ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଉଛି—ଅସୁରୀ, ସର୍ପ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚୀ, ଯକ୍ଷ, ଏବଂ ରାକ୍ଷସୀ; ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ପିଶାଚ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଏବଂ ସର୍ପଜାତି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ଆଠ ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମର ଦେହର ଉଚ୍ଚତା ହେଉଛି ଛଉନବେ ଅଙ୍ଗୁଳ ମାପ, ଏହା ସ୍ୱାଭାବିକ ମାନା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କର ଦେହର ମାପ ସତତରେ ସତତରେ ସତତରେ ଏକାଉଣ୍ଠି ଅଙ୍ଗୁଳ, ଏହି ମାପ କଳିଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଥାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ଗତ ଓ ଆଗାମୀ ସମୟରେ, ଏଠାରେ, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଅଙ୍ଗୁଳକୁ ମାପରୂପେ ନିଅନ୍ତି, ପାଦ ଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେହର ମାପ ନବ୍ବେ ତାଳା ହୁଏ। ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମହିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାଈର କୁଞ୍ଚର ଉଚ୍ଚତା ହେଉଛି ଛଅତରି ଅଙ୍ଗୁଳ। ମଣିଷ ଦେହର ଗଠନ ହଜାର ଅଙ୍ଗୁଳ କମି ଚାଳିଶି ଅଙ୍ଗୁଳ ମାପରେ ଅଛି। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେହ ବିଶେଷ ବୁଦ୍ଧିର ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନବ ଆକୃତିମାନେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଗାଈ, ଛାଗ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ପକ୍ଷୀ ଓ ବୃକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେଇ ଆକୃତିରେ ପୁଣି ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଆକୃତି ଅନୁଯାୟୀ ଚଳାଉଥିବା ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମାପ ଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଶେଷ ଅଂଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ସେମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ। ଏହି ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ତୁ ଏକ ଧାରାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତେଣୁ ସେମାନେ ଧର୍ମୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେମାନେ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା କ୍ରୋଧ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ନିଜକୁ ସଂଯମ କରିଥିବା ଏହି ଲୋକମାନେ ଏପରି ସ୍ମୃତିରେ ରହନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜ (ଦୁଇଥର ଜନ୍ମ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯିଏ ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ଧର୍ମକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମବିଦ୍ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନକୁ ଯିଏ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ଚଳାନ୍ତି, ସେ ଧର୍ମୀ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁ ତପସ୍ବୀ ଯୋଗରେ ଲିନ ଅଟୁଟ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେ ଧର୍ମୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଗୃହସ୍ଥ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ବନପ୍ରସ୍ଥୀ ଓ ତପସ୍ବୀ—ଏହି ଚାରି ଆଶ୍ରମରେ ଲୋକମାନେ ‘ଏହି ଧର୍ମ, ଏହି ଅଧର୍ମ’ ବୋଲି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ରଖନ୍ତି। ଏଠି କାର୍ଯ୍ୟକୁ କୌଶଳ ଓ ଅକୌଶଳ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଭାବରେ ବିଭାଜନ କରାଯାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ସମର୍ଥନ କିମ୍ବା ମହତ୍ତ୍ୱ ନାହିଁ, ସେଉଁଠାରେ ଅଧର୍ମ ରହିଥାଏ। ଏବଂ ଅଧର୍ମ ଅପେକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଉନଥିବାରୁ ଗୁରୁମାନେ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଶିକ୍ଷିତ ଓ ସରଳ ତାଳମେଳ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୁରୁ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ସେ ଏହି କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁ କୁହାଯାନ୍ତି। ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ସଂଯୋଗ ହେଉଛି ବେଦୀୟ କ୍ରିୟାର ଦୁଇଟି ଚିହ୍ନ। ଏଠି, ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ପୁରାତନ ଅନୁଭବ ଠାରୁ ବେଦୀୟ କ୍ରିୟା ଶିଖି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବ ଯୁଗର ଆଚରଣକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମନୁ ସେଗୁଡିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଏପରି ଧର୍ମର ବିଭିନ୍ନ ଆଚରଣକୁ ଏଠି ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳ ଥିବା ଯେଉଁ ମହାନ୍ଭାବମାନେ ମନୁଙ୍କ ଯୁଗରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଏଠି ଅବସ୍ଥିତ, ସେମାନେ ନିଜେ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ତାହା ସମସ୍ତ ଯୁଗରେ ଉଚିତ। କାରଣ, ଏହି ଧର୍ମ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚରିତ।