ପ୍ରକୃତି ନିଜେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମ୍ପାଦନ କରି ଏହି ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରେ। ପୁନଃ, ଯେଉଁମାନେ କାରଣ ସହିତ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଲୋକ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ପୁନଃ ଜନ୍ମକୁ ଫେରିନାହାନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷର ପଥ ଅଛି। ଏହି ମୋକ୍ଷ ପାଇଥିବା ଆତ୍ମାମାନେ ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ତିନି ଲୋକରୁ ଆନନ୍ଦରେ ବିଦାୟ ନିଅନ୍ତି। କଳ୍ପର ବିନାଶ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥାନ୍ତି, ଏହି ସମୟରେ ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ମାନ୍ଦାପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଏଠି ଏକ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ବିନାଶ ହୁଏ, ତାପରେ ଏକ ଶତ କିରଣ ବ୍ୟତିକ୍ରମରେ ତିନି ଲୋକକୁ ଦଗ୍ଧ କରେ। ଏହି କିରଣମାନେ ପ୍ରଥମେ ବର୍ଷା ନ ହେବାରୁ ଭୂମିକୁ ଶୋଷି ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାପରେ ସେମାନେ ତିନି ଲୋକକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଦଗ୍ଧ ଓ ଶୋଷଣରେ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳନଶୀଳ ଜୀବମାନେ, ସହିତ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ସମସ୍ତ ଆକୃତି, ଏହି ଜଣାଶୁଣା ତାପ ଓ ଧର୍ମର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅପ୍ରକଟ ଜନ୍ମର ରାତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାନ୍ତି। ତିନି ଲୋକର ଅବସ୍ଥିତ ଜନମାନେ ସେଠି ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ପରେ, ଯେତେବେଳେ ଭୂମି ବର୍ଷାରେ ବିନ୍ୟାସ ହୁଏ କିମ୍ବା ଶୂନ୍ୟ ସାଗରରେ ରହିଥାଏ, ଏହି ଜଳ ଓ ପାହାଡ଼ମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ତାପରେ ସାଗର ଏହି ଭୂମିକୁ ଆବୃତ କରି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଏକାଠି ହୋଇ ମାସ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ ସେଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉପାଦାନ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏକ ସାଗରରେ ଜଳ ଅଛି, ସେମାନେ ବିନାଶ ହୁଏନାହିଁ, ଏହିପରି ଲୋକମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରାତି ଯାଏଯାଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳର ଆକୃତିରେ ରହିଥାନ୍ତି। ବାୟୁ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ଅନ୍ଧକାର ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ କୌଣସି ଆଲୋକ ନଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଏହି ଜଗତର ବିଭାଜନ କରିବାକୁ ପୁନଃ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ। ତାପରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ଏକ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଓ ହଜାର ପଦ ଧାରଣ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଯେଉଁକି ନାରାୟଣ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ସମୟରେ ଜଳରେ ଶୟନ କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପରେ ଏହି ପୁରାତନ ଖାତା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଏହା ଶୁଣି, କପେୟ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାପରେ, ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଚକ୍ରଗତ ଜ୍ଞାନୀ ଏହାର କ୍ରମବଦ୍ଧ ବିବରଣୀ ଦେଲେ। "ମୁଁ ଏହି କଥାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, କାରଣ ତୁମେ ଏହି ବିଷୟରେ ଦକ୍ଷ," କପେୟ କହିଥିଲେ। ସେ ତିନି ଲୋକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ପତ୍ତି ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଗତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଚକ୍ରମାନଙ୍କ କ୍ରମ ଓ ସଂଧି ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ। ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନ କଳ୍ପ, ଶୁଭ ଵାରାହ କଳ୍ପ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଛି। ଏହି ଓ ପୂର୍ବ କଳ୍ପର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାକୁ ବୁଝ। ଏକ ନୂତନ କଳ୍ପ ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଜନଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ସହିତ। ଏହି କଳ୍ପର ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିନାଶ ହୁଏ। ମନ୍ୱନ୍ତରମାନେ, ଯୁଗର ସଂଧି ଅବିରତ ରହିଥାଏ। ପୂର୍ବ କଳ୍ପମାନେ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ କଥାହୋଇଛି, ସଂକ୍ଷେପରେ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବଡ଼ ଅର୍ଧ-କାଳ ପରେ ଏକ କଳ୍ପ ଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ କଳ୍ପ ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନରେ ଅଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜ। ଏହି ହେଉଛି ସ୍ଥିରତାର କାଳ; ତାପରେ ସଂହାର ଅବସ୍ଥା ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ପୂର୍ବରୁ ଏକ ହଜାର ସମସ୍ତ ଚାରି ଯୁଗ ସହିତ ମନ୍ୱନ୍ତରମାନେ ଏକାଠି ଥିଲେ।