പരമമായും ശാശ്വതവുമായ ബ്രഹ്മതത്ത്വം ദ്വൈപായനന് അദ്ദേഹം സമര്പ്പിച്ചു. ലോകത്തിലെ സത്യസിദ്ധാന്തങ്ങള് സ്ഥാപിക്കാനായി അത്യന്തം അത്ഭുതകരമായ ഈ ജ്ഞാനം അഞ്ചുപേര്ക്കും നല്കി. ജൈമിനി, സുമന്തു, വൈശംപായന— ഇവര്ക്കും അതുപോലെ അത്ഭുതകരമായ കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്ത, വിനയശീലനും ധാര്മികനും ശുദ്ധമായ ആചാരങ്ങളുള്ള സൂതനും ഈ ജ്ഞാനം ലഭിച്ചു. മഹാ മൂനിയായ നിങ്ങളും, അദ്വിതീയമായ ധര്മ്മബോധവും ജ്ഞാനവും ഉള്ളവനായി അദ്ദേഹത്തോടു ചോദ്യം നടത്തി. പരമഭക്തിയോടെ, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, സവിതൃദേവനോടൊപ്പം നടന്ന യാഗശാലയില് ശുദ്ധരായ യജ്ഞകര്മികളും ഋഷികളും സന്നിഹിതരായിരുന്നു. ആ ചടങ്ങ് ശാസ്ത്രാനുസൃതമായും ആചാരപ്രകാരവുമായിരുന്നു; മഹാനായ ജ്ഞാനത്തോടെ അദ്ദേഹം കര്മങ്ങള് നിര്വഹിച്ചു. ഇതു കണ്ടവരൊക്കെയും അത്യന്തം സന്തോഷവും ആനന്ദവും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു. സകല ഋഷികളെ വണങ്ങി രാജാവിന്റെ ആജ്ഞയിലേക്കു സമീപിച്ച്, സഭയുടെ സമ്മതത്തോടെ മനോഹരമായ വിശാലമായ ആസനത്തില് അദ്ദേഹം ഇരുന്നു. ഹൃദയം സന്തോഷത്താലും മനസ്സ് സമാധാനത്താലും വിനയത്താലും ഏകാഗ്രതയിലുമായിരുന്നു. അത്തരത്തില് പരമാനന്ദത്തില് ഏകീകരിച്ചിരുന്നവര് സൂതപുത്രനോടു പറഞ്ഞു: “വിദ്വാനേ, ഇവിടെ ഏറ്റവും ധാര്മികനും ഉത്തമനും ആയ സന്യാസിയെ കാണാന് ഞങ്ങള് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. മഹാത്മാവായ വ്യാസനോടും ആ സന്യാസിയോടും നിങ്ങള് പൂര്ണഭക്തിയുള്ളവനാണ്. ദയാലുവായുള്ള നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് സത്യോപദേശങ്ങള് നല്കുവാനാണ് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഞങ്ങള് എന്ത് ചോദിച്ചാലും, മഹാജ്ഞാനിയേ, നിങ്ങള് എല്ലാം പറയാന് യോഗ്യനാണ്. ധര്മ്മവും ലക്ഷ്യബോധവും കൊണ്ട് Vyāsa-യില്നിന്ന് നിങ്ങള് കേട്ടതെല്ലാം ഞങ്ങള് കേള്ക്കുവാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.” അപ്പോള് സൂതപുത്രന് വളരെ വിനയത്തോടെയും ജ്ഞാനത്തോടെയും ഉത്തരം നല്കി, പരമോന്നതമായ ഉപദേശം പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളുടെ മനസ്സില് കേള്ക്കുവാനുള്ള ആഗ്രഹം ഉറപ്പുള്ളതും സത്യവുമാണ്. നിങ്ങള് അറിയുവാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ഇവിടെ പഠിക്കാന് നിങ്ങള്ക്ക് യോഗ്യതയുണ്ട്.” അവര് വീണ്ടും കണ്ണുനീര് നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ സൂതനെ അഭിമുഖീകരിച്ചു: “ഈ ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവം പൂര്ണമായും ഞങ്ങള്ക്ക് കാണിക്കണമേ.” അങ്ങനെ ആദരപൂര്വ്വം ചോദിച്ചപ്പോള്, മഹാത്മാവായ രോമഹർഷണന് ദ്വൈപായനന്റെ അനുകമ്പയിലൂടെ സന്തോഷം പ്രാപിച്ച് ദ്വിജന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠന്മാരോടു ഈ കഥ പറഞ്ഞു: “ഇപ്പൊള് ഞാന് മാത്തരിശ്വാനില് നിന്നും കേട്ട പുരാണം നിങ്ങള്ക്ക് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. സൃഷ്ടിയും പ്രളയവും വംശാവലികളും മനുക്കളുടെ യുഗങ്ങളും— ഇവയുടെ ക്രമവും ആദ്യഭാഗവും വിവിധ കഥകളുടെ സമാഹാരവും— ഈ നാല് വിഭാഗങ്ങള് ഞാന് സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കുന്നു. എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും ബ്രഹ്മാവിന് ആദ്യം കേള്ക്കാന് ലഭിച്ചതു ഈ പുരാണമാണ്. ഇതിന്റെ ഉപാംഗങ്ങളായ ധര്മ്മശാസ്ത്രം, വ്രതങ്ങള്, ആചാരങ്ങള് എന്നിവയും ഇതിലുണ്ട്. മഹത്ത്വത്തില് നിന്നു വിശേഷത്തിലേക്കുള്ള സൃഷ്ടിനിശ്ചയം ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ ആവരണം, സമുദ്രം, ജലത്തിന്റെ പ്രകാശം— ഇവയും, മഹത്ത്വവും മൂലതത്വങ്ങളും അവയൊക്കെ അവ്യക്തത്തില് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നതും വിശദമാക്കുന്നു. നദികളുടെയും പര്വ്വതങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവം ഇവിടെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മവൃക്ഷത്തിന്റെ മഹത്വവും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ജന്മകഥയും ഇവിടെ പറയുന്നു. അവ്യക്തത്തില് നിന്നു ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവസ്ഥകളും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു. ഹരിയുടെ ജലത്തില് വിശ്രമവും ഭൂമിയെ ഉയര്ത്തലും, നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളുടെയും സിദ്ധപുരുഷന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളുടെയും വിവരണവും ഇതിലുണ്ട്. ദിവ്യലോകങ്ങളുടെ വിഭജനം, സത്യവാസികളായ ധര്മ്മാത്മാക്കളുടെ സ്ഥാനങ്ങള്— ഇവയൊക്കെയും ഇവിടെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു.