ଏକ ସମୟରେ, ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶର ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ, କକ୍ଷୀବାନ ଓ ତିରିଶି ତିନି ଜଣ ଅନ୍ୟ ଋଷି, ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବେଦମାନ୍ତ୍ର ରଚନାକାର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ଏହି ବଂଶରେ କାଶ୍ୟପ, ଭାଟସାର, ନୈଧୃବ, ଓ ରୈଭ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ ଅତ୍ରି, ଅର୍ବସନ, ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ, ଓ ଗବିଷ୍ଠିର ଭଳି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଏହି ତିନି ଦଳର ମହାନ ଋଷିମାନେ, ବେଦମାନ୍ତ୍ର ରଚନାକାର ଭାବରେ ବିବର୍ଣ୍ତି ହେବାକୁ ଚିହ୍ନିତ। ଚତୁର୍ଥ ଦଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତି ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଦଳରେ ଭରଦ୍ୱାସୁ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ବସିଷ୍ଠ ବଂଶର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପରି ମଧୁଛନ୍ଦା ଓ ଅଘମର୍ଷଣ ନାମକ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷି, ଦେବଶ୍ରବା, ରେଣୁ, ପୂରଣା, ଧନଞ୍ଜୟ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଆୟୁ, ଦୃଢାୟୁ, ବିଧ୍ମବାହା, ମନୁ (ବିବସ୍ବତଙ୍କ ପୁତ୍ର), ଇଲା, ପୁରୁଖା ରାଜା, ଭଳନ୍ଦନ, ଭାଟସା, ସଂକୀଳ ଏହି ତିନି ଜଣ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଋଷିମାନେ ପୁତ୍ରରୂପରେ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଆସନ୍ତୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିକ୍ଷକମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛନ୍ତି—ବହୃଚ, ଭାର୍ଗବ, ପୈଳ, ସାଂକୃତ୍ୟ, ଜାଜଲି, ଉପମନ୍ୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତି, ମାଡ଼ୁକି, ଶାକଳି, ପନ୍ନଗାସ ଓ ପକ୍ଷଗନ୍ତାସ, ଏଠାରେ ଛଉଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିବା ଅଠାଉଠି ଋଷିମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଶିଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶିଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଠାଉଠି ଋଷି ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଶିକ୍ଷକମାନେ ହେଲେ ଚାଇମିନି, ସଭରଦ୍ୱାଜ, କାବ୍ୟା, ପୌଷ୍ୟଞ୍ଜି, ଲଙ୍ଗଳୀ, ଶାଳିହୋତ୍ର, ଶକ୍ତିରାଜ ଭାର୍ଗବ, ଏବଂ ଏହି ଶିଷ୍ୟମାନେ ଚାଲିଶି ଛଉ ଜଣ ଅନ୍ୟ ଋଷି। ଲୋଭାଲୋଭ, ବ୍ରହ୍ମା, ବଳ ଏହି ନବ୍ବେ ଜଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ହୋତୃ ପୁରୁହିତଙ୍କ ପରି। ଏହି ଦଳରେ ଚଲୁ, ସୁମତି, ଦେବବର, ତଥାପ୍ରୀତ, କୃଶାଶ୍ୱ, ସୁମୁଳି, ବାଷ୍କଲି, ବୈୟାସକି, ଶୁକ ଜ୍ଞାନୀ, ଲୌକି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଆରଣ୍ୟ, ଇଳକ, ଉପମନ୍ୟୁ, ବିଦାସ, ପ୍ରଜାଦର୍ପ, କହୋଢା, ଯାଜ୍ଞବଳ୍କ୍ୟ, ଶୌନକ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଦେବମାତା ଅଦିତି, ଜଳାପା, ମାନବୀ, ମୁଦ୍ଗଲା, ଅତୁଜୀବ, ତାରା, ଯଶସ୍ବିନୀ, ଲୋପାମୁଦ୍ରା (ଧର୍ମଜ୍ଞାନୀ), କୋଶୀତିକା ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛନ୍ତି। ଏପରି ଋଷିମାନେ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣକାରୀ ଲୋକମାନେ, ମହାନ ଋଷିମାନେ, ଓ ମହିଳା ଋଷିମାନେ ଏକାଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ସେମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ, ଅଦ୍ୱୟ ବିଦ୍ୟା ଅଧିକୃତ ଭାବରେ ଏଠାରେ ଚମକୁଛି, ଗଭୀର ଶବ୍ଦ ରୁପେ ପ୍ରକାଶିତ। ଯେକିଏ ଦାନ ଦେଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେକିଏ ଦାନ ଦେଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ନାମର ଭିନ୍ନତାରେ ଯୁକ୍ତ। ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ, ପ୍ରୟୋଗ, ଏବଂ ବହୁ ସଂଯୋଜନ ସହିତ ଏଠାରେ ପ୍ରଚୁରତା ଅଛି। କିଛି ଶବ୍ଦ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, କିଛି ଅନେକ ସନ୍ଦେହରେ ଭରିଛି। ବହୁ କାରଣ ଓ ଉଦାହରଣ, ଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥ ନଥିବା ଅନେକ ଯୋଜନା ଏଠାରେ ଅଛି। ଏହିପରି, ଋଷି, ଶିଷ୍ୟ, ପୁତ୍ର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଓ ମହିଳା ଋଷିମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିବର୍ଣ୍ତି ହୋଇଛନ୍ତି।