ଦିଵ୍ଯାଵସଥରମ୍ଯେଷୁ ଵେଲାକୂଲେଷୁ ପାର୍ଥିଵଃ
ଦିବ୍ୟ ନିବାସ ଓ ନଦୀ କୂଳରେ ରାଜା ବାସ କରୁଥିଲେ।
ତତସ୍ତ୍ରଯୋଦଶେ ଵର୍ଷେ ତସ୍ଯା ଗର୍ଭୋଽଭଵନ୍ମହାନ୍
ତାପରେ ତେରୋ ମସିହାରେ, ସେ ମହାନ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ।
ତଦ୍ଭେଦାହତକୁଂଭେଷୁ ବୀଜପ୍ରାରୋହଣାନ୍ନରାଃ
ସେ ଗର୍ଭପାତ ହେବା ସମୟରେ, ମଟି ଫାଟିଲାପରେ, ମଣିଷମାନେ ବୀଜ ଅଙ୍କୁର ହେବା ପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ପଂଚାଶତ୍ସଂଖ୍ଯଯା ଜାତା ଉପସର୍ଗାଦିଵର୍ଜିତାଃ
ପଞ୍ଚାଶି ଜଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେମାନେ କୌଣସି ଦୋଷ କିମ୍ବା ବିପଦରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ।
ତେଷାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ଚ ବଭୂଵୁଃ ସୁରସତ୍ତମାଃ
ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ!
ହଯୈରନ୍ଯୈର୍ଗଜୈରନ୍ଯୈଃ କ୍ରୋଧାଂଧାଃ କୌରଵା ଇଵ
ଅନ୍ୟ ଘୋଡ଼ା, ଅନ୍ୟ ହାତୀ ସହିତ, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ, କୌରବମାନେ ଯେପରି ଥିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହେଲେ।
ସପଦାତିଗଜାରୋହାଃ ସାଂତଃପୁରଯୁଗେଚ୍ଛଯା 4.3.
ପଦାତି ଓ ହାତୀରେ ଚଢ଼ିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ରାଜମହଳର ମହିଳାମାନେ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏକାଠି ହେଲେ।
ସାସିସବଲଵିସ୍ତାରାଃ ସଦର୍ପାଃ ସମହୋଚ୍ଛ୍ରଯାଃ
ବିସ୍ତୃତ ସେନା, ଅହଂକାର ଓ ଉଚ୍ଚ ପଦବୀ ସହିତ ସେମାନେ ଥିଲେ।
ସଂଦୃଶ୍ଯ ନାରଦୀଯୈଷା ଵିନଷ୍ଟଂ ସ୍ଵକୁଲଂ ରଣେ
ଏହା ଦେଖି, ହେ ନାରଦ, ସେମାନଙ୍କର ନିଜ ବଂଶ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଶ୍ଟ ହେଲା।
ହା ଦୈଵ ହା ଵିଧେ ପାପ ହା କୃତାନ୍ତ ନମସ୍କୃତ
ହା ଭାଗ୍ୟ! ହା ଦୈବ! ହା ପାପ! ହା ମୃତ୍ୟୁ, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵମୁରୋହସ୍ତୈର୍ଜଘାନ ଭୃଶଦୁଃଖିତା
ଏଭଳି କହି, ସେ ନିଜ ଛାତିକୁ ହାତରେ ପିଟିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ସୋଽପି ରାଜା ଵିଷଣ୍ଣୋଽସୌ ନିର୍ଵିଣ୍ଣଃ ଶୋକସାଗରେ
ସେ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଗଲେ, ଶୋକର ସାଗରରେ ଡୁବିଗଲେ।
ଵିଷଣ୍ଣୋ ମଂତ୍ରିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଵୃଦ୍ଧଶୋକେନ ସଂଯୁତଃ
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଦ୍ଵିଜଵେଷପରିଚ୍ଛନ୍ନ ଉପଵିଷ୍ଟଃ ସୁଖାସନେ
ବ୍ରାହ୍ମଣର ଭେଷ ଧରି, ସେ ଆରାମଦାୟକ ଆସନରେ ବସିଥିଲେ।
କିଂ ରୋଦନେନ ବହୁନା ଯୁଵଯୋଃ କ୍ଲେଶକାରିଣା
ଅଧିକ କାନ୍ଦିଲେ କ'ଣ ଲାଭ? ଏହା ତ କେବଳ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ।
ଶୋଭନେ ଯାଦୃଶଃ ଶୋକଃ କୃତଃ ସଂସାରସାଗରେ
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ସଂସାର ସାଗରରେ ଏପରି ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ପୁରଂଦରସହସ୍ରାଣି ଚକ୍ରଵର୍ତିଶତାନି ଚ 4.3.
ହଜାର-ହଜାର ପୁରନ୍ଦର ଓ ଶତ-ଶତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଏଠାରେ ଥିଲେ।
ଯେଽପି ଶୋଷଯିତୁଂ ଶକ୍ତାଃ ସମୁଦ୍ରଂ ଗ୍ରାହସଂକୁଲମ୍
ଯେମାନେ ଦାନବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଷ୍କ କରିପାରନ୍ତି,
କୁର୍ଯୁଶ୍ଚ କରଯୁଗ୍ମେନ ଚୂର୍ଣଂ ମେରୁଂ ମହୀତଲେ
ଏବଂ ଯେମାନେ ନିଜ ହାତରେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ମାଟି କରିପାରନ୍ତି,
ଊଦ୍ଧର୍ତୁଂ ଧରଣୀସଂଜ୍ଞାଂ ଗ୍ରହୀତୁଂ ଚନ୍ଦ୍ରଭାସ୍କରୌ
ଯେମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇପାରନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଧରିପାରନ୍ତି,
ଦୁର୍ଗସ୍ତ୍ରିକୂଟଃ ପରିଖାଃ ସମୁଦ୍ରା ରକ୍ଷାଂସି ଯୋଧା ଧନଦାଚ୍ଚ ଵିତ୍ତମ୍
କୋଟ, ତିଣିଟି ଶିଖର, ଖାଲି, ସମୁଦ୍ର, ପାହାରା, ସେନା, ଓ କୁବେରଙ୍କ ଧନ ମଧ୍ୟ,
ସଂଗ୍ରାମେ ଗଜତୁରଗସମାକୁଲେଽପି ଵାଦାଦଗ୍ନୌ ଵା ଗତଵିଵରେ ମହୋଦଧୌ ଵା
ଯୁଦ୍ଧରେ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ବିବାଦର ଅଗ୍ନିରେ, କିମ୍ବା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରତାରେ ମଧ୍ୟ,
ପାତାଲମାଵିଶତୁ ଯାତୁ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଲୋକମାରୋହତୁ କ୍ଷିତିଧରାଧିପତିଂ ସୁମେରୁମ୍
ସେ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ଚଢ଼ିଯାଉ, କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କର ମହାରାଜ ସୁମେରୁଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଯାଉ।
ରୋଦିତି କଶ୍ଚିଦଥାଶ୍ରୁଧୌତାନନଗୁରୁତରଶୋକଵିହ୍ଵଲଃ
କେହି ଅତି ଦୁଃଖରେ ଭାସି, ଅଶ୍ରୁରେ ମୁହଁ ଧୋଇ, କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।
ଗାଯତି ହୃଦଯହାରି ସୁଖନିର୍ଭରମାଯତଵିସ୍ତୃତାଽଧରୋଽଧିକମ୍
ଅନ୍ୟେ ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା, ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚଉଡ଼ ଓ ଆକର୍ଷକ ଠୋଠରେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଧର୍ମମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସଂସାରଚେଷ୍ଟିତମ୍
ଏଭଳି ଧର୍ମକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ସଂସାରର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଚାରୁସର୍ଵାଂଗୀ ସ ବଭୂଵାଚଲଃ ପୁମାନ୍ 4.3.
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳା ଏକ ପ୍ରତିମା ପରି ନିଷ୍ପ୍ରାଣ ହୋଇ ରହିଗଲେ।
ସୋଽପି ରାଜା ଦଦର୍ଶାଥ ତଂ ସମଂତ୍ରିପୁରୋହିତଃ
ତାପରେ ରାଜା, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ନାରଦଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଂ ଜଟାଭାରଭଯାନକମ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ନାରଦଙ୍କୁ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୟଙ୍କର ଜଟା ଧାରଣ କରିଥିବା।
ଶିଖା କମଣ୍ଡଲୁଧରଂ ଵୀଣାଦଣ୍ଡକରଂ ତଥା ପାଦୁକାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଥିତଂ ତୀରେ ସରସୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାସନେ
ଶିଖା ଧାରି, କମଣ୍ଡଳୁ ଧରି, ବୀଣାର ଦଣ୍ଡ ହାତରେ ନେଇ, ପାଦୁକା ପିନ୍ଧି, ହ୍ରଦର କୂଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆସନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।