सर्वाङ्गतः शरिराद् विषप्रभावः रक्तेन निष्कासितः। ततः राज्ञे प्रोक्तं—"किं जातं यत् तव सेना प्रहर्षेण ताडयति? पूर्वं तु क्लेशं सहित्वा पश्चात् मोचनीयः।" इत्युक्ते राज्ञि, गजमुक्ता तत्राभ्यागच्छत्। राजा पुत्रं प्रति उवाच—"त्वं शीघ्रं स्वगृहं गच्छ।" एतद् भीषणवचनं श्रुत्वा वीर्यवान् बालखान्, पञ्चशतान् वीरान् सर्वतोऽस्त्रधारिणः परिवृत्य तस्थौ। तदा गजसेनस्य ज्येष्ठः पुत्रः, सूर्यसमप्रभः, आगतः। पतिं तथा गतं दृष्ट्वा गजमुक्ता महतीं शोकमवाप। सा रुदती पतिं निर्गम्य, तस्मै व्यजनं दत्तवती। एतस्मिन्नन्तरे सप्तलक्षसंख्यया वीरैः सह आह्लादो महानायकः आगतः। बालखान् अपि गह्वरात् निर्गत्य नगरं परिवेष्टयामास। तदा स सूर्यसमप्रभः त्रिलक्षाश्वैः सह समागतः। तयोः सेनयोर्मध्ये महायुद्धं अभवत्, यः रात्रिदिवसौ अपि प्रवृत्तम्। द्वितीयदिने प्राप्ते, गजसेनः महाबलवान्, तालनादिभिः रक्षितां तां सेनां दग्धवान्। स्वबलं भस्मीकृतं दृष्ट्वा तालनः शत्रून् प्रति स्थितः। राजानं मूर्च्छितं ज्ञात्वा सूर्यद्युतिः अग्रे निर्गतः। तस्मिन्नन्तरे आह्लादः कृष्णकश्च वीर्यसम्पन्नौ देवौ तत्र आगतौ। भ्रातरं बन्धनगतम् ज्ञात्वा, कृष्णांशः शोभनं तुरङ्गमासाद्य, भ्रातरं गृहीत्वा तेजः संहितवान्। ततः सप्तलक्षबलम् अग्निसमं जातम्। तैः सर्वैः गजसेनस्य सेनायाः अर्धं विनष्टम्; राजा विजयं लब्ध्वा हृष्टः स्वगृहं प्रतिनिवृत्तः। कृष्णांशं अग्निरूपं दृष्ट्वा, आह्लादः गभीरं शोकमवाप। तदा देवी उवाच—"वत्स! स एव तव पुत्रः।" इति। देवीदत्तवचने शरदि, वासवाज्ञया इन्दुलो दिव्यं तुरङ्गमास्थाय तत्र समागतः। तस्य शरीराब्धिः अश्वाः निर्गताः, मेघसमाः सर्वतो विततान्। अग्निः शमिते, सः स्वसखं सह हर्षेण स्वमुखात् निर्गतः। सप्तलक्षाणि पुनः जीवितानि अभवन्, अग्निः शान्तः। शेषशतसाहस्रस्य सैनिकानां सर्वे भयाकुलाः अभवन्। केचन संयासिनः, केचन ब्रह्मचारीणः अभवन्। ततः तालनः गजसेनादीन् वीरान् बद्धवान्। सेनाविभागं निष्कास्य, तालनः तान् वीरान् दण्डैः ताडयित्वा स्तम्भे बध्य अपि कृतवान्। गजमुक्ताज्ञया बुद्धिमान् सेनापतिः रथमारुह्य, गजमुक्ता अपि शिबिकायाम् आसीत्। ततो गजसेनः तान् दिव्येन भोज्येन तर्पयित्वा, शतसहस्रवीरान् स्थापयित्वा, स्वयम् रुद्रपुरं गतः। ते रात्रिं लौहदुर्गेषु स्थित्वा, बलप्रयत्नं कुर्वन्तः, शीघ्रं द्वारं उद्घाटय—अन्यथा प्राणैः वियुज्यध्वम् इति। एतद् श्रुत्वा सेनापतिः शतसहस्रवीरान् आज्ञापयामास। तदनन्तरं तान् वीरान् शतघ्नास्त्रैः ताडितान्। दशसहस्रेषु निहतेषु, कृष्णांशस्य अंशः बिन्दुलः तुरङ्गमासाद्य निर्गतः। शेषाः भयभीताः, स्वसखैः सह, अशीतिः अवशिष्टाः। एतच्छ्रुत्वा, भीतः राजा द्वाभ्यां पुत्राभ्यां सह, स्वदोषं शुद्ध्वा, कन्यां शास्त्रविधिना दत्तवान्। षोडश सुवर्णोष्ट्रीः गृहित्वा, सः हर्षेण पूर्णः अभवत्। हर्षेण गृहे प्रविष्टे, स्वयम् रानी सुवर्णेन भूषिता जाता।