ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ 3.3.22.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਸ਼ ਦੀ ਸੁਭਾਵਨਾਵਾਂ ਭਰੀ ਕਥਾ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।
ਇषਸ਼ੁਕ੍ਲਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਚ ਕृਤੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਮਹੋਤ੍ਸਵਃ
ਈਸ਼ਾ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਮੀ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਹਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਉਸਨੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਭਯੁਕ੍ਤਾਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਬਲਸਂਯੁਤਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਭ ਘੜੀ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਸ਼ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਅਯੁਤੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰੈਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕੈਃ
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਮੇ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾ ਸਮਾਗਤਾ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉਥੇ ਚਿਤਰੇਖਾ ਆ ਗਈ।
ਗਂਗਾਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਰਮ੍ਯਂ ਯਾਨਂ ਮਾਯਾਮਯਂ ਤਯਾ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਵਾਹਨ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਆਗਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾਨੋ ਨਾਨਾ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਸੁਕਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੂਰੈਸ਼੍ਚ ਸਹਿਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮੁਪਾਯਯੌ
ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਉਹਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਵੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਏ।
ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾ ਮਹਾਰਮ੍ਯਾ ਵਾਹੀਕਨृਪਤੇਃ ਸੁਤਾ ਯੇਨ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਂਤਰੇ ਰਮ੍ਯਂ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਭੁਕ੍ਤਂ ਤਯਾ ਸੁਖਮ੍
ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾ, ਵਾਹੀਕ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਤਮਾਹ੍ਲਾਦਸੁਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਾਭਿਨਂਦਨਦੇਹਜਾ
ਉਸਨੂੰ ਆਹਲਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਅਭਿਨੰਦ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਕੇ,
ਹृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਮਾਯਯੌ 3.3.23.
ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਵਕਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਕਾਲਜ੍ਞੋ ਦੇਵਸਿਂਹੋऽਪਿ ਮੋਹਿਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਮਾਯਯਾ
ਦੇਵਸਿੰਘ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਅਜੀਬ ਮਾਇਆ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ।
ਵਿਸ੍ਮਿਤਂ ਦੇਵਸਿਂਹਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਕੋ ਬਲੀ
ਦੇਵਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰੋਦਨਂ ਤਸ੍ਯ ਖਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹੀਪਤਿਃ ਰੁਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਗਾਢਂ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨਮ੍ਰਧੀਃ
ਉਸ ਦੀ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਓਥੇ ਦਾ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜਾ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੋ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਉਦਯੋ ਨਾਮ ਤੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾ ਮਦੇਨ ਤੌ
ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਉਦਯਾ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਦ ਨਾਲ ਭੁਲਾ ਕੇ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਤੇਨ ਵੀਰੇਣ ਵੈ ਕृਤਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵੀਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖੀਆਂ।
ਦੇਵਸਿਂਹਸ੍ਤਤੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਤੇਨ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍
ਦੇਵਸਿੰਘ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਵੀ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਤੌ ਵੀਰੌ ਰੋਦਨੇ ਰਤੌ
ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਰੋਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਆਹ੍ਲਾਦੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭਾषਿਤਂ ਚ ਮਹੀਪਤੇਃ
ਆਹਲਾਦ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ।
ਤਸ੍ਯ ਮਾਤਾ ਤਥਾ ਪਤ੍ਨੀ ਭਗਿਨੀ ਪ੍ਰੇਮਦੁਃਖਿਤਾਃ ਨ ਬੋਧਿਤਸ੍ਤਦਾ ਵੀਰਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਃ ।। 3.3.23.
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਭੈਣ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀਰ ਅਜੀਬ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਦਾ ਪੁष੍ਪਵਤੀ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਪਤਿਂ ਭ੍ਰਾਤृਪੀਡਿਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਣੀ ਪੁਸ਼ਪਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਨਾਪਰਾਧਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਮਹਾਨਿਂਦਾਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਸੂਰ ਦੇ ਵੱਡੀ ਨਿੰਦਾ ਸਹੀ।
ਵਧਸ੍ਤ੍ਯਾਗਃ ਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਯੋਗ੍ਯਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਯ
ਮੌਤ ਤੇ ਤਿਆਗ ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ; ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਜੋ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਕਰ।
ਚਾਂਡਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਸਮਾਹੂਯ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਘਾਤਿਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚੁੰਡਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਅਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਮਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤ ਸਂਯੁਤਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਅੱਖ ਕੱਢੋ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ।
ਦੇਵਸਿਂਹਸ੍ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਮਹਦ੍ਧਨਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਸਿੰਘ ਉਥੋਂ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
ਬਲਖਾਨੇਸ੍ਤੁ ਯਾ ਪਤ੍ਨੀ ਗਜਮੁਕ੍ਤਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਪਰ ਬਲਖਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਜਮੁਕਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਚਾਂਡਾਲਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਸਂਗਤ੍ਯ ਮृਗਨੇਤ੍ਰੇ ਚ ਤਂ ਦਦੁਃ ਧਿਕ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪਾਪਂ ਦੁਰਾਚਾਰਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮੇ ਹਿਂਸਿਤਃ ਸਖਾ
ਉਹ ਚੁੰਡਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਗਨੇਤਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਾਪੀ ਤੇ ਮਾੜੇ ਆਦਮੀ! ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।"
ਜੀਵਿਤਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸੁਤੋ ਭੂਮੌ ਤਦਨ੍ਵੇषਣਹੇਤਵੇ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਵੀਰਃ ਸ਼ਿਰੀषਾਖ੍ਯਪੁਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਊਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਵੀਰ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਿਆ।