ଅହନ୍ଯହନି ଭୂତାନି ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଜନଯନ୍ତି ଚ
ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମରନ୍ତି ଏବଂ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଯୋ ଵିଵେକଂ ସମାସାଦ୍ଯ କୁରୁତେ କର୍ମସଂଗ୍ରହମ୍
ଯିଏ ବିବେକ ଲାଗି ନିଜ କର୍ମମାନେ ଏକଠା କରେ—
ସଂସାରାଜଗରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵୈରାଗ୍ଯଂ ଯୋଽକରୋଦ୍ଭୁଵି 3.2.18.
ଯିଏ ସଂସାରର ସର୍ପକୁ ଜାଣି ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ବିରାକ୍ତି ଆଣିଥିଲେ—
ସଂକଲ୍ପାଜ୍ଜାଯତେ କାମସ୍ତତୋ ଲୋଭଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ଇଚ୍ଛାରୁ କାମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହାରୁ ଲୋଭ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଜଲପ୍ରକୃତ୍ଯାଂ ଯୋ ଜାତୋ ରସୋ ରସଵିକାରଵାନ୍
ଯିଏ ଜଳର ସ୍ୱଭାବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେ ରସ ଓ ତାହାର ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ରୁଦ୍ରାତ୍କାଲ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ମୋହୋ ହୃଦି ଚ ଲୋକହା
ରୁଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ କଳିରେ ମୋହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଲୋକମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିନାଶ ଆଣେ।
ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟିସ୍ତତୋ ଜାତା ମୋହସ୍ଯ ଦଯିତାଭଵତ୍
ସେଇ ମୋହରୁ ମିଥ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟି ଜନ୍ମ ନେଲା ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରିୟ ହେଲା।
ତଯୋଃ ସକାଶାତ୍ସଂଜାତଂ ଦୁଃଖଂ ଶୋକସମନ୍ଵିତମ୍
ସେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମିଳନରୁ ଦୁଃଖ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯାହା ସୋକରେ ଭରିଥିଲା।
ମାନୀ ଶୂରଶ୍ଚ ଚତୁରୋଽଧିକାରୀ ଗୁଣଵାନ୍ସଖା
ସେ ବନ୍ଧୁ ଅହଂକାରୀ, ବୀର, ଚତୁର, ଅଧିକାରୀ ଓ ଗୁଣବାନ୍ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯୈ ଗର୍ଭଂ ଚ ଵିପ୍ରୋଽସୌ ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଣଂ ଗୃହୀତଵାନ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭ ଦେଲେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ନେଇ ନିଜେ ନେଇଗଲେ।
କଦାଚିଦ୍ଦଶମାସାଂତେ ମୋହିନୀମବ୍ରଵୀଚ୍ଛିଵଃ
କେତେଦିନ ପରେ, ଦଶମାସ ଶେଷରେ, ଶିବ ମୋହିନୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦୋଲାମଧ୍ଯେ ସହସ୍ରଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଣଂ ଚୈଵ ସ୍ଵବାଲକମ୍
ଝୁଲାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶିଶୁ ଓ ହଜାର ଟିଏ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ରହିଥିଲା।
ଶିଵେନ ବୋଧିତୋ ରାଜା ସୁତାର୍ଥୀ ରୁଦ୍ରପୂଜକଃ 3.2.18.
ଶିବଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ପୁଅ ଆଶା କରୁଥିବା ଓ ରୁଦ୍ରପୂଜକ ରାଜା କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
କାରଯିତ୍ଵା ଜାତକର୍ମ ଵିତତାର ଧନଂ ବହୁ
ଜନ୍ମ ସଂସ୍କାର କରାଇ ବହୁ ଧନ ବଣ୍ଟନ କଲେ।
ପିତୁରନ୍ତେ ଚ ତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଧର୍ମଂ ପ୍ରକାଶଯନ୍
ପିତାଙ୍କ ପରେ ସେ ରାଜ୍ୟ ପାଇ ଧର୍ମ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
ତ୍ରଯୋ ହସ୍ତାସ୍ତଦା ଜାତାଃ ସ ରାଜା ଵିସ୍ମିତୋଽଭଵତ୍
ସେତେବେଳେ ତିନିଟି ହାତ ଜନ୍ମ ନେଲା, ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତୁ ଵୈତାଲୋ ନୃପତିଂ ପ୍ରାହ ଭୋ ନୃପ
ଏପରି କହି, ସେ ବେତାଳ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜନ...'
