यदु-पुत्रस्य तु बलरामस्य तिरस्कारं श्रुत्वा, भयभीता यमुनानदी कम्पमानया गिरा राजन् तस्य पादयोः पतिता। सा विवरं वाक्यं बलरामं प्रति उवाच — "हे राम, हे राम, महाबाहो! नाहं तव वीर्यं वेद्मि, हे लोकनाथ, यस्य केवलांशेन भूः धृत्यते। हे प्रभो, तव परमात्मत्वं न वेद्मि, अतः क्षमस्व; हे विश्वात्मन्, भक्तबन्धो, त्वां शरणं गता अस्मि।" ततः बलरामः यमुनायाः विनयपूर्वकं प्रार्थनां श्रुत्वा, ताम् मुक्त्वा, जलमध्ये स्त्रियः सह स्नानं कृतवान्, यथा गजपति गजस्त्रीभिः सह स्नानं कुर्यात्। जलात् सन्तुष्टः बहिः निर्गत्य, स्त्रीभ्यः भूषणानि च शोभनं हारं च दत्तवान्। नीलवस्त्रं परिधान्य सुवर्णमालया भूषितः, सुमनः-स्नातः, सुगन्धितः, इन्द्र इव गजेषु विराजमानः विश्राम्य तस्थौ। अद्यापि राजन्, यमुनायाः बलद्रवणेन निर्मितः पन्थाः दृष्टः, यथा बलरामस्य अनन्तवीर्यं सूचयति। एवं सा रात्रिः सम्पूर्णा, बलरामः वृजे एकाकी रममाणः, व्रजस्त्रीणां माधुर्येन मनः आकृष्टः। अथ षष्ट्युत्तरषष्टतमोऽध्याय आरभ्यते। श्रीशुकः उवाच — यदा बलरामः नन्दव्रजं गतः, तदा करुषराजः कृष्णं प्रति दूतं प्रेषितवान्, न जानन् स भगवान् वासुदेवः इति, "अहं वासुदेवः" इत्युक्त्वा। बालकैः समाश्रितः — "त्वं वासुदेवः, भगवतः अवतारः, लोकनाथः" इति — कृष्णः आत्मानं अच्युतं मन्यते। मूढः राजा, बालवत्, बुद्धिहीनः, कृष्णं प्रति दूतं प्रेषितवान्, यथा बालः बालं द्वारकायाम्। दूतः द्वारकां प्राप्तः, सभां प्रविश्य, पद्मनयनं कृष्णं प्रति राजाज्ञां प्रादत्त। "अहं एव वासुदेवः अवतारः, अन्यः नास्ति। जीवेषु दया कृत्वा अवतरितः। त्वं मिथ्या-अभिमानं त्यज।" "यानि चिन्हानि त्वं धारयसि, तानि मम; त्वं अज्ञानात् धारयसि, हे सात्वत। तानि त्यज, मम शरणं गच्छ, अथवा युद्धं देहि।" श्रीशुकः उवाच — पौण्ड्रकस्य गर्वितं वाक्यं श्रुत्वा, यः बुद्धिहीनः, उग्रसेनादयः सभ्याः उच्चैः हास्यं कृतवन्तः। भगवतः, हास्यवाक्यं श्रुत्वा, दूतं प्रति उवाच — "मूढ, तव गर्ववचनानुसारं चिन्हानि त्यक्ष्यामि।" "त्वं मृतः शयानः, मुखं आवृत्य, गृध्रैः, काकैः, श्वगणैः च परिवृतः; तव शरणं श्वेषु भविष्यति।" दूतः तानि सर्वाणि तिरस्कारवचनानि स्वामीने निवेद्य, कृष्णः रथमारुह्य काश्यां प्रस्थितः। पौण्ड्रकः, महारथी, कृष्णस्य आगमनं ज्ञात्वा, शीघ्रं नगरात् निर्गत्य, द्वौ अक्षौहिण्यौ सेनया सह प्रस्थितः। काशिराजः, पौण्ड्रकस्य मित्रः, त्रिभिः