ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤਾ ਵੈ ਭੂਤਾਨਾਂ ਮਹਤਾਂ ਨृਪ । ਤੇषਾਮੇਵ ਗृਹੀਤਾਨਿ ਸ਼ਨੈਃ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਤੁ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਭਰੇ; ਉਹੀ ਜੀਵ langsam-ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਲਈ ਕਾਰਨ ਬਣੇ।
ਤਥੈਵਾਵਯਵਾਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਃ षਣ੍ਣਾਮਪ੍ਯਮਿਤੌਜਸਾਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਕਸ਼ਮ ਅੰਗ ਵੀ ਆਏ — ਜੋ ਛੇ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਨ — ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮਤਾ ਸੀ।
ਸਂਨਿਵੇਸ਼੍ਯਾਤ੍ਮਮਾਤ੍ਰਾਸੁ ਸ ਰਾਜਨ੍ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਭੁਃ । ਭੂਤਾਨਿ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਤਾਤ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਮਹਾਨ, ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤਿਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੀ ਜੀਵਤਾਈਆਂ ਸਿਰਫ ਸਵ-ਏਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ; ਦੋਸਤਰ, ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਚਿਆ।
ਯਨ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਵਯਵਾਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸ੍ਤਸ੍ਯੇਮਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਾਣਿ षਟ੍ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਰੀਰਮਿਤ੍ਯਾਹੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮਨੀषਿਣਃ
ਉਹ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਅੰਗ ਛੇ ਆਧਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਜਿਗਿਆਸੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਉਹਨਾਂ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਤਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਆਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਵਿਭੁਮ੍ । ਕਰ੍ਮਣਾ ਸਹ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਗੁਣਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵੈ ਗੁਣਾਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵ-ਪ੍ਰਭੁ ਨੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗੁਣ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਥ ਸਨ, ਕੁਝ ਗੁਣ ਲੱਛਣ-ਸਹਿਤ ਅਤੇ ਕੁਝ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ।
ਤੇषਾਮਿਦਂ ਤੁ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਮਹੌਜਸਾਮ੍ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਭ੍ਯੋ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਾਭ੍ਯਃ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯਵ੍ਯਯਾਦ੍ਵਯਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਪੁਰੁਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਅਮਰ ਤੱਤ ਉਪਜੇ: ਇੱਕ ਸੁਖਮ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ।
ਭੂਤਾਦਿਮਹਤਸ੍ਤਾਤ ਯੇਨ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪੁਰੁषਾਃ ਪਞ੍ਚ ਏਵ ਹਿ
ਹੇ ਬਹਾਦਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੂਲ ਤੋਂ — ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪਰਿਆਪਤ ਹੈ — ਇਸ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉੱਚਤਮ ਪੂਰੂਸ਼ ਭੀ ਪੰਜ ਹੀ ਵੰਨ ਦੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦੇਵਂ ਪਰਾਂ ਤਾਤ ਸृष੍ਟਿਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ । ਅਨ੍ਯੇऽਪ੍ਯੇਵਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ, ਪੂਤ੍ਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ, ਮਹਾਬਲੀ, ਗਿਆਨੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੈ।
ਯੋऽਸਾਵਾਤ੍ਮਾ ਪਰਸ੍ਤਾਤ ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਸृਜਤੇ ਤਨੁਮ੍ । ਪ੍ਰਜਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਸ ਸਵੈ ਨੇ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਕਲਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਸਰੂਪ ਕਿਆਰਿਆ ਬਣਾਇਆ; ਅਤੇ, ਹੇ ਬਹਾਦਰ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਣਿਆ।
ਤੇਨ ਸृष੍ਟਃ ਪੁਦ੍ਗਲਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਵਿਸ਼ਤੇ ਨृਪ । ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਤੇਨ ਵਿਕਾਰਾਨ੍ਯੁਜਤੇ ਬਹੂਨ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੜਗਲਾ (ਸੰਘਠ) ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਮਿਲ ਗਿਆ; ਓਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹਿਲਿਆ-ਡੁਲਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਰੂਪਬਦਲਾਂ ਤੋਂ ਗੁਜਰਿਆ।
ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਮਹਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤੋ ਭੂਤਾਦਿਰੇਵ ਹਿ । ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਚ ਭੂਤਾਦੇਃ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੁੁਰੂਵੰਸ਼ੀ, ਜੀਵ ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੀਵ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਾਲਾਚ੍ਚ ਹਰਿਸ੍ਤਾਤ ਹਰੇਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵृਕਾਸ੍ਤਥਾ । ਵृਕੈਰ੍ਮੁष੍ਣਨ੍ਤਿ ਚ ਬੁਧਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਭਵੇਨ੍ਨृਪ
ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੋਂ ਹਰਿ ਅਤੇ ਹਰੇਸ਼ਾ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਲਾਰੇ ਭੀ; ਮੂਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਿਲਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਘੜੀ ਗਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤਥੈषਾਮੇਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਤਿ ਵੇਗਤਃ । ਮਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕੁਰੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵਿਬੋਧਸ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਉਸੇ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਹੇ ਕੁੁਰੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਿੱਖੇ ਬਾਘ, ਜਾਣੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਣਗੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਹृषੀਕਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਤਥੇਯਂ ਸृष੍ਟਿਰਾਖ੍ਯਾਤਾऽऽਰਾਧ੍ਯਤਃ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ, ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਕੁੁਰੂਆਂ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭੂਯੋ ਨਿਬੋਧ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਭੂਤਾਨਾਮਿਹ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਗੁਣਾਧਿਕਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਥੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਰਿਘਟ ਸਮਝੋ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ।
ਆਕਾਸ਼ਮਾਦਿਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮੇਵ ਹਿ । ਏਕਂ ਦ੍ਵੌ ਚ ਤਥਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਞ੍ਚ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਸਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ; ਇਕ, ਦੋ, ਅਤੇ ਇਉਂ ਹੀ ਤਿੰਨ, ਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜ।
ਤਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਦ੍ਮਾਸਨਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤੁ ਸ ਨਾਮਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਗੋਦ-ਨਾਰੀ ਤੇ ਬੈਠਿਆ — ਸਾਰੇ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਿਭਿੰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵੇਦਸ਼ਬ੍ਦੇਭ੍ਯ ਏਵਾਦੌ ਪृਥਕ੍ਸਂਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਮਮੇ । ਕਰ੍ਮੋਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸੋऽਸृਜਦ੍ਦੇਹਿਨਾਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸਿਰਫ਼ 'ਵੇਦ' ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਅਲੱਗ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਬਿਨਾਂ ਸੰਲਗਨ ਦੇ; ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਤੁषਿਤਾਨਾਂ ਗਣਂ ਰਾਜਨ੍ਯਜ੍ਞਂ ਚੈਵ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵੀਰ ਸਮਾਨੇਭ੍ਯੋ ਗੁਹ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤੁਸ਼ਿਤ ਦੇ ਸੈਨਾਂ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਬਲ ਵਾਲੇ ਬੀਰਾਂ ਨੂੰ ਰਹਸਮੀ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦਿਤਾ।
ਦੁਦੋਹ ਯਜ੍ਞਸਿਦ੍ਧਯਰ੍ਥਮृਗ੍ਯਜੁਃ ਸਾਮਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਕਾਲਂ ਕਾਲਵਿਭਕ੍ਤੀਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰਹਾਨृਤੂਂਸ੍ਤਥਾ ਨृਪ
ਉਸ ਨੇ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮਾ-ਸਮੇਤ ਚਿੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹਿਰਣ-ਯਜ੍ਞ; ਕਾਲ, ਕਾਲ ਦੇ ਭੇਦ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਸਰਿਤਃ ਸਾਗਰਾਞ੍ਛੈਲਾਨ੍ਸਮਾਨਿ ਵਿषਮਾਣਿ ਚ । ਕਾਮਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਤਥਾ ਵਾਚਂ ਰਤਿਂ ਚਾਪਿ ਕੁਰੁਦ੍ਵਹ
ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜ — ਇਹ ਸਭ ਇਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ; ਇੱਛਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸृष੍ਟਿਂ ਸਸਰ੍ਜ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਵਿਵੇਕਾਯ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਚ ਤਥਾਸृਜਤ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੇ ਤੇ ਧਰਮ-ਅਧਰਮ, ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਤੱਬ ਵੰਡੇ।
ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੈਃ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚੇਮਾ ਨ੍ਯਯੋਜਯਤ੍ । ਅਣ੍ਵ੍ਯੋ ਮਾਤ੍ਰਾਵਿਨਾਸ਼ਿਨ੍ਯੋ ਦਸ਼ਾਰ੍ਧਾਨਾਂ ਤੁ ਯਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਲ ਦਾ ਅਤੇ ਦੁਖ ਦਾ ਜੋੜ ਬਣਾਕੇ ਰੱਖਿਆ; ਕੁਝ ਅਣੂ ਵਰਗੇ ਅਵਿਭਾਜ਼ਯ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਦੱਸ ਤੇ ਆਧਾ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਭਿਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵੀਰ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਯਤ੍ਕृਤਂ ਤੁ ਪੁਰਾ ਕਰ੍ਮ ਸਨ੍ਨਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਵੈ ਨृਪ
ਇਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਅਨੁਕੂਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸ ਤਦੇਵ ਸ੍ਵਯਂ ਭੇਜੇ ਸृਜ੍ਯਮਾਨਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਹਿਂਸ੍ਰਾਹਿਂਸ੍ਰੇ ਮृਦੁਕ੍ਰੂਰੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੇ ऋਤਾਨृਤੇ
ਉਹੀ ਰਾਜਾ ਨਿਵੜ ਕੇ ਨਵੀਂ-ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ, ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਕਰੰਕਾਰ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਅਧਾਰਮਿਕ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ।
ਯਦ੍ਯਥਾਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ਸਰ੍ਗੇ ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ । ਯਥਾ ਚ ਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ਯृਤਵਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਨੁਪਰ੍ਯਯੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਸੁਭਾਉ ਸੀ, ਉਹੀ ਸੁਭਾਉ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਆਪਣੀ-ਆਪੀਂ ਲੜੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਨਿ ਸ੍ਵਾਨ੍ਯਭਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਥਾ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਦੇਹਿਨਃ । ਲੋਕਸ੍ਯੇਹ ਵਿਵृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮੁਖਬਾਹੂਰੁਪਾਦਤਃ
ਸਰੀਰ ਧਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਉਚਿਤ ਕਰਮ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲਏ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਉਹ ਮੂੰਹਾਂ, ਬਾਂਹਾਂ, ਉੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਚੋਭੌ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰੌ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਮੁਖਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵੇਦਾ ਵਿਨਿਃਸृਤਾਃ
ਮੂੰਹਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਖੱਤਰੀਆ, ਉਠਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ਯ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ — ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਚਾਰੋਂ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵੇਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ऋਗ੍ਵੇਦਸਹਿਤਾ ਤਾਤ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਮੁਖਾਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਚ੍ਚਾਪਿ ਵੈ ਸ਼ृਣੁ
ਸੁਣੋ: ਰਿਗਵੇਦ ਮਹਾਨ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਇਆ; ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ।
ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੋ ਮਹਾਰਾਜ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੇਨ ਵੈ ਸਹ । ਸਾਮਾਨਿ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਤ੍ਤਾਤ ਗੌਤਮਸ਼੍ਚ ਮਹਾਨृषਿਃ
ਯਜੁਰਵੇਦ, ਹੇ ਰਾਜੇ, ਯਜ਼ਨਾਵਲਕਿ੍ਯ ਨੇ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ; ਸਮਵੇਦ ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਉਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ।