चन्द्रपुत्रस्य रथः तेजस्वी, प्रकाशरूपः, श्वेतवर्णः च दीप्तिमान् अस्ति। भर्गवस्य रथः अपि सूर्यसमान् प्रभया दीप्तः शोभायुक्तः दृश्यते। तत्र अश्वाः श्वेताः, पीतवर्णाः, चित्त्रवर्णाः, नीलाः, पीताः, रक्तवर्णाः च संख्याताः। तेन दश उत्तमाः, बलिनः, शीघ्रगामिनः अश्वाः रथं योजिताः। तत्रापि अशक्ताः, रक्तवर्णाः, सर्वव्यापिनः, अग्निजाताः अश्वाः रथं वहन्ति। ततः अंगिरसवंशसम्भूतः विद्वान् देवगुरुः बृहस्पतिः, जलसम्भूतैः अष्ट शीघ्रगामिभिः दिव्यैः अश्वैः रथं योजयति। शनिः अपि आकाशसम्भूतैः बलिनः अश्वैः रथं वहति। स्वर्भानुः अपि अष्ट शीघ्रगामिनः कृष्णवर्णाः अश्वाः योजयति, यथा मनः शीघ्रता। राहुः आदित्यगणात् उत्पन्नः, संधिक्षणेषु चन्द्रं समीपं गच्छति। केतोः रथः अपि अष्ट शीघ्रगामिनः अश्वैः युक्तः अस्ति। एवं ग्रहाणां वाहनानि च रथानि यथाक्रमं वर्णितानि। तानि तेजसा दीप्तानि, भ्रमन्ति च यथाक्रमं। चन्द्रः, सूर्यः, ग्रहाः च आकाशे तस्मिन्पथे बद्धाः भ्रमन्ति। यथा नौ जलमध्ये जलस्य बाधा न भवति, तथा नागवत् गच्छन्तः देवगणः आकाशे दृश्यन्ते न। सर्वे ध्रुवनक्षत्रे बद्धाः, भ्रमन्तः अन्यानपि भ्रमयन्ति। सर्वे ज्योतिष्मन्तः वायुबद्धाः भ्रमन्ति। वायुर्मात्रं तान् वहति, अतः स वायुः नाम्ना प्रसिद्धः। एष शिशुमाररूपः नक्षत्रसमूहः, आकाशे स्थितः ध्रुवनक्षत्रः इति ज्ञेयम्। सर्वे ताराः यः शिशुमारनक्षत्रे आकाशे स्थिताः, तत्र व्यवस्थिताः। शिशुमारः तस्य रूपं विभिन्नविभागैः ज्ञेयम्। यज्ञः परमः इति ज्ञेयः, धर्मः तस्य शीर्षे स्थाप्यते। पश्चिमभागयोः वरुणः आर्यमन् च स्थितौ। पुच्छभागे अग्निः, महेन्द्रः, मारीचः, कश्यपः, ध्रुवः च स्थिताः। नक्षत्रमण्डलः, चन्द्रः, ग्रहाः, तारागणः च, ध्रुवेन स्थाप्यन्ते, सर्वे ध्रुवं परितः भ्रमन्ति। अग्निः, इन्द्रः, कश्यपः मध्ये, ध्रुवः अन्तिमः इति गण्यते। सः मेरुं निरीक्षते, सदा तस्य परिधौ वृत्तिम् आचरति। ततः ते पुनः रोमहरषणं प्रश्नान् अपृच्छन्। देवस्थानानि कथं सन्ति? ज्योतिष्मन्तः कथं वर्णिताः? सुतः तेषां वचनानि श्रुत्वा, सावधानः प्रत्यवदत्। अस्मिन् विषये, यत् महर्षिभिः ज्ञानविज्ञानसम्पन्नैः उक्तं, तद् ब्रवीमि। देवस्थानानि अत्र सूर्यः, चन्द्रः, ग्रहाः इति स्मृतानि। दिव्यं, स्थूलं, अग्निरूपं, वायुरूपं, भूमिरूपं च। पूर्वं तद् अव्यक्तम्, रात्र्याः तमसा आच्छादितम्। तत्र स्वयम्भूः भगवान्, लोकव्यवस्थायाः कार्यं साधयन्, जगतः आरम्भे अग्निं पश्यन्, भूमौ च जलमध्ये स्थितम्। अत्र वायुः यः अस्मिन्संसारे अस्ति, स अग्निः इति उच्यते। विद्युत् च जलरूपं च अवगन्तव्यं, तयोः लक्षणानि वर्णयिष्यामि।