ఏకదా మృగయాకేలిలోలుపః స మహీపతిః
ఒకసారి ఆ మహారాజు వేట ఆడేందుకు ఉత్సాహంతో బయలుదేరాడు.
చైత్రశుక్లనవమ్యాం తు న కృతం జీవఘాతనమ్
కాని చైత్రమాసంలో శుక్లపక్ష నవమి రోజున ఏ జీవిని కూడా చంపలేదు.
వాల్మీకేశ్చ కుటీమధ్యే రాత్రౌ జాగరణం కృతమ్
వాల్మీకి ఆశ్రమంలో రాత్రిపూట జాగరణ చేశారు.
శ్రుతా రామమయీ గాథా తస్య పుణ్యప్రభావతః
అతని పుణ్యఫలితంతో అక్కడ రాముని గురించి ఒక గీత వినిపించింది.
కల్పవృక్షస్య వై పూజా కృతా తేన మహాత్మనా
ఆ మహాత్ముడు కల్పవృక్షాన్ని భక్తితో పూజించాడు.
స తమాహ మహావృక్ష మదీయం నగరం శుభమ్
ఆ గొప్ప వృక్షం అతనితో, "నా పవిత్రమైన నగరం—" అని చెప్పింది.
ఇత్యుక్తే సతి వృక్షేణ నగరం భూపతేః సమమ్
వృక్షం అలా చెప్పగానే, ఆ నగరం రాజుతో కలిసిపోయింది.
సర్వే తే రాజతుల్యాశ్చ కల్పవృక్షప్రసాదతః
కల్పవృక్ష అనుగ్రహంతో అందరూ రాజులతో సమానంగా అయ్యారు.
మలయాద్రౌ మహారమ్యే తేపతుర్బహులం తపః
మలయాచలంపై అద్భుతమైన ప్రకృతిలో వారు గాఢమైన తపస్సు చేశారు.
కమలాక్షీతి విఖ్యాతా కన్యా చ శివమందిరే 3.2.15.
కమలాక్షీ అనే ప్రసిద్ధి గల యువతి శివాలయంలో ఉండేది.
జీమూతవాహనశ్చైవ పూజార్థే మందిరం యయౌ
జీమూతవాహనుడు కూడా పూజ కోసం ఆ మందిరానికి వెళ్లాడు.
తస్యా దర్శనమాత్రేణ కామబాణేన పీడితః
ఆమెను చూసిన వెంటనే అతడు మనోవ్యాకులతతో బాధపడ్డాడు.
జీమూతవాహన ఉవాచ మదనాయ నమస్తుభ్యం కృష్ణపుత్రాయ తే నమః
జీమూతవాహనుడు ఇలా అన్నాడు: "మదనుడికి నమస్కారం, కృష్ణుని కుమారుడైన నీకు నమస్కారం."
పంచబాణాయ కామాయ ప్రద్యుమ్నాయ నమోనమః
ఐదు బాణాల కలిగిన కామదేవుడికి, ప్రద్యుమ్నునికి పునఃపునః నమస్కారం.
తదా ప్రసన్నో భగవాన్మకరధ్వజదేవతా
అప్పుడు మకరధ్వజుడైన భగవంతుడు సంతోషించాడు.
విశ్వావసురితి ఖ్యాతస్తస్య భూపస్య వై సుతః
విశ్వావసు అనే ప్రసిద్ధుడు ఆ రాజుకు కుమారుడు.
నరం నారాయణం నత్వా గరుడోత్తుంగమాయయౌ
నరుని, నారాయణుని వందించి, గరుడుపై ఎక్కి అక్కడికి వచ్చాడు.
రురోద బహుధా తత్ర యత్ర జీమూతవాహనః
అక్కడ జీమూతవాహనుడు ఉన్న చోట అతడు బహుగా ఏడ్చాడు.
వృద్ధామాశ్వాస్య పప్రచ్ఛ కేనేదం దుఃఖమాగతమ్
వృద్ధురాలిని ఓదార్చి, 'ఈ దుఃఖం ఎవరి వల్ల వచ్చింది?' అని అడిగాడు.
తద్వియోగేన దుఃఖార్తా విలపామి మహాకులా 3.2.15.
ఆయన వేరుపడటంతో బాధపడుతూ, నేను గొప్ప వంశానికి చెందినవాడిని, విలపిస్తున్నాను.
గరుడోఽపి గృహీత్వా తం నభోమార్గముపాగమత్
గరుడుడు అతడిని తీసుకొని ఆకాశమార్గంలో వెళ్లిపోయాడు.
కమలాక్షీ తు వియతి స్థితం గరుడభక్షితమ్
కాని కమలాక్షీ అతడిని గరుడుడు మింగినట్టు ఆకాశంలో నిలబడి చూచింది.
తదా తు గరుడస్త్రస్తస్తత్రాగత్య త్వరాన్వితః
అప్పుడు గరుడుడు భయంతో త్వరగా అక్కడికి వచ్చాడు.
స హోవాచ ప్రభో మేద్య వచః శృణు మహామతే
అతడు ఇలా అన్నాడు: "ప్రభూ, నా మాట వినండి, మహాజ్ఞానీ."
తస్యాః పుత్రస్య రక్షార్థం సంప్రాప్తోఽహం తవాంతికమ్
ఆమె కుమారుని రక్షణ కోసం నేను మీ వద్దకు వచ్చాను.
తద్వ్యాలస్యైవ దుఃఖేన దుఃఖితః శత్రుమాప్తవాన్
ఆ పామి బాధతో బాధపడి, శత్రువును పొందాడు.
సంత్యజ్య మానుషం దివ్యం కుర్వాహారం మహామతే
ఓ మహామతి, మానవుల ఆహారాన్ని వదిలి, దివ్యమైన భోజనం స్వీకరించు.
జీమూతవాహనాయైవ విద్యాధరసుతాయ చ
జీమూతవాహనుడికీ, విద్యాధరుల కుమార్తెకూ ఇదే వరం.
త్వం తు విద్యాధరపురే ప్రాప్య రాజ్యం మహోత్తమమ్
కానీ నీవు, విద్యాధరుల పట్టణంలో అత్యుత్తమ రాజ్యాన్ని పొందావు.
ఇత్యుక్త్వాన్తర్దధౌ దేవః స పిత్రా రాజ్యమాప్తవాన్ 3.2.15.
ఇలా చెప్పి ఆ దేవుడు అంతర్ధానమయ్యాడు; అతడు తన తండ్రి నుండి రాజ్యాన్ని పొందాడు.