തിസ്രഃ പ്താചീമിമുഖം പ്രതീചീം തിസ്ര ഏവ തു
മൂന്നു കിഴക്കോട്ടും, മൂന്നു പടിഞ്ഞാറോട്ടും ഒഴുകി.
നലിനീ ഹ്ലാദിനീ ചൈവ പാവനീ ചൈവ പ്രാച്യഗാഃ
നളിനി, ഹ്ലാദിനി, പാവനി എന്നിവയാണ് കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന നദികൾ.
സപ്തമീ ത്വന്വഗാത്താസാം ദക്ഷിണേന ഭഗീരഥമ്
ഏഴാമത്തേത് ഭഗീരഥനെ പിന്തുടർന്ന് തെക്കോട്ടു പോയി.
സപ്തൈതാ ഭാവയന്തീദം ഹിമാഹ്വം വര്ഷമേവ തു
ഈ ഏഴ് നദികൾ, ഹിമാഹ്വ എന്ന ദേശത്തെ നിലനിർത്തി മഴ പെയ്യിക്കുന്നു.
നാനാദേശാന്പ്ലാവയന്ത്യോ മലേച്ഛപ്രായാസ്തു സര്വശഃ
വിവിധ പ്രദേശങ്ങൾ വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാക്കി, വിദേശികൾ കൂടുതലായി താമസിക്കുന്നവ.
ശിലീന്ധ്രാന്കുന്ത ലാംശ്ചീനാന്ബര്ബരാന്യവനാധ്രകാന്
ശിലീന്ദ്രർ, കുന്തലർ, ചീനർ, ബർബരർ, യവനർ, ആധ്രകർ.
കൃത്വാ ത്രിധാ സിംഹവന്തം സീതാഗാത്പശ്ചിമോദ ധിമ്
സിംഹവന്ത് മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച്, സീതാ പടിഞ്ഞാറൻ സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി.
ഭദ്രാസ്തുഷാരാംല്ലാമ്യാകാന്ബാഹ്ലവാന്പാരടാന്ഖശാന്
ഭദ്രർ, തുഷാരർ, ലാമ്യാകർ, ബാഹ്ലവർ, പാരടർ, ഖശർ.
ദരദാംശ്ച സകാശ്മീരാന് ഗാന്ധരാന് രൌരസാന് കുഹാന്
ദരദർ, കാശ്മീരർ, ഗാന്ധാർവർ, റൗരസർ, കുഹർ.
സൈന്ധവാന്രന്ധ്രകരകാഞ്ഛമഠാഭീരരോഹകാന്
സൈന്ധവർ, രന്ധ്രകരകർ, ചമഠർ, അഭീരർ, രോഹകർ.
ഗന്ധര്വകിന്നരാന്യക്ഷാന്രക്ഷോവിദ്യാധരോരഗാന്
ഗന്ധർവർ, കിന്നരർ, യക്ഷർ, രാക്ഷസർ, വിദ്യാധരർ, ഉരഗങ്ങൾ.
കിരാതാംശ്ചപുലിന്ദാംശ്ച കുരൂന് സഭരതാനപി
കിരാതർ, പുലിന്ദർ, കുറുക്കൾ, ഭാരതർ ഇവരും.
സുഹ്മോത്തരാംശ്ച വങ്ഗാംശ്ച താമ്രലിപ്താംസ്തഥൈവ ച
സുഹ്മം, ഉത്തരം, വംഗം, താംരലിപ്തം എന്നിവിടങ്ങൾക്കു കൂടി അവൾ എത്തി.
തതഃ പ്രതിഹതാ വിന്ധ്യാത്പ്രവിഷ്ടാ ലവണോദധിമ്
അവിടെ നിന്ന്, വിന്ധ്യപർവതത്തിൽ നിന്ന് തടയപ്പെട്ട്, അവൾ ഉപ്പു കടലിൽ പ്രവേശിച്ചു.
