ਉੱਤਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਉਹਥੇ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਤਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੌਣ ਚਮਕਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸੋਮਾਪੁਰ ਵਿੱਚ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੂਰਜ ਸਿੱਧਾ ਦੁਪਹਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੰਯਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦਾ ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਉਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਗਊਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਡੁੱਬਣ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੀ ਤਪਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਉਸਦਾ ਅਸਤ ਹੋਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਦੇ ਢੱਕਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ, ਤਾਰੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਿੱਲ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਛਾਂ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਧਰਤੀ ਦੀ ਛਾਂ ਹਨੇਰੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਘਾਟ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਵੜਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦਿਨ ਨੂੰ ਤਪਦਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੋਵੇਂ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੜੀਵਾਰ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਜੋ ਰਾਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਇਸਦੇ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਯੋਜਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ। ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੱਖਣ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੱਖਣੀ ਅਯਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਦੱਖਣੀ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੈਂਤਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਵਿਸ਼ੁਵਤ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੁਵਤ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਮਾਪ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ। ਉਥੇ ਵੀ, ਇਕੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਛੇਵੇਂ ਮਹਾਦੀਪ, ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਦ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਅਠਵੰਜਾ ਯੋਜਨ ਹੋਰ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੂਲ, ਛੇਵਾਂ, ਤੇ ਅਜਵੀਥੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਵੇਰ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਇਹ ਵੀ ਹਨ। ਦੋ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੋਰ ਜੋ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੇ ਤਿੰਤੀ ਯੋਜਨ ਹਨ। ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।