मनः स्थिरं कृत्वा स्थिताः। एतेषां विरोधिनां राज्ञां प्रयासं श्रुत्वा, श्रीरामः, संघर्षभयात्, कृष्णः एकाकी कन्यां नेतुम् गतः इति ज्ञात्वा। भ्रातृस्नेहपूर्णः, शीघ्रं कुंडिनां प्रति गजाश्वरत्नसैन्यसमेतः प्रस्थानं कृतवान्। तत्र भीष्मककन्या, उत्तमसौन्दर्ययुक्ता, हरिं आगमनं कामयन्ती, तस्य आगमनस्य लिङ्गं न दृष्ट्वा, ब्राह्मणस्य वचनानि चिन्तयामास। अहो, विवाहात् त्र्यहं गतं, अहं निर्दोषा, तथापि पद्मलोचनः न आगच्छति, कारणं न जानामि; ब्राह्मणः अपि, यः मम संदेशं न्यवेदयत्, अद्यापि न प्रत्यागच्छति। किम्, स दोषहीनः मयि किञ्चिद् दोषं दृष्ट्वा, हस्तग्रहणाय निश्चयं कृत्वा अपि, संकोचं करोति। मम भाग्यं दीनम्; सृष्टिकर्ता न मे अनुकूलः, न महादेवः, न गौरी, न रुद्राणी, न गिरिजा, न सती। एवं, गोविन्दे मनः आकर्षितं कृत्वा, समयं चिन्तयन्ती, अश्रुपूर्णाक्षी, कन्या नेत्राणि निमील्य स्थितवती। यदा सा कन्या गोविन्दस्य आगमनस्य प्रतीक्षायाम् आसीत्, तदा तस्य वामोरूः, भुजः, नेत्रं च—सुभाषितप्रियाणि—कम्पितानि अभवन्। ततः, कृष्णस्य आज्ञया, स ब्राह्मणश्रेष्ठः अन्तःपुरे विहरन्तीं कन्यां दृष्ट्वा। सैव, तं हर्षपूर्णमुखेन, स्थिरचित्तया, लक्षणज्ञया, शुद्धस्मितया, पृष्टवती। तेन, यादववंशजः आगतः इति, स्वयम्बरस्य सत्यवचनानि च, तस्यै निवेदितानि। आगतं ज्ञात्वा, विदर्भकन्या, हर्षपूर्णहृदया, ब्राह्मणं न अपश्यत्, स हि अन्यथा प्रियः। रामकृष्णयोः आगमनं श्रुत्वा, तस्याः विवाहदर्शनाय उत्सुकः, तौ संगीतवाद्यैः सहितौ, यथायोग्यं सत्कारं कृत्वा, आगमनम् अकरोत्। स मधुक्षीरं, शुद्धवस्त्राणि, कामितदानानि च आनयित्वा, विधिपूर्वकं पूजनम् अकरोत्। तौ, सैन्यसहाय्यैः सहितौ, उत्तमं निवासं विधाय, यथायोग्यं आतिथ्यं दत्तवान्। सम्प्राप्तराज्ञः, यथाशौर्यं, वृद्धिं, बलं, ऐश्वर्यं च, सर्वान् कामितोपहारैः सम्मानितवान्। कृष्णस्य आगमनं श्रुत्वा, विदर्भनगरवासिनः आगत्य, अञ्जलिपुटैः नेत्रेषु स्थापयित्वा, कृष्णस्य पद्ममुखं पीत्वा। केवलं रुक्मिणी कृष्णस्य पत्नी भवितुम् अर्हति, अन्यः न; स अपि दोषहीनः, भीष्मककन्यायाः योग्यः पतिः। यद् यत् किञ्चित् शुभं कृतम्, तेन त्रिलोकस्रष्टा प्रसन्नः; अच्युतः विदर्भकन्यायाः हस्तग्रहणं करोतु। एवं, प्रेमसूत्रे बद्धाः