एतेषु लोकेषु शतपञ्चदशाङ्गुलपरिमाणं निश्चितम्। तानि सर्वाण्यपि जलैः समन्तात् परिवृतानि सन्ति, अतः तानि द्वीपशब्देन प्रसिद्धानि भवन्ति। ये पर्वताः न परमशृङ्गिणः, ते गिरिश्रेष्ठेषु शैलश्रेणयः स्मृताः। शाल्मलीद्वीपे तु महाव्रतधारिभिः शाल्मलीवृक्षः पूज्यते। क्रञ्चद्वीपे च क्रमेणैव क्षेत्रमध्यस्थः किञ्चन पर्वतः स्थितः। पुष्करद्वीपे तत्र तस्य निवासिभिः न्यग्रोधवृक्षः सन्मान्यते। तत्रैव ब्रह्मा, प्रजापतिः, साध्यैः सह निवसति। स देवदेवानां श्रेष्ठत्वेन तत्र पूज्यते, सर्वैः अन्यैः देवताभ्यः अतिशयेन। सर्वेषु तेषु द्वीपेषु सृष्ट्यनुक्रमेण प्रजाजननं प्रवर्तते। स्वास्थ्यायुः प्रमाणत्वेन, तेषां माप द्विगुणं परं स्यात्। तत्र स्वयम्भूः मूढप्राज्ञयोः प्रजाः पालयति। स विष्णोः मन्त्रिदेवपितामहः स्मृतः। प्रजाः षड्रसस्य महाबलस्य नित्यं भजन्ते। तं द्वीपं मधुरजलसम्पूर्णः समुद्रः समन्तात् परिवेष्टयति। तस्य सुवर्णमयी पृथिवी द्विगुणविस्तीर्णा, एकशिलातुल्या सर्वत्र दृश्यते। सा लोकालोक इति प्रसिद्धा, प्रकाशाच्छन्नस्वभावा। तस्य उन्नतिः दशसहस्रयोजनपरिमिता इति कथ्यते। यत्र प्रकाशोऽस्ति, तत्रैव लोकाः स्थिताः; यत्र प्रकाशाभावः, स तु लोकरहितः स्यात्। प्रकाशरहितं क्षेत्रं लोकव्याप्तेः बहिः सम्यक् स्थितम्। प्रकाशस्य पार्श्वे ब्रह्माण्डं समन्तात् सर्वं आवृत्य तिष्ठति। ततः भूर्लोकः, भुवर्लोकः, स्वर्लोकः, तथैव महर्लोकः सन्ति। एष एव विस्तारः ज्ञेयः, यः लोकेषु सीमास्तम्भः इति। शुक्लपक्षारम्भे ब्रह्माण्डरूपं तथा भवति। यत्र यत्र, ऊर्ध्वं, अधस्तात् वा, तत् कारणस्य अव्ययस्वरूपं स्यात्। एकैकं अन्यं धारयति, दशगुणेन परस्परं अतिशयेन। अस्य ब्रह्माण्डस्य समन्तात् घनः समुद्रः प्रतिष्ठितः। बहिः तस्य घनत्वे, तस्य मण्डलं व्याप्तं, ऊर्ध्वमधश्च। अग्निमण्डलम्, पिण्डितायससदृशं, समन्तात् तिष्ठति। स घनवाय्वाकाशं धारयन्, दृढतया स्थितः। स महत्तमः अपि अनन्तेनाव्यक्तेन धार्यते। स अनन्तः स्वयम्भूः अनाद्यन्तः च। सहस्रयोजनविस्तीर्णः, अनन्तः, अपरिमितः च। तं देवा अपि न जानन्ति; स सर्वव्यवहारातीतः। एष महान् निवासः, अनन्तस्य देवस्य सीमा। ये सीमास्तम्भाः महादेवाय स्थापिताः, ते एव विश्वस्य लोकाः संज्ञायन्ते, न संशयः। सप्तभिः आवरणैः, द्विजश्रेष्ठ, ब्रह्मणः च निवासैः सह, एष विस्तारः ज्ञेयः। एष एव ब्रह्माण्डस्य प्रमाणं, एष संसारसागरः। एष विश्वस्य चमत्कृतिः ब्रह्मस्वरूपे प्रतिष्ठिता। एषा अपि सिद्धैः पुण्यतमैः इन्द्रियैः न गृह्यते।