ଏକ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ବେଦଗୁଡିକ ଅଖଣ୍ଡ ଓ ଅନିର୍ଣୟ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ଥିଲେ, ସେଥିରେ ପ୍ରଥମେ ଚେତନା ଓ ବୁଦ୍ଧିର ଉଦୟ ହେଲା। ଏହି ଚେତନାର ମାଧ୍ୟମରେ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ହୋଇ ତାହାର ଗୁଣାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲା। ବିଷୟ ଓ ବିଷୟୀର ସମ୍ପର୍କ, ତଦେବ ଅର୍ଥ ଓ ଅର୍ଥବତ୍ତାର ସମ୍ପର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ, ମହତ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକଟ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକ ଅନୁକ୍ରମିକ ଭାବେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ତତ୍ତ୍ୱର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଗ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭବ ଏକାସାଥିରେ ଅଗ୍ନିର ଭସ୍ମା ରେ ଉଡୁଥିବା ଚିଙ୍ଗାରି ପରି ହେଲା। ଅନ୍ଧକାରରେ ହଠାତ୍ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥିବା ଜୁଗନ୍ତି ପରି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକ ବିକାଶ ହେଲେ। ସେଇ ମହାତ୍ମା ତାଙ୍କର ନିଜ ଦେହରେ ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ। ମହତ୍ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନ୍ଧକାରର ପାରେ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ ଗୁଣରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ବିକାଶଶୀଳ ଜୀବର ବୁଦ୍ଧି ଚାରି ପ୍ରକାରରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା, ଏହିଗୁଡିକ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜସ୍ୱ ଅଭିନିହିତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ। କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଏହାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, କିମ୍ବା ଏହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ବୁଦ୍ଧି ଏହାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥିବାରୁ, ଏହା ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱଭାବ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଏପରି ଭାବେ କ୍ଷେତ୍ର ଜ୍ଞାନ ସହିତ କ୍ଷେତ୍ର ଜ୍ଞାତା ପ୍ରକଟ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରଷ୍ଟା ମାନିବାରୁ, ତାହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରଷ୍ଟୃତ୍ୱ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ସ୍ୱୟଂ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବାରୁ, ଏହାକୁ 'ଦ୍ରଷ୍ଟା' ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ମହତ୍ ତତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହେଇଥିବାରୁ, ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଏହି ଉଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧିର ସତ୍ୟ ଦେଖିବା ମାନେ ମହାଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଦ୍ରଷ୍ଟା ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଅହଂକାର ଓ ତପସ୍ୟାକୁ ଅଜୟ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ରଷ୍ଟାମାନଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଗଳ ଏବଂ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଋଷିକା କୁହାଯାଏ। ସେହି ସାତ ଋଷି ଓ ତାଙ୍କର ବଂଶଜମାନେ ଉଚ୍ଚ ସତ୍ୟର ଦ୍ରଷ୍ଟା। ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରଷ୍ଟା କୁହାଯାଏ କାରଣ ତାଙ୍କର ରୂପ ବିଶ୍ୱ ଅନୁକ୍ରମ ଓ ବିଶେଷ ତଥ୍ୟକୁ ଦେଖିପାରିଥାନ୍ତି। ଅପ୍ରକଟ ଆତ୍ମା, ମହତ୍ ଆତ୍ମା ଓ ଅହଂକାର ଆତ୍ମାର ସମ୍ପର୍କରେ ଏହି ଦ୍ରଷ୍ଟାମାନେ ଜ୍ଞାନ ରଖିଛନ୍ତି। ଏବେ ଏହି ପାଞ୍ଚ ଋଷି ବଂଶର ନାମ ଶୁଣ। ମନୁ, ଦକ୍ଷ, ବଶିଷ୍ଠ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ—ଏହି ଦଶ ଋଷି। ଏହି ଋଷିମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ମହାଋଷି କୁହାଯାଏ। କାବ୍ୟ, ବୃହସ୍ପତି, କଶ୍ୟପ, ବ୍ୟବନ ମଧ୍ୟ, କର୍ଦମ, ବିଶ୍ରବାସ, ଶକ୍ତି, ଓ ଭାଳଖିଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦଳରେ ଅଛନ୍ତି। ଏବେ ଋଷିମାନଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ। ଋଷିଦୀର୍ଘତମସ, ବୃହଦୁକ୍ଥ, ଶରଦ୍ୱତ, ଦଧୀଚ, ଶଂଶପା, ରାଜା ବୈଶ୍ରବଣ, ଏହିମାନେ ଲୋକେ ଲୋର୍ଡ, ଋଷି ଓ ଋଷିକା ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଭୃଗୁ, କାବ୍ୟ, ପ୍ରଚେତସ, ଋଚୀକ (ଯିଏ ନିଜକୁ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି), ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ଯୁଧାଜିତ, ବୀତହବ୍ୟ, ସୁବର୍ଚ୍ଚସ—ଏହି ଉନିଶ ଭୃଗୁମାନେ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଋତବାକ, ଗର୍ଗ, ଶିନି, ସଂକୃତି, ଯୁବନାଶ୍ୱ, ପୌରୁକୁତ୍ସ, ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ୟୁ, ଦସ୍ୟୁମାନ, ବୃଷାଦର୍ଭ, ବିରୂପାଶ୍ୱ, କଣ୍ବ, ମୁଦ୍ଗଳ, ଅୟାସ୍ୟ, ଚକ୍ରବର୍ତିନ୍, ଓ ବାମଦେବ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉଚ୍ଚ ବଂଶର ମହାଋଷିମାନେ। ଏପରି ଭାବରେ, ବେଦର ଅନ୍ଧକାରରୁ ଚେତନା ଓ ବୁଦ୍ଧି ଉଦୟ, ତତ୍ତ୍ୱର ବିକାଶ, ମହାତ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରକଟି, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଋଷିମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉତ୍ପତ୍ତିର ଗାଥା ଅଟୁଟ ରହିଛି।