नगरवासिनः उक्तवन्तः; कन्या, सैनिकैः रक्षिताः, अन्तःपुरात् अम्बिकागृहं प्रति गतवती। सा, पादेन निर्गत्य, भवानीपादपद्मदर्शनाय, मार्गे मुक्ता, मुकुन्दपादपद्मं मनसा चिन्तयन्ती। मातृभिः, सखीभिः च परिवृता, वीरसैनिकैः रक्षिता, शस्त्रधारिभिः, कवचधारिभिः, नगारेषु, शंखेषु, झांझेषु, तुर्येषु, भेरीषु च घोषः अभूत्। सहस्रशः कुलीनस्त्रियः, शोभायुक्ताः, विविधदानानि, मालयः, गन्धान्, वस्त्राणि, भूषणानि च पुरोहितेभ्यः आनयन्ति स्म। गीतज्ञाः, वादकाः, स्तुतिकर्तारः, साथि, सूता, मागधा, बन्दिनः च कन्यायाः चारिवर्तन्त। देवीद्वारे प्राप्ता, पादहस्तयोः शुद्धिः कृत्वा, शान्तचित्ता, अम्बिकायाः समीपं प्रविष्टा। ब्राह्मणपत्नीः वृद्धाः, ज्ञानवन्त्यः, भवानीसहिताः, श्रीसम्पन्ना, भवपत्नीं पूजितवत्यः। "त्वां नमामि, हे अम्बिके, पुनः पुनः, शुभे, स्वसुतैः सहिते; मम पति कृष्णः भवतु, त्वं प्रसन्ना भव" इति सा प्रार्थितवती। सुगन्धद्रव्यैः, अक्षतैः, धूपैः, वस्त्रैः, मालयः, भूषणैः, विविधोपहारैः, भोजनैः, दीपश्रेण्यः च पृथक् स्थापिता। ब्राह्मणस्त्रियः, पतिभिः सहिताः, लवणैः, पिष्टकैः, ताम्बूलैः, हारैः, फलैः, इक्षुना च पूजनम् अकरोत्। ताः स्त्रियः पूजावशेषं दत्त्वा, आशीर्वादं दत्तवत्यः; कन्या ताभ्यः प्रणम्य, शेषम् अंगीकृतवती। ततः, मौनव्रतं परित्यज्य, अम्बिकागृहात् निर्गता, दासीं हस्तेन गृहीत्वा, रत्नमुद्रया शोभितहस्तया। सा, तन्वी, कुण्डलरत्नैः मुखं शोभितम्, श्यामवर्णा, रत्नकाञ्चना कटिस्थिता, उन्नतस्तनयुग्मा, केशपाशैः दृष्टिः छन्ना—देवानां मायेव मोहिनी प्रकटिता। शुद्धस्मितया, बिम्बफलबन्धनदन्तैः, हंसगमना, मृदु नूपुरध्वन्या, सा शोभायुक्ता। तां दृष्ट्वा, वीराः, प्रसिद्धाः, प्रेमविह्वलाः, मूर्छिताः; राजानः अपि, तस्याः शीलस्मितेन, लज्जितावलोकनैः, मनः हृतम्, शस्त्राणि पतितानि। मूढराजानः, गजाश्वरथारूढाः, भूमौ पतिताः, सा कन्या, शोभायुक्ता, हरये स्वदीप्तिं समर्पयन्ती, शनैः शनैः गच्छन्ती, पद्मपादौ प्रसारयन्ती, भगवतः आगमनं पश्यन्ती। वामहस्ताङ्गुलिभिः केशपाशं अपसार्य, पार्श्वावलोकनं कृत्वा, लज्जासहितं राजान् निरीक्ष्य, अच्युतं अपश्यत्; कन्या रथारोहणाय यत्नं कुर्वती, कृष्णः प्रतिद्वन्दिनां सामक्षं तां कन्यां गृहीत्वा।