एकदा, परमेश्वराने द्वैपायन यांना सर्वोच्च, सनातन ब्रह्मज्ञान दिले. जगातील सत्य तत्त्वांची स्थापना व्हावी म्हणून, त्याने हे अद्भुत ज्ञान पाच जणांना दिले—जैमिनी, सुमंतु, वैशंपायन, आणि अद्भुत कार्य करणारे, विनम्र, धर्मनिष्ठ व शुद्ध आचरण असलेले सूत, तसेच इतरांना. या सर्वांना, आणि विशेषतः तुम्हाला, हे ऋषिवर—जे अत्यंत बुद्धिमान आणि धर्मशील आहात—त्यांनी प्रश्न विचारले. सर्वांनी पराकोटीच्या भक्तीभावाने, प्रदक्षिणा घालून, सावितृच्या यज्ञात, जिथे यजमान आणि ऋषि शुद्ध होते, तिथे विधिपूर्वक आणि शास्त्रानुसार, मोठ्या ज्ञानाने कृती केली. हे पाहून सर्वजण अत्यंत आनंदित झाले, त्यांच्या हृदयात हर्ष भरला. सर्व ऋषींना वंदन करून, राजाच्या आज्ञेप्रमाणे, सभेच्या संमतीने, सुंदर, विस्तारलेल्या आसनावर ते बसले. आनंदाने, योग्य प्रकारे मन एकाग्र करून, नम्रतेने आणि स्थिरतेने ते स्थिर झाले. सर्वजण परमानंदात एकरूप होऊन सूतपुत्राला म्हणाले, “हे ज्ञानी, आम्हाला येथे सर्वश्रेष्ठ, पुण्यवान आणि विख्यात ऋषीला पाहण्याची इच्छा आहे. हे सूत, तुम्ही त्या ऋषींचे आणि महात्मा व्यासांचे भक्त आहात. तुमचे चित्त ठाम आहे, तुम्ही करुणेने सत्य शिक्षण देण्यास तयार आहात. आम्ही जेव्हा जे विचारू, तेव्हा तुम्ही सर्व काही सांगण्यास योग्य आहात. आम्हाला व्यासांकडून ऐकलेले, धर्मयुक्त आणि अर्थपूर्ण ज्ञान ऐकायची इच्छा आहे.” त्यावर, परमज्ञानी आणि नम्र सूत, सर्वोच्च शिक्षण सांगू लागले. “तुमची ऐकण्याची इच्छा खरी आणि निश्चित आहे. तुम्हाला जे जाणून घ्यायचे आहे, ते येथे शिकण्यास तुम्ही पात्र आहात.” पुन्हा एकदा, त्यांच्या डोळ्यांतून आनंदाश्रू वाहत, त्यांनी सूताला विनंती केली, “म्हणूनच, या सृष्टीचा संपूर्ण प्रारंभ आम्हाला दाखवा.” अशा प्रकारे आदराने विचारले असता, महान आत्मा रोमहर्षण, ज्यांना द्वैपायनांनी प्रसन्न केले होते, त्यांनी द्विजश्रेष्ठांना ही कथा सांगायला सुरुवात केली. “आता मी मातारिश्वानने सांगितलेले पुराण जाहीर करतो. सृष्टी आणि प्रलय, वंशावळ, मनूंनी अनुभवलेली युगे—या सर्वांची प्रक्रिया, प्रारंभिक विभाग, आणि विविध कथांचा संग्रह—ही चार विभागे मी थोडक्यात सांगितली आहेत. पुराण हे ब्रह्मदेवांनी सर्व शास्त्रांमध्ये प्रथम ऐकले. त्याची अंग, धर्मशास्त्र, व्रते आणि आचारधर्म यांचाही समावेश आहे. महान तत्त्वापासून विशिष्टांपर्यंत, सृष्टीसाठी निर्धार कसा झाला, हे येथे सांगितले आहे. ब्रह्मांडाचा आवरण, समुद्र, जलाचे तेज—ही वर्णने, पंचमहाभूतांसह महत्तत्त्व, आणि अव्यक्ताने व्यापलेला महापुरुष—या सर्वांची माहिती येथे आहे. नद्या आणि पर्वतांचा उगम, ब्रह्मवृक्षाची स्तुती, ब्रह्म्याच्या जन्माची कथा येथे सांगितली आहे. अव्यक्तातून जन्मलेल्या ब्रह्म्याच्या अवस्थांचे वर्णन येथे आहे. हरि जलावर विसावलेला, आणि त्याचप्रमाणे पृथ्वीचे उत्थान—या घटनाही येथे सांगितल्या आहेत. नक्षत्रे, ग्रहांची स्थिती, सिद्धांच्या वासस्थाने, स्वर्गलोकांचे विभाग, आणि सत्यधर्मींची निवासस्थाने—या सर्वांचे विवेचन येथे केले आहे.