ପ୍ରଭାତ ହେଲାପରେ, ସେ ଯକ୍ଷିଣୀ କୈଳାସକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ କପର୍ଦ୍ଦୀ ତାଙ୍କୁ ଯକ୍ଷିଣୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ। ସେ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ଯକ୍ଷିଣୀ ଦେଖାଦେଲେ ନାହିଁ। ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ରାତିରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରି ରହିଲେ। ପରେ ସେ ପ୍ରତିବୋଧିବନକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ। ଏବେ ଯୋଗିନୀ ଦେବୀ ଦେଖାଦେଲେ ନାହିଁ, ଏହା ଦେଖି ସେ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ। ପୁଣିଥରେ ସେ ପଚାରିଲେ, "ହେ ଦେବୀ, ପ୍ରିୟ ଯକ୍ଷିଣୀ କାହିଁକି ଆସିଲେ ନାହିଁ?" ଏବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୁହାଗଲା—ସିଦ୍ଧି ଲାଗି ତିନି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି। ଏକଟି ହେଉଛି ଶରୀରର ଦ୍ୱାରା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି କଥା ଓ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୃତୀୟଟି ପିତୃଲୋକରେ ସ୍ଥୂଳ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ମନେ ରଖାଯାଏ। ଏହି ଜନ୍ମରେ ମନ, କଥା ଓ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ଏହିକାରଣରୁ ସାଧକମାନେ ଏଠାରେ ତିନି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ନହେଲେ ପରଜନ୍ମରେ ଯକ୍ଷ ଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି—ଏହିପରି ଦ୍ୱିଜ ଏହି କଥାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି। ଏମିତି କହି ବେତାଳ ମୁହଁରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣିଲେ। "ଅତି ଉତ୍ତମ, ଅତି ଉତ୍ତମ," ବୋଲି ସେ ଉତ୍ତମ କଥା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହିପରେ, ବସଙ୍କମ୍ବଳକ ନଗରରେ ସୁଦକ୍ଷ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ନ୍ୟାୟବାନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସାହସୀ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଶିବଭକ୍ତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଝିଅ ଥିଲେ ଧନବତୀ, ଶୁଭ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳି। କିଛି ସମୟ ପରେ ମୋହିନୀ ତାଙ୍କର ଝିଅ ହେଲେ। ଏହା ପରେ ଧନବତୀ ବିଧବା ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପିତା ନିକଟରେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ନାମ ନ୍ୟାୟଶର୍ମା, ଯିଏ ପବିତ୍ର ଧନର ଚୋର ଥିଲେ। ହଠାତ୍ ଏକ ବୈଶ୍ୟ ଜାତିର ଜଣେ ମହିଳା ଆସିଲେ ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ହାତ ଛୁଇଁଲେ। ସେ ବାରମ୍ବାର "ହେ ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ!" ବୋଲି କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏକ ବିପ୍ର, ତିନି ଦିନ ଧରି ମୋତେ ଶୂଳରେ ରଖାଯାଇଛି।" ଏହା ଶୁଣି ଧନବତୀ ମୋହିନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ। ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମ ହୃଦୟରେ ଯଦି କୌଣସି ଆକାଂକ୍ଷା ଥାଏ..." ଏମିତି କହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ ଓ ଯମଲୋକକୁ ଗଲେ। ଏବେ ଯୁବତୀ ମୋହିନୀ ତାଙ୍କର ମା'ଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—କେଉଁଠି ଆନନ୍ଦ, କେଉଁଠି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, କିଏ ଜାଗିଥାଏ, କିଏ ଶୋଇଥାଏ? ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ତାକୁ ଏକ ଶାନ୍ତ ମନବଳିଆ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ—"ହେ ମୋହିନୀ, ଶୁଣ; ଶୟନ, ଭୂଷଣ ଓ ଭୋଗ—ଏହାକୁ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଭାବରେ ଜାଣିଛନ୍ତି।" ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମରନ୍ତି ଓ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। ଯିଏ ବିବେକ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରେ, ଯିଏ ସଂସାରର ସର୍ପକୁ ଜାଣି ଏ ଭୂମିରେ ବିରକ୍ତି ଉନ୍ମୁଚିତ କରେ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରୁ କାମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହାରୁ ଲୋଭ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ଯିଏ ଜଳର ସ୍ୱଭାବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ରସ ଓ ତାହାର ବିକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି। କଳିଯୁଗରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଠାରୁ ମୋହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ନଶ୍ଟ କରେ। ସେଇ ମୋହରୁ ଭ୍ରମ ଜନ୍ମ ନେଲା ଓ ତାହା ପ୍ରିୟ ହେଲା। ସେମାନେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଏକତ୍ୱରୁ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏଠାରେ ଗର୍ବିତ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ବୀର, ଚତୁର, ଶିଳ୍ପଶାଳୀ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ। ତାହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ସନ୍ତାନ ଦେଲେ ଓ ସୁନା ପାଇଁ ଏହି ସନ୍ତାନକୁ ନେଇ ଯାଇଲେ।