വസുരോധ, പ്രതിരഥ, സുബാഹു—ഇവരൊക്കെയും സത്യസന്ധരും ധർമ്മനിഷ്ഠരുമായ, വേദപാഠനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ബ്രഹ്മനിഷ്ഠരുമായ മഹാന്മാരായിരുന്നു. മതിനാരന് ഒരു ഇളയ മകളുണ്ടായിരുന്നു; അവൾക്ക് ഇലാ എന്നായിരുന്നു പേര്. ഈ ഇലാ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠയുള്ളവളും വിജ്ഞാനശാലിനിയും ആയിരുന്നു. താംസു അവളെ സമീപിച്ചു. താംസുവിന് ധർമ്മനേത്ര എന്ന ശക്തനായ രാജർഷി പുത്രനായി ജനിച്ചു. ധർമ്മനേത്രൻ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠനും വീരനുമായിരുന്നു; ഉപദാനവി ആയിരുന്നു അവന്റെ ഭാര്യ. ഉപദാനവിക്ക് നാലു ധർമ്മനിഷ്ഠരായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: ദുഷ്യന്തൻ, സുഷ്മന്തൻ, പ്രവീരൻ, അനഘൻ. ദുഷ്യന്തന്റെ വംശാവലി ഭാരതൻ ആയിരുന്നു. ശക്തിയിലും ബലത്തിലും പ്രശസ്തനായ ഭാരതൻ സർവദമനൻ എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു; ആനകളുടെ കൂട്ടംപോലെയായിരുന്നു അവന്റെ ബലം. മഹാനായ ദുഷ്യന്തനും ശകുന്തളയും ചേർന്ന് ഒരു സർവ്വഭൗമ ചക്രവർത്തിയെ ജനിപ്പിച്ചു; അവന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് ജനങ്ങൾ ഭാരതന്മാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. രാജാ ഭാരതന്റെ പുത്രന്മാർ അമ്മമാരുടെ ക്രോധത്താൽ നശിച്ചുവെന്ന് ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അങ്കിരസിന്റെ പുത്രനായ മഹർഷി ബൃഹസ്പതി, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ, ഭാരദ്വാജനെ മഹായാഗങ്ങൾ നടത്താൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. അതിന് മുമ്പ്, അവനു ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കേണ്ടതിന്നായി, വിതഥൻ ജനിച്ചു; അതുകൊണ്ടു തന്നെ വിതഥൻ ഭാരദ്വാജന്റെ പുത്രനായി. വിതഥൻ ജനിച്ചതിനു ശേഷം, ഭാരതൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി; ഭാരദ്വാജൻ വിതഥനെ അഭിഷേകിച്ച്, അതിനുശേഷം വനവാസത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു. വിതഥന് അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി: സുഹോത്ര, സുഹോതാര, ഗയ, ഗർഗ, കപില—ഇവരിൽ കപിൽ മഹാത്മാവായിരുന്നു. കപിലൻക്ക് രണ്ടുപുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; സുഹോത്രന്റെ പുത്രന്മാർ കാശികൻ എന്ന സത്യസന്ധനും, ഗൃത്സമതി എന്ന രാജാവുമാണ്. ഗൃത്സമതിയിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയന്മാർ, വൈശ്യന്മാർ ജനിച്ചു. കാശികന്റെ പുത്രൻ കാശേയനും ദീർഘതപസും ആയിരുന്നു. ദീർഘതപസിൽ നിന്ന് വിദ്യാസമ്പന്നനായ ധന്വന്തരി ജനിച്ചു; ധന്വന്തരിയുടെ പുത്രൻ പ്രശസ്തനായ കേതുമാൻ. കേതുമാന്റെ പുത്രൻ ജ്ഞാനിയായ ഭീമരഥൻ; ഭീമരഥന്റെ പുത്രൻ വാരാണസിയുടെ ഭരണാധികാരിയായി. അവൻ ദിവോദാസനായിരുന്നു—ക്ഷത്രിയന്മാരെ മുഴുവനും സംഹരിച്ചവൻ. ദിവോദാസന്റെ പുത്രൻ ധീരനായ പ്രതർദ്ദനൻ. പ്രതർദ്ദനന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി: ഭാർഗവവംശത്തിൽപ്പെട്ട വത്സൻ, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായ രാജകുമാരൻ അലർക്കൻ. രാജാവ്, ഹൈഹയരുടെ അവകാശം കയ്യേറി, ദിവോദാസൻ കൈവശം വെച്ചിരുന്ന പിതൃഭൂമിയെ ശക്തിപ്രയോഗംകൊണ്ട് തിരിച്ചുപിടിച്ചു. ഭദ്രശ്രേണ്യന്റെ പുത്രനായ ദുർദമനൻ, ബാല എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ദിവോദാസനെ, കാരുണ്യവശാൽ മോചിപ്പിച്ചു. ഭീമരഥന്റെ പുത്രനായ അഷ്ടാരഥൻ രാജാവായിരുന്നു; അവന്റെ പുത്രനായ ബാലൻ ആസ്തികൾ ഏറ്റെടുത്തു. മഹർഷിമാർ ഈ വൈരം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, കാശിരാജാവായ അലർക്കൻ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠയോടെയും സത്യനിഷ്ഠയോടെയും പ്രവർത്തിച്ചു. അവൻ അറുപതിനായിരം വർഷവും അറുപതിആയിരം നൂറ്റാണ്ടുകളും യൗവനം നിലനിര്ത്തി—काशിവംശത്തിലെ പ്രധാനിയായിരുന്നു.