പ്രാവയന്ത്യുപഭാഗാംശ്ച നൈഷധാംശ്ച ത്രിഗര്ത കാന്
അവൾ സമീപപ്രദേശങ്ങളും, നിഷധവും തൃഗർത ദേശവും നനയിച്ചു.
കേകരാനൌഷ്ടകര്ണാംശ്ച കിരാതാനപി ചൈവ ഹി
കേക്കരന്മാരെയും ഔഷ്ടകർണ്ണന്മാരെയും കിരാതന്മാരെയും അവൾ എത്തി.
ആമണ്ഡലം സമുദ്രസ്യ തിരോഭൂതാംശ്ച പൂര്വതഃ
സമുദ്രത്തിന്റെ വലയം, കിഴക്കോട്ട് അപ്രത്യക്ഷമായവയും അവൾ കണ്ടു.
സുപഥാന്പാവയം തീഹ ത്വിന്ദ്രദ്യുമ്നസരോപി ച
നല്ല വഴികളും, ഇവിടത്തെ പാവയ പ്രദേശവും, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസരസ്സും അവൾ തൊട്ടു.
മധ്യതോജാനകിമഥോ കുഥപ്രാവരണാന്യയൌ
നടുവിൽ അവൾ ജനകിയെത്തി, പിന്നെ കുതയും പ്രവരണയും സന്ദർശിച്ചു.
തതസ്തു നലിനീ പ്രായാത് പ്രാചീമാശാം ജവേന തു
പിന്നീട് നളിനി വേഗത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് പോയി.
പൂര്വന്ദേശാംശ്ച സേവന്തീ ഭിത്ത്വാ സാ ബഹുധാഗിരീന്
കിഴക്കൻ ദേശങ്ങൾ സേവിച്ച്, അവൾ പല പർവതങ്ങളെയും താണ്ടി കടന്നു.
സികതാപര്വതമരും ഗത്വാ വിദ്യാധരാന്യയൌ
വെണ്ണല കുന്നുകളും മരുഭൂമിയും കടന്ന്, അവൾ വിദ്യാധരന്മാരുടെ ദേശത്ത് എത്തി.
താസാം നദ്യുപനദ്യശ്ച ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ
അവിടെയുള്ള നദികളും ചെറുനദികളും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉണ്ട്.
വക്വൌകസായാസ്തീരേ തു വനം സുരഭി വിശ്രുതമ്
വക്വൗകസാ നദിയുടെ തീരത്ത് പ്രശസ്തമായ സുരഭി വനമുണ്ട്.
യജ്ഞോപേതശ്ച സുമഹാനമിതൌജാഃ സുവിക്രമഃ
യജ്ഞങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, അത്യന്തം മഹത്തായ, അളവറ്റ ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളവരാണ് അവർ.
കുബേരാനുചരാ ഹ്യേതേ ചത്വാരസ്തു സമാഃ സ്മൃതാഃ
ഈ നാലുപേരും കുബേരന്റെ അനുചരന്മാരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
പരസ്പരേണ ദ്വിഗുണാ ധര്മതഃ കാമതോര്ഽഥതഃ
ധർമ്മത്തിലും കാമത്തിലും അർത്ഥത്തിലും അവർ പരസ്പരം ഇരട്ടിയാണ്.
മനസ്വിനീപ്രഭവതി തസ്മാജ്ജ്യോതിഷ്മതീ ച യാ
മനസ്സുറ്റവരുടെ ശക്തിയാൽ അവിടെ ജ്യോതിഷ്മതിയും ഉണ്ട്.
സരോ വിഷ്ണുപദം നാമ നിഷധേ പര്വതോത്തമേ
നിഷധപർവതത്തിലെ ഉന്നതസ്ഥാനത്ത് വിഷ്ണുപദം എന്ന പേരിലുള്ള തടാകം ഉണ്ട്.
മേരോഃ പാര്ശ്വാത്പ്രഭവതി ഹ്രദശ്ചന്ദ്രപ്രഭോ മഹാന്
മേരു പർവതത്തിന്റെ വശത്തുനിന്ന് മഹത്തായ ചന്ദ്രപ്രഭാ തടാകം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.