സര്വര്ത്തുഷു സുഖശ്ചാപി നിഷധഃ പര്വതോ മഹാന്
എല്ലാ കാലാവസ്ഥയിലും മഹാനായ നിഷധപർവ്വതം സുഖകരമാണ്.
ദ്വാത്രിംശച്ച സഹസ്രാണി വിസ്തീര്ണഃ സ ച മൂര്ദ്ധനി
അത് മുകളിലായി മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം യോജന വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
നാനാവര്ണാസ്തു പാര്ശ്വേഷു പ്രജാപതിഗുണാന്വിതഃ
അത് വിവിധ വർണ്ണങ്ങളുള്ള വശങ്ങളുമായി, പ്രജാപതിയുടെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതുമാണ്.
പൂര്വതര്ഃ ശ്വേതവര്ണശ്ച ബ്രാഹ്മണസ്തസ്യ തേന തത്
അതിന്റേത് കിഴക്കുവശം വെളുപ്പാണ്, അതിനാൽ അവിടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ വസിക്കുന്നു.
തേനാസ്യ ക്ഷത്ത്രഭാവസ്തു മേരോര്നാനാര്ഥകാരണാത്
വിവിധ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട്, അതിന്റെ ക്ഷത്രിയസ്വഭാവം മേരു പർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
ഭൃങ്ഗപത്രനിഭശ്ചാപി പശ്ചിമേന സമാചിതഃ
പശ്ചിമഭാഗം ഭൃംഗപത്രത്തിന്റെ ചിറകുപോലെ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വൃത്തഃ സ്വഭാവതഃ പ്രോക്തോ വര്ണതഃ പരിമാണതഃ
സ്വഭാവത്താൽ, നിറത്തിലും അളവിലും അതു വൃത്താകൃതിയാണെന്ന് പറയുന്നു.
മയുരബര്ഹവര്ണസ്തു ശാതകൈംഭശ്ച ശൃങ്ഗവാന്
അതു മയിലിന്റെ പീലി പോലെ നിറമുള്ളതും പൊന്നുപോലും കിരീടങ്ങൾ ഉള്ളതുമാണ്.
തേഷാമന്തരവിഷ്കംഭോ നവസാഹസ്ര ഉച്യതേ
അവയുടെ ഉള്ളിലെ വീതി ഒമ്പതിനായിരം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
നവൈവം തു സഹസ്രാണി വിസ്തീര്ണം സര്വതസ്തു തത്
അങ്ങനെ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും അതു ഒമ്പതിനായിരം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
വേദ്യര്ദ്ധം ദക്ഷിണം മേരോരുത്തരാര്ദ്ധം തഥോത്തരമ്
വേദിയുടെ അർദ്ധം മേരുവിന്റെ തെക്കുവശത്തും മറ്റേ അർദ്ധം വടക്കുവശത്തുമാണ്.
ദ്വേ ദ്വേ സഹസ്രേ വിസ്തീര്ണാ യോജനാനാം സമുച്ഛ്രയാത്
ഓരോന്നും വീതിയിലും ഉയരത്തിലും രണ്ടായിരം യോജനമാണ്.
യോജനാനാം സഹസ്രാണി ശതം ദ്വാവായതൌ ഗിരീ
ആ രണ്ട് പർവതങ്ങൾ നൂറായിരം യോജന ദൂരത്തോളം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശ്വേതശ്ച ഹേമകൂടശ്ച ഹിമവാഞ്ഛൃങ്ഗവാംസ്തഥാ
ശ്വേതയും ഹേമകൂടയും ഹിമവാനും ശ്രിംഗവാനും.
തേഷാം മധ്യേ ജനപദാസ്താനി വര്ണാണി സപ്ത വൈ
അവയുടെ ഇടയിൽ ജനവാസമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്, അവ തന്നെ ഏഴു വർണങ്ങളാണ്.
സംതതാനി നദീഭേദൈരഗമ്യാനി പരസ്പരമ്
അവ നദികളുടെ ശാഖകളാൽ വേർതിരിക്കപ്പെട്ടതും പരസ്പരം എത്തിപ്പെടാൻ കഴിയാത്തതുമാണ്.
ഇദം ഹൈമവതം വര്ഷം ഭാരതം നാമ വിശ്രുതമ്
ഹിമവാനിലെ ഈ പ്രദേശം ഭാരതം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്.
നൈഷധം ഹേമകൂടാത്തു ഹരിവര്ഷം തദുച്യതേ
ഹേമകൂടയിൽ നിന്ന് നിഷധം, അവിടെ നിന്ന് ഹരിവർഷം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇലാവൃതാത്പിരം നീലം സമ്യകം നാമ വിശ്രുതമ്
ഇലാവൃതത്തിൽ നിന്ന് പിഷം, നീലത്തിൽ നിന്ന് സമ്യകമെന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.
ഹിരണ്മയാത്പരം ചൈവ ശൃങ്ഗവത്തഃ കുരു സ്മൃതമ്
ഹിരൺമയത്തിനും ശ്രിംഗവത്തിനും അതീതമായി, അവിടെ കുറു എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ദീര്ഘാണി തത്ര ചത്വാരി മധ്യമം തദിലാവൃതമ്
അവിടെ നാല് നീളമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്, അതിൽ നടുവിലുള്ളത് ഇലാവൃതം ആണ്.
പരം നീലവതോ യച്ച വേദ്യര്ദ്ധം തു തദുത്തരമ്
നീലത്തിന് അപ്പുറവും വേദിയുടെ അർദ്ധവും വടക്കേ ഭാഗമാണ്.
തയോര്മധ്യേ തു വിജ്ഞേയോ മേരുര്മധ്യ ഇലാവൃതമ്
അവയുടെ ഇടയിൽ, മേരു ഇലാവൃതത്തിന്റെ നടുവിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ഉദഗായേതോ മഹാശൈലോ മാല്യവാന്നാമ നാമതഃ
വടക്കോട്ട് വലിയ മലയായ മാല്യവാൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പർവതം ഉണ്ട്.
ആയാമതശ്ചതുസ്ത്രിംശത്സഹസ്രാണി പ്രകീര്തിതഃ
അതിന്റേയും നീളം മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം ആണെന്ന് പറയുന്നു.
ആയാമതോ ഽഥ വിസ്താരാന്മാല്യവാ നിതിവിശ്രുതഃ
നീളത്തിലും വീതിയിലും മാല്യവത് പ്രസിദ്ധമാണ്.
ചതുര്വണഃ സ സൌവര്ണഃ ചതുരസ്രഃ സമുച്ഛ്രിതഃ
അത് നാലു വർണ്ണങ്ങളുള്ളതും പൊന്നുപോലും ചതുരാകൃതിയിലും ഉയർന്നതുമാണ്.
തരുണാദിത്യവര്ണാഭോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ
അത് പുതുപ്പിറവി സൂര്യന്റെ നിറംപോലും പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലും പ്രകാശിക്കുന്നു.
പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ്വിസ്തൃതഃ ഷോഡശൈവ തു
അത് പതിനാറ് അളവിൽ താഴേക്കും അതുപോലെ തന്നെ പതിനാറ് അളവിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിസ്താരാത്രിഗുണസ്തസ്യ പരിണാഹഃ സമന്തതഃ
അതിന്റേയും ചുറ്റളവ് മുഴുവൻ വീതിയുടെ മൂന്നിരട്ടിയാണ്.