యథోక్తకర్మకర్తృత్వాత్ స్వాధికారక్షయాయ తే తత్ర తే తు కుశద్వీపే బ్రహ్మరూపం జనార్దనమ్
వారు ముందుగా చెప్పిన విధంగా తమ తమ కర్మలను చేయడం వల్ల, తమ హక్కులు తీరిపోవడంతో, అక్కడ కుశద్వీపంలో బ్రహ్మరూపమైన జనార్దనుని ఆరాధిస్తారు.
యజన్తః క్షపయన్త్య్ ఉగ్రమ్ అధికారఫలప్రదమ్ విద్రుమో హేమశైలశ్ చ ద్యుతిమాన్ పుష్టిమాంస్ తథా
యజ్ఞాలు చేసి, వారు తమ హక్కుల ఫలితంగా వచ్చే తీవ్రమైన ఫలితాలను తొలగించుకుంటారు. అక్కడ విద్యుము, హేమశైలం, ద్యుతిమాన్, పుష్టిమాన్ అనే పేర్లతో కొండలు ఉన్నాయి.
కుశేశయో హరిశ్ చైవ సప్తమో మన్దరాచలః వర్షాచలాస్ తు సప్తైతే ద్వీపే తత్ర ద్విజోత్తమాః
కుశేశయుడు, హరి, ఏడవది మందరాచలం—ఈ ఏడూ అక్కడి పర్వతశ్రేణులు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
నద్యశ్ చ సప్త తాసాం తు వక్ష్యే నామాన్య్ అనుక్రమాత్ ధూతపాపా శివా చైవ పవిత్రా సంమతిస్ తథా
అక్కడ ఏడూ నదులు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు వరుసగా చెబుతాను: ధూతపాప, శివ, పవిత్ర, సమ్మతి.
విద్యుద్ అమ్భో మహీ చాన్యా సర్వపాపహరాస్ త్వ్ ఇమాః అన్యాః సహస్రశస్ తత్ర క్షుద్రనద్యస్ తథాచలాః
విద్యుత్, అంబ, మహీ అనే ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి. ఇవన్నీ పాపాలను తొలగిస్తాయి. వీటి తో పాటు అక్కడ వేలాది చిన్న నదులు, వాగులు కూడా ఉన్నాయి.
కుశద్వీపే కుశస్తమ్బః సంజ్ఞయా తస్య తత్ స్మృతమ్ తత్ప్రమాణేన స ద్వీపో ఘృతోదేన సమావృతః
కుశద్వీపంలో కుశస్తంభం అనే పేరు ప్రసిద్ధి. దాని పరిమాణం ప్రకారం ఆ ద్వీపం నెయ్యి సముద్రంతో చుట్టబడి ఉంది.
ఘృతోదశ్ చ సముద్రో వై క్రౌఞ్చద్వీపేన సంవృతః క్రౌఞ్చద్వీపో మునిశ్రేష్ఠాః శ్రూయతాం చాపరో మహాన్
నెయ్యి సముద్రాన్ని క్రౌంచద్వీపం చుట్టి ఉంది. ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, ఇప్పుడు ఆ మహా క్రౌంచద్వీపం గురించి వినండి.
కుశద్వీపస్య విస్తారాద్ ద్విగుణో యస్య విస్తరః క్రౌఞ్చద్వీపే ద్యుతిమతః పుత్రాః సప్త మహాత్మనః
కుశద్వీపం ఎంత పరిమాణంలో ఉందో, క్రౌంచద్వీపం దానికి రెట్టింపు. ఆ క్రౌంచద్వీపంలో ద్యుతిమాన్ అనే మహాత్ముని ఏడుగురు కుమారులు నివసిస్తున్నారు.
తన్నామాని చ వర్షాణి తేషాం చక్రే మహామనాః కుశగో మన్దగశ్ చోష్ణః పీవరో ఽథాన్ధకారకః
ఆ కుమారుల పేర్లు, వారి ప్రాంతాలు: కుశగ, మందగ, ఉష్ణ, పీవర, అంధకారక.
మునిశ్ చ దున్దుభిశ్ చైవ సప్తైతే తత్సుతా ద్విజాః తత్రాపి దేవగన్ధర్వసేవితాః సుమనోరమాః
ముని, దుందుభి కూడా వారిలో ఉన్నారు. ఈ ఏడుగురు అతని కుమారులు, ఓ ద్విజులారా. అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు సేవించే సుందరమైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
వర్షాచలా మునిశ్రేష్ఠాస్ తేషాం నామాని భో ద్విజాః క్రౌఞ్చశ్ చ వామనశ్ చైవ తృతీయశ్ చాన్ధకారకః
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, వారి పర్వతాల పేర్లు: క్రౌంచ, వామన, మూడవది అంధకారక.
దేవవ్రతో ధమశ్ చైవ తథాన్యః పుణ్డరీకవాన్ దున్దుభిశ్ చ మహాశైలో ద్విగుణాస్ తే పరస్పరమ్
దేవవ్రతుడు, ధముడు, పుండరీకవాన్, దుందుభి, మహాశైలం—ఇవి పరస్పరం రెట్టింపు పరిమాణంలో ఉన్నాయి.
ద్వీపాద్ ద్వీపేషు యే శైలాస్ తథా ద్వీపాని తే తథా వర్షేష్వ్ ఏతేషు రమ్యేషు వర్షశైలవరేషు చ
ప్రతి ద్వీపంలో ఉన్న పర్వతాలు, అలాగే ద్వీపాలు, ఈ అందమైన ప్రాంతాలు, ఆ ప్రాంతాల్లోని ఉత్తమ పర్వతాలు అన్నీ అలా ఉన్నాయి.
నివసన్తి నిరాతఙ్కాః సహ దేవగణైః ప్రజాః పుష్కలా పుష్కరా ధన్యాస్ తే ఖ్యాతాశ్ చ ద్విజోత్తమాః
అక్కడ ప్రజలు ఎలాంటి కష్టం లేకుండా, దేవతలతో కలిసి నివసిస్తారు. వారు సమృద్ధిగా, సుఖంగా, ధన్యులుగా ఉంటారు. ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, వారు ప్రసిద్ధి పొందారు.
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రాశ్ చానుక్రమోదితాః తత్ర నద్యో మునిశ్రేష్ఠా యాః పిబన్తి తు తే సదా
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు వరుసగా ఉన్నారు. అక్కడ, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, వారు ఎప్పుడూ త్రాగే నదులు ఉన్నాయి.
సప్త ప్రధానాః శతశస్ తథాన్యాః క్షుద్రనిమ్నగాః గౌరీ కుముద్వతీ చైవ సంధ్యా రాత్రిర్ మనోజవా
ఏడు ప్రధాన నదులు, ఇంకా వందలాది చిన్న వాగులు ఉన్నాయి. గౌరీ, కుముద్వతీ, సంధ్యా, రాత్రి, మనోజవా అనే నదులు అక్కడ ఉన్నాయి.
ఖ్యాతిశ్ చ పుణ్డరీకా చ సప్తైతా వర్షనిమ్నగాః తత్రాపి వర్ణైర్ భగవాన్ పుష్కరాద్యైర్ జనార్దనః
ఖ్యాతి, పుండరీక అనే ఏడు నదులు ఆ ప్రాంతాల్లో ప్రవహిస్తున్నాయి. అక్కడ కూడా, పుష్కర మొదలైన వర్ణాల ప్రకారం భగవంతుడు జనార్దనుడు పూజించబడతాడు.
ధ్యానయోగై రుద్రరూప ఈజ్యతే యజ్ఞసంనిధౌ క్రౌఞ్చద్వీపః సముద్రేణ దధిమణ్డోదకేన తు
ధ్యానం, యోగ సాధనలలో రుద్రుని యజ్ఞ సమయాల్లో ఆరాధిస్తారు. క్రౌంచ ద్వీపం పెరుగు నీటి సముద్రంతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది.
ఆవృతః సర్వతః క్రౌఞ్చద్వీపతుల్యేన మానతః దధిమణ్డోదకశ్ చాపి శాకద్వీపేన సంవృతః
క్రౌంచ ద్వీపం అన్ని వైపులా అదే పరిమాణంలో ఉన్న పెరుగు నీటి సముద్రంతో ఆవృతమై ఉంది. ఆ సముద్రాన్ని కూడా శాక ద్వీపం చుట్టుముట్టి ఉంది.
క్రౌఞ్చద్వీపస్య విస్తారద్విగుణేన ద్విజోత్తమాః శాకద్వీపేశ్వరస్యాపి భవ్యస్య సుమహాత్మనః
ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, శాక ద్వీపం క్రౌంచ ద్వీపం కంటే రెండింతలు పెద్దది. దానికి భవ్యుడు అనే గొప్ప మహాత్ముడు అధిపతి.