ଦ୍ରଵ୍ଯାର୍ଥୀ ପଂଡିତୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଗୁରୁତୁଲ୍ଯଶ୍ଚ ଭୂପତିଃ
ଧନ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ପଣ୍ଡିତ, ଏବଂ ଗୁରୁ ପରି ଦୟାଳୁ ରାଜା — ଏମାନେ ଏଭଳି ଜଣାଯିବେ।
ନିରଯାନ୍ନିଃସୃତୋ ଵିପ୍ର ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ସମାଗତଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନରକରୁ ବାହାରି ଆସି ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଚିତ୍ରକୂଟେ ଚ ନୃପତୀ ରୂପଦତ୍ତ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତରେ ରୂପଦତ୍ତ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।
ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ସରସସ୍ତୀରେ ମୁନିପୁତ୍ରୋ ଦଦର୍ଶ ସଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନବେଳେ ଝିଲିକା ତଟରେ ରାଜା ଏକ ମୁନିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତସ୍ଯା ନେତ୍ରେ ସ୍ଵଯଂ ନେତ୍ରେ ଚୈକୀଭୂତେ ସମାଗତେ
ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ମିଶିଗଲା, ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ ଏକାତ୍ମ ହେଲା।
ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ନୃପତେର୍ଜ୍ଞାନମାଗତମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ତମୁଵାଚ ମୁନିର୍ଦ୍ଧୀମାନ୍ଦଯାଧର୍ମପ୍ରପୋଷଣମ୍ ।। । ନିର୍ଭଯସ୍ଯ ସମଂ ଦାନଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଦୟାରେ ଅଧର୍ମକୁ ବଢ଼େଇବା, କିମ୍ବା ଭୟ ଛାଡ଼ି ସମାନ ଦାନ ଦେବା — ଏପରି କେବେ ହୋଇନଥିଲା, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।'
ଅନର୍ହାନ୍ଦଣ୍ଡମାଦଦ୍ଯାଦର୍ହପୂଜାଫଲଂ ଭଜେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡ ପାଇବା ଉଚିତ; ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିବା ଉଚିତ।
ସତ୍ଯତା ସୁରପୂଜାଯାଂ ଦମତା ଗୁରୁପୂଜନେ
ସତ୍ୟବାଦି ହେବା ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଗୁରୁଙ୍କ ପୂଜା।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମୁନିଃ ପୁତ୍ରୀଂ ତସ୍ମୈ ଦତ୍ତ୍ଵା ଗୃହଂ ଯଯୌ
ଏପରି କହି, ସେ ମୁନି ତାଙ୍କର ଝିଅକୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଇ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତଦା ତୁ ରାକ୍ଷସଃ କଶ୍ଚିତ୍ତତ୍ପତ୍ନୀଭକ୍ଷଣୋତ୍ସୁକଃ
ତାପରେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଆସିଲା, ସେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଖାଇବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲା।
ଦାନାର୍ଥଂ ଚୈଵ କ୍ରଵ୍ଯାଦେ ସପ୍ତଵର୍ଷାତ୍ମକଂ ଦ୍ଵିଜମ୍ 3.2.19.୧
ଦାନ ପାଇଁ, ସେ ମାଂସଭୋଜୀ ଏକ ସାତ ବର୍ଷର ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁଅକୁ ରଖିଥିଲା।
ଅମାତ୍ଯୈଃ ସଂମତଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଣଲକ୍ଷଂ ଦଦୌ ଦ୍ଵିଜେ
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହମତି ଦେବା ପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ସୁନା ଦେଲେ।