ଆଚାରଃ ପ୍ରଥମୋ ଧର୍ମଃ ଶ୍ରୁତ୍ଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ନରୋତ୍ତମ । ତସ୍ମାଦସ୍ମିନ୍ସମାଯୁକ୍ତୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦାତ୍ମଵାନ୍ଦ୍ଵିଜଃ
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (ଆଚାର) ପ୍ରାଥମିକ ଧର୍ମ; ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଶୁଣିଥିବା ପ୍ରତ୍ୟୟ ଅନୁଯାୟୀ କଥା କହେ; ସେହିପରି ଆଚରଣରେ ସ୍ଥାପିତ ଦ୍ୱିଜ ଜନେ ସବୁବେଳେ ନିଜକୁ ସ୍ୱୟଂ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ବୋଲି ମନେ କରିବା ଚାହିଁ।
ଆଚାରାଦ୍ଵିଚ୍ଯୁତୋ ଵିପ୍ରୋ ନ ଵେଦଫଲମଶ୍ନୁତେ । ଆଚାରେଣ ଚ ସଂଯୁକ୍ତଃ ସମ୍ପୂର୍ଣଫଲଭାକ୍ସ୍ମୃତଃ
ଶୁଭ ଆଚାର୍ଯ୍ୟରୁ ବାହାରି ଯାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦର ଫଳ ଲାଭ କରେନାହିଁ; ଯେ ଆଚାରରେ ଜଡିତ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଣାମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଗଣାଯାଏ।
ଏଵମାଚାରତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧର୍ମସ୍ଯ ମୁନଯୋ ଗତିମ୍ । ସର୍ଵସ୍ଯ ତପସୋ ମୂଲମାଚାରଂ ଜଗୃହୁଃ ପରମ୍
ପରମାଚାର ନେୟାରେ ଓଡ଼ିଆ: ଯେ ସନ୍ୟାସୀମାନେ ଏହି ପ୍ରକାରର ଆଚାରରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଚଳନକୁ ଦେଖି ତପସ୍ୟାର ମୂଳ ଆଖ୍ୟାତ ହୋଇଥିଲା—ସେମାନେ ଉକ୍ତ ପ୍ରଥମ ଆଚାରକୁ ବୁଝିସାରିଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଚ ମାନଵା ରାଜନ୍ନାଚାରଂ ସଂଶ୍ରିତା ସଦା । ଏଵମସ୍ମିନ୍ପୁରାଣେ ତୁ ଆଚାରସ୍ଯ ତୁ କୀର୍ତନମ୍
ହେ ରାଜା, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସଦା ଆଚାରର ଉପରେ ନିର୍ଭରକ; ତେଣୁ ଏହି ପୁରାଣରେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଆଚାରର ପ୍ରଶଂସା ଓ ବିବରଣୀ ରହିଛି।
ଵୃତ୍ତାନ୍ତାନି ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତଥା ଚୋକ୍ତାନି ପଣ୍ଡିତୈଃ । ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାସ୍ତୁ ସମୁତ୍ପତ୍ତିଃ ସଂସ୍କାରଵିଧିରୁତ୍ତମଃ । ଶ୍ରଵଣଂ ଚେତିହାସସ୍ଯ ଵିଧାନଂ କଥ୍ଯତେ ନୃପ
ରାଜାଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକର୍ତ୍ତାମାନେ କିଥା କହିଛନ୍ତି, ସେହି କଥା ଏବଂ ପରିଚୟଗୁଡିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ; ତିନୋଟିଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ସଂସ୍କାରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ୍ଧତି ଦିଆଯାଇଛି, ସୁଣିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଇତିହାସ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ, ହେ ରାଜା।
ତଥାସ୍ମିନ୍କଥ୍ଯତେ ରାଜନ୍ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵାଚକସ୍ଯ ତୁ । ଵ୍ରତଚର୍ଯାଶ୍ରମାଚାରାଃ ସ୍ନାତକସ୍ଯ ପରୋ ଵିଧିଃ
ହେ ରାଜା, ଏହି ଭାବେ ବକ୍ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ: ବ୍ରତ ସଂରକ୍ଷଣ, ଆଶ୍ରମ ଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ସ୍ନାତକଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ଆଚାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।
ଦାରାଦିଗମନଂ ଚୈଵ ଵିଵାହାନାଂ ଚ ଲକ୍ଷଣମ୍ । ପୁଂସାଂ ଚ ଲକ୍ଷଣଂ ରାଜନ୍ଯୋଷିତାଂ ଚାତ୍ର କଥ୍ଯତେ
ଗୃହସ୍ଥ ଲୋକମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ—ନାରୀଙ୍କର ଆଗମନ ଓ ବିଚ୍ଛେଦ, ଶାଦୀର ପ୍ରତୀକ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହୀତ ଲୋକଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ—ସବୁଠାରୁ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।
