शृणु, विप्रश्रेष्ठ, तुर्वसोरात्मजः वह्निर्नामाभवत्। तस्य पुत्रो गोभानुः, गोभानोः पुत्रोऽजय्यः राजा ऐशानुः। ऐशानोरपि पुत्रः करंधमः, तस्य च पुत्रो मरुत्तः। मरुत्तस्यैवाविक्षितोऽन्यश्च राजा मया पूर्वं वर्णितः। स राजा, यज्ञैः महादानैः समृद्धः सन् अपुत्रकः अभवत्; तस्य तु कन्या संयता नाम पृथिव्याः स्वामिनी आसीत्। सा संयता, यज्ञदानेच्छया, महात्मने संवर्ताय दत्ता। तयोः दुर्विपाकः पुत्रः, पौरववंशसम्भवः, दुष्यन्तोऽजात। एवं तदा ययातेश्शापात्, पौरव-तुर्यवसोः वंशयोः जराप्रवेशः जातः, द्विजश्रेष्ठ। दुष्यन्तस्य तु पुत्रः करूरोमः प्रजापतिः, करूरोमात् आह्रीदः, तस्य चत्वारः पुत्राः। पाण्ड्यः, केरलः, कालः, चोलः इति राजानः। द्रुह्योः पुत्रः बभ्रुसेतुर्नाम राजा बभूव। बभ्रुसेतोः पुत्रः अङ्गारसेतुर्मारुतपतिः, स युद्धे महाबलः सन् यौवनाश्वेन कठिनेन हतः। दशमासं महायुद्धं जातम्। अङ्गारसेतोः उत्तराधिकारी गान्धारो नाम राजा अभवत्। तस्य नाम्ना गान्धारदेशः विख्यातः, तत्र जाताः अश्वाः सर्वश्रेष्ठाः कीर्तिताः। अनोरपि पुत्रः धर्मः, धर्मस्य द्यूतः, द्यूतस्य वनदुहः, वनदुहस्य प्रचेताः। प्रचेतसः पुत्रः सुचेता इति। एवं मया अनु वंश्या अनोः कीर्तिताः। यदोरपि पञ्च पुत्राः देवसमानाः अभवन्—सहस्रादः, पयोदः, क्रोष्टा, नीलः, अञ्जिकः च। सहस्रादस्य त्रयः धर्मिष्ठाः पुत्राः—हैहयः, हयः, वेणुहयः च। हैहयस्य धर्मनेत्रो नाम पुत्रः। धर्मनेत्रस्य कार्तः, तस्य साञ्जः, स राजा साञ्जनीं नगरीं स्थापयामास। महिष्मतः पुत्रः भद्रश्रेण्यः, वीर्यविक्रमः, तस्य पुत्रः दुर्दमः प्रसिद्धः। दुर्दमस्य सुतः कनकः, तस्य चत्वारः पुत्राः जगति ख्याताः—कृतवीर्यः, कृतौजा, कृतधन्वा, कृताग्निः। कृतवीर्यस्य अर्जुनः पुत्रः अभवत्। स अर्जुनः, सहस्रबाहुः, सप्तद्वीपाधिपतिः अभवत्। एकोऽपि रथेन सूर्यसङ्काशेन पृथिवीं विजित्य तिष्ठति। स दशसहस्रवर्षाणि कठोरं तपः कृत्वा, अत्रिसुतः कर्तवीर्यः वरदं तुष्टाव। तस्मै वरदः चत्वारः महाविभूतिवरान् ददौ; पूर्वमेव सहस्रबाहुत्वं दिव्यं वरमयाचत। यदा धर्मो नश्यति स्म, तदा स धर्मेण तं निगृह्य पृथिवीं जयित्वा प्रीतिं प्राप। स बहूनि युद्धानि विजयित्वा, सहस्रशः शत्रून् हत्वा, युद्धे युद्धे मृत्युभयं महदपि प्राप। यदा युद्धे स्थितः, तदा योगबलात् तस्य सहस्रबाहवः प्रादुर्भवन्ति, यथा योगिनां स्वमायया। स तु सम्पूर्णां पृथिवीं सप्तद्वीपां, नगरसमुद्रजनपदां बलात् विजित्य स्थितवान्। सप्तद्वीपेषु सप्तशतानि यज्ञानां तेन कृतानि इति श्रूयते, विप्रश्रेष्ठ। सर्वे ते यज्ञाः लक्षशः सुवर्णदानेन, सुवर्णयूपमण्डपैः समलङ्कृताः। सर्वदा देवगन्धर्वाप्सरसां विमानैः शोभिताः यज्ञमण्डपाः सन्ति। तस्य यज्ञे गन्धर्वः नारदः वारिदात्मजः तस्य महिम्ना विस्मितः स्तोत्रं गायन् स्थितः। न कश्चित् राजा कर्तवीर्यपथं यज्ञैः, दानैः, तपसा, वीर्येण, विद्यया वा प्राप्नोति। स हि कवचधारी, खड्गधारी, धनुःशरधारी, रथस्थः, सप्तद्वीपेषु योगबलसम्पन्नः जनैः दृश्यते। न तस्य राज्ये वित्तहानिः, न दुःखं, न मोहः; स राजा बलात् धर्मेण प्रजाः पालयामास। सर्वरत्नपति, चक्रवर्ती, गोकुलपालकः, क्षेत्रपालकश्च स एव। योगबलात् स पर्जन्यवत् वर्षदातृत्वेन बभूव; अर्जुनः सहस्रबाहुः, तस्य त्वग् धनुर्ज्यया कठिना। स शरदर्कसङ्काशः सहस्रकिरणः, महिष्मत्यां पुरुषेषु सर्पवत् महात्मा बभूव। कर्कोटकसुतान् जित्वा तत्रैव स्थापयामास; वर्षाकाले स समुद्रवेगं निरोद्धुम् अशकत्। क्रीडया स नद्याः प्रवाहं प्रतिनिवर्त्य, ग्रामान्तर्गता नदी तेन लीलया लुण्ठिता। नर्मदा सहस्रतरङ्गसमाकुला, भयात् तस्य सहस्रबाहोः, सागरमिव त्वरया प्रतिपद्यते। स पातालवसन्तः नागाः भीताः स्थिरा अभवन्, सागरमथनेन महातरङ्गविक्षेपेण, मीनमकरच्युतैः सागरं व्यापादयन्। ततः स राजा वाताहतफेनराशिसम्पूर्णां, वह्निसङ्कुलां, वह्निसंवृतां जलनिधिं योगबलात् सहस्रबाहुभिः समुद्धिपयत्। एवं कर्तवीर्यार्जुनस्य महिमानं, वंशं च, मया संक्षेपेण कथितम्, विप्रश्रेष्ठ।