ഋഷഭനിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ ആയിരുന്നു ഭരതൻ — നൂറ് പുത്രന്മാരിൽ പ്രഥമനും വീരനും. ദക്ഷിണഭാഗമായിരുന്ന ഹിമാഹ്വ ദേശം ഭരതന് ഏല്പ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഭരതന്റെ പുത്രന് സുമതി എന്നു പേരുള്ളവൻ, ധാർമികനും വിദ്യാസമ്പന്നനുമായിരുന്നു. തന്റെ രാജസമൃദ്ധി പുത്രനിലേക്ക് കൈമാറിയ ശേഷം, ആ രാജാവു വനപ്രവേശം ചെയ്തു. തേജസയുടെ പുത്രൻ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ എന്നായിരുന്നു, അദ്ദേഹം മഹാവിദ്വാനായിരുന്നുവെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രദ്യുമ്നന്റെ വംശത്തിൽ പ്രതീഹാരൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്നാണ് ആ കുടുംബത്തിന് പ്രതീഹാര എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. പ്രതീഹാരന്റെ പുത്രൻ ഉന്നേതാവായിരുന്നു, ഉന്നേതാവിന്റെ പുത്രൻ ഭൂമാ എന്നായിരുന്നു. പ്രസ്ഥാവന്റെ പുത്രൻ വിഭു, വിഭുവിന്റെ പുത്രൻ പൃഥു. ഗയയുടെ പുത്രൻ നര, നരന്റെ പുത്രൻ വിരാട്. മഹതിന്റെ പുത്രൻ മഹാൻ, മഹാന്റെ പുത്രൻ ഭൗവന. വിരജസിന്റെ പുത്രൻ രാജ, രാജസിന്റെ പുത്രൻ ശതജിത്. വിശ്വജ്യോതിസ് മുതലായ ഇവരാൽ ഈ ജനങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അവരുടെ വംശജന്മാർ ഈ ഭാരതഭൂമി ആസ്വദിച്ചു. കാലങ്ങളോടും രാജാക്കളോടും കൂടെ, അവരുടെ വംശജന്മാരാണ് ചരിത്രത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടികളാണ് ഈ ലോകം നിറച്ചത്. അവരിൽ നിന്നുള്ള സൃഷ്ടിയുടെ വ്യാസനവും കാലങ്ങളോടൊപ്പം വളർന്നതുമാണ് പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നത്. അപ്പോള് ഒരാള് സുതമുനിയോട് ഭൂമിയുടെ സമഗ്രതയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു: "എത്ര ദേശങ്ങളാണ്, അവയിൽ എന്തെല്ലാം നദികൾ ഓടുന്നു?" ഇതെല്ലാം നമുക്ക് വിശദമായി പറയാമോ എന്ന് ചോദിച്ചു. സുതൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "ശരിയാണ്, ഞാൻ ഭൂമിയുടെ വ്യാപ്തി വിശദമായി വിവരിക്കാം. ഏഴു ദ്വീപുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ആയിരം ദ്വീപുകൾ ഉണ്ട്. ആ ഏഴു ദ്വീപുകളും, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും കൂടി ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. ചില വസ്തുതകൾ, അവ അതീവ അതിരൂപങ്ങളായതിനാൽ, മാനസികമായ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ പിടികൂടാൻ കഴിയില്ല. ജംബൂദ്വീപിന്റെ ഒമ്പതു ദേശങ്ങൾ ഞാൻ തികഞ്ഞ കൃത്യതയോടെ വിവരിക്കും. അതിന്റെ ചുറ്റളവ് ലക്ഷം യോജനമാണ്. ജംബൂദ്വീപ് സിദ്ധന്മാരാലും ചാരണന്മാരാലും നിറഞ്ഞതാണ്, മലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. മലകളിൽ നിന്നു ഉത്ഭവിക്കുന്ന നദികൾ അതിന്റെ ചുറ്റും ഒഴുകുന്നു. ഒമ്പതു ലോകങ്ങൾ അതിനെ ചുറ്റി, ജീവികളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു. ജംബൂദ്വീപ് എല്ലാ ഭാഗത്തും സമമായ വ്യാപ്തിയുള്ളതാണ്. അതിന്റെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിൽ 'മസുദ്ര'യിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എല്ലാ കാലാവസ്ഥകളിലും, മഹാമലയായ നിഷധം അത്യന്തം മനോഹരമാണ്. അതിന്റെ ഉച്ചിയിൽ മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം യോജനമാണ് വ്യാപ്തി. അതിന്റെ വശങ്ങൾ വിവിധ വർണ്ണങ്ങളാണ്, പ്രജാപതിയുടെ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. കിഴക്കേ വശം വെളുപ്പാണ്, അതിനാൽ അവിടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ വസിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെയാണ് ക്ഷത്രിയസ്വഭാവം മെരുവിൽ നിന്നു ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗം തേനീച്ചയുടെ ചിറകുപോലെ മൂടിയിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ സ്വഭാവം പ്രകാരം, നിറത്തിലും അളവിലും വൃത്താകാരമാണ്. അതിന്റെ നിറം മയിലിന്റെ പീലി പോലെ, പൊന്നുപോലും ഉച്ചികളാൽ അലങ്കൃതവുമാണ്. അതിന്റെ അകത്തളത്തിന്റെ വ്യാസം ഒൻപതിനായിരം യോജനമാണ്. അങ്ങനെ എല്ലാ ദിശകളിലും ഒൻപതിനായിരം യോജനമാണ് അതിന്റെ വ്യാപ്തി. ഇങ്ങനെ മഹർഷികൾ പറഞ്ഞ ഈ സൃഷ്ടിവിവരം, ഭൂമിയുടെ ഘടനയും ദേശങ്ങളും, ജംബൂദ്വീപിന്റെ മഹത്വവും അവിടുത്തെ മലകളും നദികളും വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കപ്പെട്ടു.