ମହାଯଜ୍ଞଵିଧାନଂ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରକଲ୍ପଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍ । ପୃଥିଵ୍ଯା ଲକ୍ଷଣଂ ତାତ ଦେଵାର୍ଚାଯାଃ ସୁଲକ୍ଷଣମ୍
ମହାୟଜ୍ଞ ପାଇଁ ନିୟମ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଶାଶ୍ୱତ ୱ୍ୟବସ୍ଥା ଦିଆଯାଇଛି; ହେ ସନାତନ, ପୃଥିବୀର ଲକ୍ଷଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାର ସହଜ ପଦ୍ଧତି ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ଵୃତ୍ତୀନାଂ ଲକ୍ଷଣଂ ଚୈଵ ସ୍ନାତକସ୍ଯ ଵ୍ରତାନି ଚ । ଭକ୍ଷ୍ଯାଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ଶୌଚଂ ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂ ଶୁଦ୍ଧିରେଵ ଚ
କାର୍ଯ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ, ସ୍ନାତକଙ୍କର ବ୍ରତ, କେଉଁଠି ଖାଇବା ଓ ଏବଂ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ, ପବିତ୍ରତାର ନିୟମ ଓ ଧନର ସଠିକ ଅବସ୍ଥା—ସବୁ କଥା ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଛି।
ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମଯୋଗସ୍ତାପସ୍ଯଂ ମୋକ୍ଷଃ ସଂନ୍ଯାସ ଏଵ ଚ । ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ଧର୍ମୋ ହ୍ଯଖିଲଃ କାର୍ଯାଣାଂ ଚ ଵିନିର୍ଣଯଃ
ନାରୀଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ସଂଯୋଗ ଓ ପାଋଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ (ଚାସ୍ତିଟି); ମୋକ୍ଷ ତପସ୍ୟା ଓ ସାନ୍ନ୍ୟାସରେ ଅଛି; ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସମାଧାନ ମନାଯାଏ।
ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସଵିତୁଶ୍ଚାତ୍ର ତୀର୍ଥାନାଂ ଚ ଵିଶାମ୍ପତେ । ନାରାଯଣସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତଥା ରୁଦ୍ରସ୍ଯ କଥ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ସବିତୃଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳମାନଙ୍କର ବିଶିଷ୍ଟତା ବର୍ଣ୍ଣିତ; ସହିତ ନାରାୟଣଙ୍କ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପଠାଯାଏ।
ମହାଭାଗ୍ଯଂ ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପୁସ୍ତକସ୍ଯ ଚ । ଦୁର୍ଗାଦେଵ୍ଯାସ୍ତଥା ଚୋକ୍ତଂ ସତ୍ଯସ୍ଯ ଚ ମହାମତେ
ପାଠ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ମହାଭାଗ୍ୟ, ପୁସ୍ତକର ପବିତ୍ରତା, ଏବଂ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀ ଓ ସତ୍ୟର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବି ବିବୃତ୍ତ ହୋଇଛି, ହେ ଜ୍ଞାନୀ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତଂ ସଂଵିଧାନଂ ଚ ଧର୍ମଂ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସଯୋରପି । ଵିଭାଗଂ ଧର୍ମଦ୍ଯୂତଂ ଚ କଥକାନାଂ ଚ ଶୋଧନମ୍
ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ ଉଭୟଙ୍କୁ ପ୍ରୟୋଗ ଯୋଗ୍ୟ ଧର୍ମ ପାଇଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ନିୟମାବଳୀ (ମାର୍ଗଦର୍ଶନ), କର୍ତ୍ତବ୍ୟଭାଗ ଓ କଥାକାରମାନଙ୍କର ପବିତ୍ରତା ଚାଳା-ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦିଆଯାଇଛି।
ଵୈଶ୍ଯଶୂଦ୍ରୋପଚାରଂ ଚ ସଂକୀର୍ଣାନାଂ ଚ ସଂଭଵମ୍ । ଆପଦ୍ଧର୍ମଂ ଚ ଵର୍ଣାନାଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଵିଧିଂ ତଥା
ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା, ମିଶ୍ର ବର୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଆକସ୍ମିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପଦ୍ଧତି ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ସଂଧ୍ଯାଵିଧିଂ ପ୍ରେତଶୁଦ୍ଧିଂ ସ୍ନାନତର୍ପଣଯୋର୍ଵିଧିମ୍ । ଵୈଶ୍ଵଦେଵଵିଧିଂ ଚାପି ତଥା ଭୋଜ୍ଯଵିଧିଂ ନୃପ
ସନ୍ଧ୍ୟା ସଂସ୍କାରର ନିୟମ, ମୃତକ ପବିତ୍ରକରଣର ରୀତି, ସ୍ନାନ ଓ ଅର୍ପଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ବୈଶ୍ଵଦେବ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କର ଭୋଜନ-ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।
ଲକ୍ଷଣଂ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠସ୍ଯ ଚରଣଵ୍ଯୂହମୁତ୍ତମମ୍ । ସଂସାରଗମନଂ ଚୈଵ ତ୍ରିଵିଧଂ କର୍ମସମ୍ଭଵମ୍
ଚୁୟିଁ-ଲକୱା (chuīṅ-lakṣa?) ଦଣ୍ଡର ଚିହ୍ନ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଲକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଇଛି; ସାଂସାରିକ ଅବସ୍ଥାର ଗତି ତିନି ପ୍ରକାର ଓ ସେଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଭବ।
ନୈଃଶ୍ରେଯସଂ କର୍ମଣାଂ ଚ ଗୁଣଦୋଷପରୀକ୍ଷଣମ୍ । ଦାରାଣାଂ ଲକ୍ଷଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଥା ପାତ୍ରପରୀକ୍ଷଣମ୍
କାର୍ଯ୍ୟମାଧ୍ୟମରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ଲଭ କରିବା ଉପାୟ, ପୁଣ୍ୟ-ପାପର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ପତ୍ନୀଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଓ ପାତ୍ର ପରୀକ୍ଷା ବିବୃତ।
ପ୍ରସୂତିଂ ଚାପି ଗର୍ଭସ୍ଯ ତଥା କର୍ମଫଲଂ ନୃପ । ଜାତିଧର୍ମାନ୍କୁଲଧର୍ମାନ୍ଵେଦଧର୍ମାଂଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ
ଗର୍ଭ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଶିଶୁଜନନ, କାର୍ୟର ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣିତ; ଏହା ସହିତ ଜାତି, ସଂଶ୍ୟ ଓ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରଥାଯୁକ୍ତ ଲୋକକର୍ମ ଜନିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଯାଇଛି।
ଵୈତାନଵ୍ରତିକାନାଂ ଚ ତଥାସୌ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ଵିଭୁଃ । ବ୍ରହ୍ମା କୁରୁକୁଲଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଂକରାଯ ମହାତ୍ମନେ
ସର୍ବସାମରାଜ୍ୟପତି ମଧ୍ୟ Vaitāna ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ନିୟମ ଘୋଷିତ କଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ କୁରୁବଂଶର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏବଂ ମହାଶଙ୍କରଙ୍କୁ କୁହିଲେ।
ଶଂକରେଣ ତଥା ଵିଷ୍ଣୋଃ କଥିତଂ କୁରୁନନ୍ଦନ । ଵିଷ୍ଣୁନାପି ପୁନଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାରଦାଯ ମହୀପତେ
ଶଙ୍କର ଏହା କୁରୁଜନ୍ମୀ ଭିଷ୍ଣୁକୁ କହିଥିଲେ; ଏବଂ ନାରଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜା, ଭିଷ୍ଣୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକ ପଠାଯାଇଥିଲା।
ନାରଦାତ୍ପ୍ରାପ୍ତଵାଞ୍ଛକ୍ରଃ ଶକ୍ରାଦପି ପରାଶରଃ । ପରାଶରାତ୍ତତୋ ଵ୍ଯାସୋ ଵ୍ଯାସାଦପି ମଯା ଵିଭୋ
ନାରଦ ଏହା ଗ୍ରହଣ କଲେ, ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର (ଶକ୍ର) ଗ୍ରହଣ କରିଲେ; ଶକ୍ରରୁ ପରାଶର, ପରାଶରରୁ ବ୍ୟାସ; ଏବଂ ବ୍ୟାସରୁ, ହେ ରାଜା, ଆମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ପହଞ୍ଚିଛି।
ଏଵଂ ପରମ୍ପରାପ୍ରାପ୍ତଂ ପୁରାଣମିଦମୁତ୍ତମମ୍ । ଶୃଣୁ ତ୍ଵମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମତ୍ସକାଶାତ୍ପରଂ ହିତମ୍
ଏହିଭଳି ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରାଣ ଅନୁକ୍ରମେ ଗ୍ରହଣ ହୋଇଛି; ଶୁଣ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ମଧ୍ୟ — ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାରକର ଏବଂ ଶୋଧକଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳକର।
ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵ ପୁରାଣାନି ସଂଜ୍ଞେଯାନି ନରର୍ଷଭ । ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ସହସ୍ରାଣି ପ୍ରୋକ୍ତାନୀହ ମନୀଷିଭିଃ
ହେ ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ ମଣିଷ, ସମସ୍ତ ପୁରାଣକୁ ଏଭଳି କୁହାଯିବା ଉଚିତ; ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଏମାନେ ବାରେହଜର ଅଛନ୍ତି।
ପୁନର୍ଵୃଦ୍ଧିଂ ଗତାନୀହ ଆଖ୍ଯାନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଵୃଷ । ଯଥା ସ୍କାନ୍ଦଂ ତଥା ଚେଦଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ କୁରୁନନ୍ଦନ
ପୁଣି ମଧ୍ୟ, ହେ କୁରୁଜାତିର ପୁତ୍ର, ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିସ୍ତାରର ଅନେକ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ କୁହାଯାଇଛି — ଏହିଠାରେ ସ୍କନ୍ଦ ଏବଂ ଶେଧାଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ କହାଯିବ।
ସ୍କାନ୍ଦଂ ଶତସହସ୍ରଂ ତୁ ଲୋକାନାଂ ଜ୍ଞାତମେଵ ହି । ଭଵିଷ୍ଯମେତଦୃଷିଣା ଲକ୍ଷାର୍ଦ୍ଧଂ ସଂଖ୍ଯଯା କୃତମ୍
ସ୍କନ୍ଦକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ହଜାର ପ୍ରପଞ୍ଚର ଗଣନା ମନ୍ୟାଯାଏ; ଏହି ଆଗାମୀ ଗଳ୍ପକୁ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦଶହଜାର ଓ ଆଧାହଜାର ରୂପେ ରଚିଛନ୍ତି।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରୁଷୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଇଦଂ ଫଲମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଋଦ୍ଧିର୍ଵୃଦ୍ଧିସ୍ତଥା ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଭଵନ୍ତି ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଭକ୍ତିକର ଶ୍ରବଣରେ ଏହାର ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ: ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସମୃଦ୍ଧି, ବୃଦ୍ଧି ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ତାହାଙ୍କ ସହ ଆସିବ।
ସୁମନ୍ତୁରୁଵାଚ ଶୃଣୁଷ୍ଵେଦଂ ମହାବାହୋ ପୁରାଣଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଣମ୍ । ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ରାଜନ୍ପୁରୁଷୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: ଏବେ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷଣୀୟ, ବହୁବଳା ପୁରାଣଟିକୁ ଶୁଣ; ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ବା ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ପର୍ଵାଣି ଚାତ୍ର ଵୈ ପଞ୍ଚ କୀର୍ତିତାନି ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା । ପ୍ରଥମଂ କଥ୍ଯତେ ବ୍ରାହ୍ମଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସ୍ବଜାତ ରଚୟିତାଙ୍କରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ପରମ୍ପରାରେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ପର୍ବ ବର୍ଣ୍ଣିତ: ପ୍ରଥମଟି Brāhma ପର୍ବ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି Vaiṣṇava ନାମକ।
ତୃତୀଯଂ ଶୈଵମାଖ୍ଯାତଂ ଚତୁର୍ଥଂ ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ପଞ୍ଚମଂ ପ୍ରତିସର୍ଗାଖ୍ଯଂ ସର୍ଵଲୋକୈଃ ସୁପୂଜିତମ୍
ତୃତୀୟଟି Śaiva ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଚତୁର୍ଥଟି Tvaṣṭra ନାମକ, ଓ ପଞ୍ଚମଟି Pratisarga — ସମସ୍ତ ଲୋକେ ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଏତାନି ତାତ ପର୍ଵାଣି ଲକ୍ଷଣାନି ନିବୋଧ ମେ । ସର୍ଗଶ୍ଚ ପ୍ରତିସର୍ଗଶ୍ଚ ଵଂଶୋ ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଚ
ହେ ପିତା, ଏହି ପର୍ବଗୁଡ଼ିକ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର: ସୃଷ୍ଟି ଓ ପୁନର୍ସୃଷ୍ଟି, ବଂଶାବଳୀ ଓ ମନ୍ବନ୍ତର।