సప్తైవ తనయాస్ తేషాం దదౌ వర్షాణి సప్త సః జలదశ్ చ కుమారశ్ చ సుకుమారో మనీరకః
ఆయనకు ఏడుగురు కుమారులు. వారందరికీ ఏడే ప్రాంతాలను ఇచ్చాడు. ఆ కుమారుల పేర్లు: జలద, కుమార, సుకుమార, మనీరక.
కుసమోదశ్ చ మోదాకిః సప్తమశ్ చ మహాద్రుమః తత్సంజ్ఞాన్య్ ఏవ తత్రాపి సప్త వర్షాణ్య్ అనుక్రమాత్
కుసమోద, మోదాకి, ఏడవవాడు మహాద్రుముడు. వీరి పేర్లే అక్కడి ఏడే ప్రాంతాలకు పెట్టారు.
తత్రాపి పర్వతాః సప్త వర్షవిచ్ఛేదకారకాః పూర్వస్ తత్రోదయగిరిర్ జలధారస్ తథాపరః
అక్కడ కూడా ఏడుగురు ప్రాంతాలను విడగొట్టే ఏడుగురు పర్వతాలు ఉన్నాయి. మొదట ఉదయగిరి, తరువాత జలధార.
తథా రైవతకః శ్యామస్ తథైవామ్భోగిరిర్ ద్విజాః ఆస్తికేయస్ తథా రమ్యః కేసరీ పర్వతోత్తమః
తర్వాత రైవతక, శ్యామ, అంబోగిరి, ఆస్తికేయ, రమ్య, కేశరి అనే ఉత్తమ పర్వతాలు ఉన్నాయి.
శాకశ్ చాత్ర మహావృక్షః సిద్ధగన్ధర్వసేవితః యత్పత్త్రవాతసంస్పర్శాద్ ఆహ్లాదో జాయతే పరః
అక్కడ శాక అనే గొప్ప వృక్షం ఉంది. దాన్ని సిద్ధులు, గంధర్వులు సేవిస్తారు. దాని ఆకుల గాలికి తాకినవారికి అపూర్వమైన ఆనందం కలుగుతుంది.
తత్ర పుణ్యా జనపదాశ్ చాతుర్వర్ణ్యసమన్వితాః నివసన్తి మహాత్మానో నిరాతఙ్కా నిరామయాః
అక్కడ పవిత్రమైన జనపదాలు ఉన్నాయి. నాలుగు వర్ణాల మహాత్ములు అక్కడ నిర్భయంగా, రోగరహితంగా నివసిస్తున్నారు.
నద్యశ్ చాత్ర మహాపుణ్యాః సర్వపాపభయాపహాః సుకుమారీ కుమారీ చ నలినీ రేణుకా చ యా
అక్కడ మహాపుణ్యమైన నదులు ఉన్నాయి. అవి అన్ని పాపాలను, భయాలను తొలగిస్తాయి. వాటిలో సుకుమారి, కుమారి, నళిని, రేణుకా ఉన్నాయి.
ఇక్షుశ్ చ ధేనుకా చైవ గభస్తీ సప్తమీ తథా అన్యాస్ త్వ్ అయుతశస్ తత్ర క్షుద్రనద్యో ద్విజోత్తమాః
ఇక్షు, ధేనుక, గభస్తి, సప్తమి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి. ఇంకా అక్కడ దశల కొద్దీ చిన్న నదులు ఉన్నాయి.
మహీధరాస్ తథా సన్తి శతశో ఽథ సహస్రశః తాః పిబన్తి ముదా యుక్తా జలదాదిషు యే స్థితాః
అక్కడ వందలాది, వేలాది మహాపర్వతాలు ఉన్నాయి. జలధి మొదలైన వాటిలో నివసించే వారు ఆనందంగా వాటి నీటిని తాగుతారు.
వర్షేషు యే జనపదాశ్ చతుర్థార్థసమన్వితాః నద్యశ్ చాత్ర మహాపుణ్యాః స్వర్గాద్ అభ్యేత్య మేదినీమ్
ఆ ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలు నాలుగవ వంతు ధర్మంతో ఉన్నారు. అక్కడ కూడా మహాపుణ్యమైన నదులు ఉన్నాయి. అవి స్వర్గం నుండి భూమికి వస్తాయి.