ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਵਿੰਧਿਆ ਨਾਮਕ ਮੰਤਰ ਦਾ ਉਲੇਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 'ਹ੍ਰੀṃ' ਅੱਖਰ ਹੈ, ਪਰ 'ਪ੍ਰਣਵ' ਅੱਖਰ ਦੀ ਗਣਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਵਿਲਾਪ ਅਤੇ ਦੁਖ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਲਕੜੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪ, ਨਿੰਦਾ, ਸਤਿਕਾਰ, ਤਾਣ-ਬਾਣ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਚੌਵੀ (24) ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵੇਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪ, ਉਲਟਾ-ਸ਼ਾਪ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਉੱਤਰ, ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ, ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣਾ, ਕਥਾ, ਨਤੀਜਾ ਅਤੇ ਚੋਣ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿਲਾਪ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 24 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਨ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਨਿੰਦਾ, ਸਤਿਕਾਰ, ਸੰਦੇਹ, ਖਜਾਨਾ ਅਤੇ ਉਪਮਾ—ਇਹ ਦਸ ਵਿਧੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 'ਹਨ' ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਕਾਰਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਕਿਸੇ ਵਾਕ ਦੀ ਅਰਥ-ਨਿਰਧਾਰਣਾ ਹੈ। 'ਸ਼ੰਸ' ਧਾਤੂ ਤੇ 'ਪ੍ਰ' ਉਪਸਰਗ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਅਰਥ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ 'ਪੁਰਾਕਲਪ' ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਿਗਮਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ। ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਜੋ ਸੂਤਰ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸ਼-ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੂਤਰ-ਵਿਦ੍ਯ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਵੇਦ ਕਿਵੇਂ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਵਿਖੇਰ ਗਿਆ? ਇਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਵੇਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ!" ਪਰ ਜੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਓਹਲੇ ਹੋ ਗਏ। ਕੇਵਲ ਦਸ-ਹਜ਼ਾਰਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਉਲਲੇਖ ਹੈ। ਵੇਦਿਕ ਕਰਮ ਜਰੂਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵੇਦ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਯਜਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੇਦ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਯਜਨਾ ਦਸ ਗੁਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਕ ਚਤੁਰਪਦ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਅਸਿੱਧਾ, ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਵਿਆਸ, ਜੋ ਦਵੈਪਾਇਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਨਿਤ੍ਯ ਅੰਸ਼ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵੇਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਚੁਣੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਲਾ ਚੌਥਾ ਸੀ, ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਪੰਜਵਾਂ। ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੂੰ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ੀ ਸুমੰਤੁ ਨੂੰ ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਦਗਾਤਰੀ ਨੂੰ ਸਮਨ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਦਵੀ ਅਥਰਵਣਾਂ ਨਾਲ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ। ਇਹ ਕਥਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਤਰਾਂ, ਵੇਦਾਂ, ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।