कथां शृणु। या देवी कल्पक्षेत्रं प्राप्तवती, सा तं शिशुं कालिन्द्यां क्षिप्तवती। तत्र समन्तनामा पुरुषः तं शिशुं गृहीत्वा स्वश्वशुरगृहं गतः। शुभे भाद्रपदकृष्णाष्टम्यां, ब्राह्मणक्षत्रनक्षत्रयुतायां रात्रौ, स शिशुः जातः। तस्य शरीरे श्यामलता आसीत्, नेत्रे पद्मसमानौ, इन्द्रनीलमणिप्रभायुक्तः च। तं अद्भुतं बालकं दृष्ट्वा जननी विस्मयं जगाम। सा चिन्तयामास—"किमेतदुत्थानं? किमिदं चमत्कृतं? देवस्वरूपमिव, सूर्यसदृशं किमिदं जातम्?" तदा दिव्यवाणी श्रुत्वा—"कृष्णांशो भूमौ जातः, सर्वानन्दप्रदः"—सर्वे परमं हर्षं प्राप्नुवन्। स शिशुः श्यामवर्णः, सुन्दरः, सर्वमंगललक्षणैः युक्तः आसीत्। तस्मिन्नन्तरे सर्वनगरं हर्षेण पूर्णम् अभवत्। तदा ब्राह्मी अपि पुत्रं अजनि, यः गणांशसम्भूतः, महाबलसम्पन्नः। ततः ब्राह्मणाः आगत्य जातकर्मादि संस्कारान् अकुर्वन्। शनैः शनैः ते बालकाः वर्धमानाः, सर्वलोकानां कल्याणाय अभवन्। यदा तृतीयवर्षे प्राप्ते, कृष्णांशः अधिकबलसम्पन्नः अभवत्। सः कृष्णांशः भ्रातृभिः सह चन्दनवनमध्ये क्रीडितुम् अगच्छत्। तत्र दिव्यः अश्विन्यश्वः, मृगाः, उच्चैःश्रवाः च आसन्। अन्यत् वर्षं यावत्, सा कन्या पुत्रं अजनि, कपोतं, शुभलक्षणयुक्तम्। शिवशर्मा नाम ब्राह्मणः अपि जातः, सः सर्वविद्याविशारदः। यदा कृष्णांशः अष्टमे वर्षे प्राप्तः, तदा नामकरणादि संस्काराः अकुर्वन्। सूतोऽवदत्—"यदा कृष्णांशः नवमे वर्षे प्राप्तः, सः अधिकबलसम्पन्नः अभवत्। धर्मशास्त्रेषु अपि सः अग्रगण्यः अभवत्। सः विजयाय स्वस्य सैन्यं प्रेषयामास, महानगरीं प्रति। ते राजानं परिमलम् ऊचुः—'हे सोमवंशसम्भूत! एकषष्ठांशं करं गृहित्वा अस्माकं राज्ञे दत्तवन्तः। अद्यतः यदि कश्चन तस्मै करं ददाति, स न स्वीक्रियते। ये राजानः जयचन्द्रस्य पक्षे स्थिताः, ते तस्य भीत्या एव।'" एवं श्रुत्वा सः राजा महात्मानं राजानं समागत्य, लक्षं धनं गृहीत्वा सह आगतः। तदा ते लक्षवीराः कन्यकुब्जं प्राप्तवन्तः। तत्र प्रथिवीराजः, महाराजः, त्वत्तः करं इच्छति। अद्य तु मम देशे अनेके सामन्ताः सन्ति। इति उक्त्वा, सः क्रुद्धः वैष्णवं अस्त्रं गृहीत्वा तेषां प्रति प्रहर्तुम् उद्यतवान्। एतत् श्रुत्वा सः महाराजः अत्यन्तभीतः अभवत्। तत्र नानाव्यायामिनः आगच्छन्, येन राजा सम्मानिताः। भूमिपतेः पुत्रः, षोडशवर्षीयः, महाबलसम्पन्नः, सः राज्ञे, मातुलं अभयं नाम, प्रणम्य स्थितः। सः युद्धविशारदः मातुलस्य स्नेहेन स्वस्य भगिन्याः पुत्रं प्रति उवाच—"हे वज्रसदृशबलिन्, कथं त्वं अयं कोमलः पुत्रः तुलनीयः?" इति। एतत् श्रुत्वा, राजा, सः मातुलः, भूमिपालः, स्मृत्वा वदति—"हे राजन्! शृणु, कथं अहं एतस्य बालकस्य जननं ज्ञातवान्।