एवं दुरात्मानं पौण्ड्रकं सह सखिना निहत्य भगवान् हरिः सिद्धगणैः सुधाकथाभिः कीर्त्यमानः द्वारकां प्रविवेश। तत्र स पौण्ड्रकः निरन्तरं श्रीभगवतः चिन्तनं कुर्वन्, सर्वबन्धनैः विमुक्तः, हरिरूपं धारयन्, तस्मिन् एव लीनः अभवत्। तदा काश्याः राजद्वारे कुण्डलिनं छिन्नमस्तकं दृष्ट्वा जनाः विस्मिताः, “कस्येदं? कस्य मुखमेतत्?” इति पृच्छन्ति स्म। यदा तद् काशीराजस्य शिर इति ज्ञातम्, तदा तस्य पत्न्यः पुत्राः बान्धवाः नगरवासिनश्च विलपन्तः ऊचुः—“हाहा, राजा निहतः! नाथो नष्टः!” ततः सुदक्षिणः पुत्रः पित्रा सह क्रियाः विधाय, मनसि निश्चित्य, “पितुः हन्तारं हनिष्यामि, तेन पित्रा पूजितो भविष्यामि,” इति संकल्पं चकार। संकल्पितः सः पुरोहितेन सह महेश्वरं परमया भक्त्या पूजयामास। तदा अविमुक्ते तुष्टो भगवान् वरं दत्तवान्; सः यं कामयामास तं वरं—पितुः हन्तुर् वधोपायं—वरयामास। तदा महेश्वरः उक्तवान्—“दक्षिणाग्निं ब्राह्मणैः ऋत्विजा सहाभिचारकर्मणा पूजय; स आग्निः भूतगणैः परिवृतः, अधर्मिणि प्रयुक्तः, तवाभिप्रेतं साधयिष्यति।” एवं उपदिष्टः सुदक्षिणः विधिवद् कृष्णाय अभिचारकर्म अकरोत्, व्रतम् अपि अतीत्य। ततः होमकुण्डात् भीषणः साक्षात् अग्निरुत्थितः—ताम्रकेशवर्णः, ज्वलद् दाढिमुष्टिः, नेत्राभ्यां ज्वलनधाराः स्रवत्, विकटदंष्ट्रः, उग्रभ्रूः, तीक्ष्णमुखः, स्वजिह्वया ओष्ठं लिलिहानः, नग्नः, ज्वलद् त्रिशूलं कम्पयन्, घोरं शब्दं कुर्वन्। तस्य पादौ तालवृक्षसमौ, पृथिवीं कम्पयन्, भूतगणैः परिवृतः, सर्वदिक् दहन् द्वारकां प्रति प्रस्थितः। तम् अभिचाराग्निं नगरं प्रति गच्छन्तं दृष्ट्वा द्वारकावासिनः महाभयमापन्नाः, यथा वनदाहे मृगाः। ते भयभीताः सभायाम् अक्षविनोदम् कुर्वन्तं भगवानं उपगम्य, “त्रैलोक्यनाथ! नगरदाहतो रक्षस्व!” इति शरणं जग्मुः। तेषां क्लेशं दृष्ट्वा, जनानां भयम् अनुभूय, सर्वशरण्यः भगवान् स्मितमकरोत्—“मा भैष्ट, अहं रक्षामि,” इति प्राह। सर्वान्तर्यामी भगवान् महेश्वरस्य तद् अभिचारकर्म विज्ञाय, तस्य विघ्नाय स्वसमीपे स्थितं सुदर्शनचक्रम् आज्ञापयत्। तच्चक्रं दशशतमिव सूर्याणां प्रकाशं वहन्, प्रलयाग्निवत् दीप्तिमान्, स्वतेजसा व्योम दिशः पृथिवीं च प्रकाशयन्, मुकुन्दस्यास्त्रत्वेन तं भूताग्निं जघान। तदा स अभिचारकृतः अग्निः चक्रप्रभावेन भग्नः, पराजितमुखः, प्रत्यागतः; ततः सः वाराणसीं प्रविश्य, सुदक्षिणं तस्य पुरोहितांश्च दग्धवान्—यद् अभिचारकर्म कृतं, तदेव तेषां विपरीतम् अभवत्। अनन्तरं विष्णोः सुदर्शनचक्रं वाराणसीं प्रविश्य, तस्यां राजप्रासादान् सभागृहाणि विपणीन्, द्वारशिखरनिधिभिराकीर्णं, हस्त्यश्वरथधान्यसमृद्धां च, सर्वां दग्ध्वा, पुनः कृष्णस्य पाश्र्वे स्थितम्। एवं निष्पापकर्मणः कृष्णस्य कृत्यकथां यः श्रद्धया पठति शृणोति वा, स सर्वपापैः विमुच्यते। एवं कथा समाप्तायां, राजा उवाच—“रामस्य, अनन्तबलस्य, अद्भुतकर्मणः, अन्यानि अपि कार्याणि श्रोतुमिच्छामि।” शुकः उवाच—अस्ति कश्चित् कपिः द्विविदः नाम, यो नरकस्य सखा, सुग्रीवस्य मन्त्रिणः, मैनदस्य वीर्यवान् भ्राता च आसीत्। सः सखा-वधदुःखेन प्रेरितः, भूमौ विनाशं चकार—नगराणि ग्रामान् पद्मावतीर् गोपालकान् च ददाह। कदाचित् गिरिम् उत्पाट्य देशान् निष्पीडयत्, विशेषतः अनर्तदेशे, यत्र हरिः तस्य सखाहन्ता निवसति स्म। कदाचित् सागरमध्ये स्थित्वा, भुजाभ्यां जलं उत्तोल्य, तटप्रदेशान् आप्लावयामास, दशसहस्रगजबलसम्पन्नः। महर्षीणां आश्रमान् वृक्षच्छेदेन क्षिप्रं विनाशयामास, पापात्मा हुताशनं मूत्रपुरीषाभ्यां मलिनीकृतवान्। गर्वितः, नरनार्यौ गृहीत्वा गुहाविवराणि क्षिपन्, पश्चात् शिलाभिः पेषयामास, यथा तक्षकः कीटान्। एवं प्रदेशान् विनाशयन्, कुलवधून् च लङ्घयन्, कदाचित् मधुरगानं श्रुत्वा रैवतके गिरौ जगाम। तत्र सः रामं यदुपतिं पश्यति—पद्ममाल्यभूषितं, सर्वाङ्गसुन्दरं, स्त्रीसमूहैः परिवृतं। रामः वरुणीमदात् विमदनयनः, गानरतो, गजगामिनिव दीप्तमान् आसीत्। द्विविदः पापकपिः वृक्षं आरोह्य, शाखाः कम्पयन्, घोरं शब्दं कुर्वन्, स्वयम् आकृष्टवान्। तस्य दुर्मतेः कपीन्द्रस्य दुष्टचेष्टां दृष्ट्वा, बाल्येन हास्यप्रियाः रमासख्यः युवतयः प्रहस्य, हास्यं चकार। द्विविदः कपिः ताभ्यः पुरतः मृत्तिकादीन् क्षिपन्, पृष्ठं दर्शयन्, रामस्य साक्षात् अवमानं कृतवान्। तदा कोपितः बलरामः, शार्ङ्गिणः अग्रगण्यः, शिलां क्षिप्तवान्; द्विविदः तां माया-वशात् अपहृत्य, मद्यपात्रं जग्राह। मद्यपात्रं गृहीत्वा, सः कपिः हसितेन तं अवमन्य, दुष्टेन भावेन, तं पात्रं भग्नवान्, बलरामस्य वस्त्राणि अपि विक्षिप्य। गर्वमत्तः, बलरामं अपि अवज्ञाय, दुष्टकर्माणः प्रदेशान् विक्षोभयन्, स्वैरं व्यवहत्। तदा क्रुद्धः बलरामः हलमुसलं गृहीत्वा, शत्रुं हन्तुम् उद्यतः; द्विविदः महाबलः वृक्षं उत्पाट्य, तेन शीघ्रं रामस्य शिरसि ताडितवान्। सङ्कर्षणः तु, गिरिरिवोपरि ताडितः, न चलितः। तदा बलरामः तं वृक्षं गृहीत्वा, द्विविदं मुसलेन ताडितवान्; तस्य कपीन्द्रस्य कपालं भग्नं, रक्तधारा स्रवन् अभवत्।