अक्षौहिणीभिः सेनया सह अनुसरन्, पौण्ड्रकं दृष्टवान्। सः शङ्ख-चक्र-गदा-धनुष्-श्रीवत्सचिह्नं धारयन्, कौस्तुभमणिना वनमालया च शोभितः। पीतवस्त्रं, गरुडध्वजं, मणिमुकुट-आभरणैः अलङ्कृतः, मकरकुण्डलैः तेजस्वी। तम् आत्मनः रूपस्य अनुकरणं कृत्वा, यथा नटः रंगे, हरिः हसन्। शत्रुराजाः हरिं शूलैः, गदैः, मुसलैः, तोमरैः, प्रासैः, खड्गैः, तलवारैः, बाणैः च आक्रन्दन्। कृष्णः पौण्ड्रक-काशिराजयोः सेनां — गज, रथ, अश्व, पदाति — मुसल-खड्ग-चक्र-बाणैः तीव्रम् आघातं कृतवान्, यथा कालाग्निः सर्वाणि भूतानि संहरति। रणभूमिः गज, अश्व, उष्ट्र, गर्दभ, पुरुषाणां शवैः आच्छादितः, वीरैः भग्नः, श्मशानवद् शोभितः, प्राणिनां स्वामी-विलासभूमिवद् भयङ्करः। ततः शौरिः पौण्ड्रकं प्रति उवाच — "हे पौण्ड्रक! यद् दूतवाक्यं मया श्रुतम्, तानि अस्त्राणि त्वं प्रति त्यक्ष्यामि।" "अहम् तव मिथ्या-अभिहितं नामं त्यजामि, मूढ। यदि युद्धं न इच्छामि, तव शरणं गमिष्यामि।" ततः तीक्ष्णैः बाणैः आघात्य, पौण्ड्रकस्य रथं हृत्य, रथचक्रेण शिरः छिन्नवान्, यथा इन्द्रः वज्रेण पर्वतम्। तद्वत् काशिराजस्य अपि शिरः बाणैः छित्त्वा, काश्यां नगरे अपातयत्, यथा वातः कमलकोषम् अपातयेत्। एवं स्पर्धायुक्तं पौण्ड्रकं मित्रं च हत्वा, हरिः द्वारकां प्रविष्टः, सिद्धगणैः अमृतवत् कथाः गायमानः। सः, निरन्तरं भगवद् ध्यानपरः, सर्वबंधनात् मुक्तः, हरिरूपं धारयन्, तस्मिन्नेव लीनः अभवत्। राजद्वारे शिरः, कुण्डलाभूषितम्, दृष्ट्वा जनाः, "कस्य मुखं? किम् एतत्?" इति विचिन्त्य। तद् काशिराजस्य शिरः इति ज्ञात्वा, तस्य पत्न्यः, पुत्राः, बान्धवाः, नागरिकाः च — "हाहा, राजा हतः! रक्षिता नास्ति!" इति विलपन्तः। सुदक्षिणः, तस्य पुत्रः, पितुः अन्त्यक्रियाम् कृत्वा, निश्चितवान् — "पितुः हन्तारं नाशयिष्यामि, एवं पितरं सम्मानयिष्यामि।" एवं निश्चित्य, पुरोहितेन सह, सुदक्षिणः महेश्वरं परमध्यानेन पूजितवान्। अविमुक्ते तुष्टः शिवः तं वरं दत्तवान्; सः इच्छितं वरम् — पितुः हन्तारं नाशयितुम् उपायम् — वृणीते। "दक्षिणाग्निं ब्राह्मणैः पुरोहितेन सह पूज्य, अभिचारकर्म कुरु; सः अग्निः, भूतगणैः परिवृतः, यदि अधार्मिके प्रयुज्यते, तव अभिप्रायं साधयिष्यति।" इति उपदेशेन, सः अभिचारकर्म कृष्णं प्रति व्रतम् अनुष्ठाय कृतवान्। ततः अग्निकुण्डात् भयंकरः मूर्तिमान् अग्निः उत्पन्नः, ताम्र-केश-श्वेत-श्मश्रुः, नेत्राभ्यां ज्वालाराशिम् विमोचयन्।